II SA/Łd 1222/11

Dnia 3 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...], 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi R. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Z., po wznowieniu postępowania w sprawie I. F., działając w oparciu o art. 151 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 106 ust. 5 w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 1 i art. 6 ust. 16 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.): - uchylił w części decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r. przyznającą I.F. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia od dnia 1 sierpnia 2010r. do dnia 30 września 2010r. w kwocie po 77,46 zł miesięcznie, - przyznał I.F. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia na okres od 1 sierpnia 2010r. do dnia 31 sierpnia 2010r. w kwocie 77,46 zł miesięcznie, - odmówił przyznania I.F. zasiłku okresowego od dnia 1 września 2010r. do dnia 30 września 2010r. w kwocie 77,46 miesięcznie, - ustalił, że wypłacony I.F. zasiłek okresowy od dnia 1 września 2010r. do dnia 30 września 2010r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożył I.F., wnosząc o weryfikację postępowania poprzedzającego wydanie decyzji pierwotnej, orzekającej o przyznaniu zasiłku okresowego, jak i samej zaskarżonej decyzji. Zwrócił uwagę, iż postanowienie o wznowieniu postępowania wydane zostało w związku z ustaleniem, iż w trakcie wywiadu środowiskowego odwołujący zataił fakt zatrudnienia syna i wysokość osiąganego przez niego dochodu. Odwołujący nie zgadza się z takim ustaleniem, bowiem nie posiadał i nadal nie posiada dokumentów poświadczających zatrudnienie syna, trudno zatem przyjąć, iż zataił określone informacje. Nadto stwierdził, iż trudno powoływać się na przesłaną przez pracodawcę umowę o dzieło, gdyż dane tam podane nie mają nic wspólnego z rzeczywiście wypłacanymi kwotami i okresami ich wypłat. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał, iż decyzją z dnia [...]r. organ pierwszej instancji przyznał I.F. zasiłek okresowy w związku z zaistnieniem przesłanki ustawowej - bezrobocie, na okres od dnia 1 sierpnia 2010r. do dnia 30 września 2010r. Jednakże postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011r. organ ten wznowił postępowanie w sprawie wobec ustalenia, iż podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przed wydaniem przedmiotowej decyzji odwołujący zataił, iż z dniem 23 lipca 2010r. syn strony w związku z zatrudnieniem uzyskuje odpowiednie wynagrodzenie i nie udokumentował tego faktu. Przechodząc do wyjaśnienia zasadności utrzymanej w mocy decyzji Kolegium przypomniało istotę pomocy społecznej i formy jej udzielania osobom potrzebującym. W szczególności zwraciło uwagę na przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest otrzymanie zasiłku okresowego oraz kryterium dochodowe, które nie może zostać przekroczone, a które w przypadku osoby w rodzinie wynosi 702 zł dla dwuosobowej rodziny strony. Dalej, iż zgodnie z art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej, świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej jest świadczeniem nienależnie pobranym. Przy czym decyzję zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także jeżeli wystąpiły przesłanki z art. 11, 12, 107 ust. 5 tej ustawy. W niniejszej sprawie wydanie decyzji z dnia [...]r. poprzedzone zostało przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego. Ustalono w jego toku, iż strona prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem, zaś na dochód rodziny składają się świadczenie alimentacyjne w wysokości 400 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 147,80 zł, łącznie 547,08 zł. Wobec poczynionych ustaleń organ stwierdził, iż strona nie przekracza kryterium dochodowego na osobę rodzinie, zatem prawidłowe jest przyznanie zasiłku okresowego. Niemniej jednak, jak ustalił organ I instancji, sytuacja dochodowa strony uległa zmianie od miesiąca sierpnia 2010 roku, gdyż pod koniec lipca 2010 roku syn rozpoczął pracę i z tego tytułu w sierpniu 2010 roku otrzymał wynagrodzenie w wysokości 590 zł. Oznacza to, iż do dochodu za sierpień należy dodać kwotę tegoż wynagrodzenia, co daje kwotę 1137,08 zł, która to przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, zatem faktycznie strona nie spełniała przesłanek do uzyskania zasiłku okresowego we wrześniu 2010 roku. Spełniała jedynie przesłanki do otrzymania zasiłku na okres od 1 do 31 sierpnia 2010r. Wobec poczynionych ustaleń organ stwierdził, iż strona zataiła fakt podjęcia pracy przez syna i nie udokumentowała jego dochodów, zaistniały tym samym podstawy do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przewiduje on bowiem, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na skutek wznowienia postępowania organ I instancji zweryfikował uprawnienie strony i stosownie do poczynionych ustaleń uchylił decyzję z dnia [...]r. i rozstrzygnął o przyznaniu zasiłku okresowego wyłącznie na miesiąc sierpień 2010 roku oraz o odmowie jego przyznania na miesiąc wrzesień 2010 roku. A jednocześnie rozstrzygnął, iż zasiłek wypłacony we wrześniu 2010 roku jest świadczeniem nienależnie pobranym stosownie do art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej. W terminie prawem przewidzianym I.F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który sporządzi skargę. W piśmie z dnia 20 stycznia 2011r. wyznaczony z urzędu adwokat zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, naruszenie obowiązku zebrania całego materiału poprzez nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony skarżącej na okoliczność, czy syn poinformował ojca o zatrudnieniu, a co za tym - błędne przyjęcie, iż skarżący zataił fakt zatrudnienia syna. Nadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na brak podania przez organy obu instancji podstaw dowodowych, na których oparły się przyjmując, iż skarżący zataił istotne informacje. Dodatkowo naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 8, art. 38 i art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej z uwagi na jego zastosowanie pomimo braku do tego podstaw w zgromadzonym materiale sprawy oraz przepisu art. 100 ust. 1 w/w ustawy poprzez naruszenie zasady, zgodnie z którą organ winien kierować się dobrem osoby korzystającej z pomocy. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakowoż nie z powodów podniesionych w skardze. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto - stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu obligującym do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., który po wznowieniu postępowania w sprawie I.F. uchylił w części decyzję własną z dnia [...]r. przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy z powodu bezrobocia od dnia 1 sierpnia 2010r. do dnia 30 września 2010r., jednocześnie przyznał zasiłek okresowy z powodu bezrobocia na okres od 1 sierpnia 2010r. do dnia 31 sierpnia 2010r. w kwocie 77,46 zł miesięcznie i odmówił jego przyznania od dnia 1 września 2010r. do dnia 30 września 2010r. w kwocie 77,46 miesięcznie oraz ustalił, że wypłacony skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 września 2010r. do dnia 30 września 2010r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Z uwagi na charakter uchybień, których dopuściły się organy administracji publicznej obu instancji, w pierwszej kolejności godzi się zauważyć, iż decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. przyznająca I.F. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia od dnia 1 sierpnia 2010r. do dnia 30 września 2010r. w kwocie po 77,46 zł miesięcznie, jest decyzją ostateczną. Oznacza to, iż korzysta z przywileju trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, daje jako "k.p.a.". A jeżeli tak, to stosownie do przywołanej normy prawnej uchylenie lub zmiana takiej decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W istocie rzeczy, decyzja ostateczna oznacza bowiem, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób (wyrok NSA z 15 lipca 1998r., sygn.akt II SA 335/95; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 listopada 2010r., sygn.akt II SA/Sz 628/10 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). To zaś oznacza, że zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególną trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby. W ocenie sądu przywołane uwagi są niezbędne w niniejszej sprawie, a to z tego względu, iż organ administracji w jednym postępowaniu zmierzającym do weryfikacji decyzji ostatecznej uczynił to na podstawie dwu różnych, wzajemnie wykluczających się trybów administracyjnych. Jak bowiem wynika z akt sprawy po ustatecznieniu się decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. wyszła na jaw istotna dla sprawy, nowa okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznana organowi. Organ I instancji uzyskał bowiem informację, właściwie udokumentowaną, iż syn skarżącego, z którym jak sam oświadczył prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, z dniem 23 lipca 2010r. został zatrudniony, co za tym zaczął uzyskiwać wynagrodzenie, które nie zostało wliczone do wspólnego dochodu skarżącego i syna, wyliczanego dla potrzeb wniosku strony o przyznanie zasiłku okresowego. Nie budzi wątpliwości, iż dochód syna winien być uwzględniony w ówczesnym postępowaniu, tym bardziej, iż stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, dalej jako "u.p.s.", za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Również i z tego względu, iż zasiłek okresowy, jest świadczeniem, którego przyznanie jest uzależnione m.in. od spełnienia kryterium dochodowego, które w przypadku skarżącego wynosi 702 zł, zgodnie z art. 38 ust. pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Wobec powyższego niewątpliwie fakt zatrudnienia, a faktycznie - uzyskiwanie określonego wynagrodzenia - jest istotną dla sprawy, nową okolicznością, istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi. Zaistnienie tej przesłanki, wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stało się dla organów administracji podstawą do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. Jak czytamy w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2011r. organ I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1, art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie, wskazując na okoliczności faktyczne wcześniej przywołane. Takie działanie organu było zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie ich podejmowania, niemniej wydając decyzję pierwszoinstancyjną organ w sposób niedopuszczalny w świetle prawa oparł to rozstrzygnięcie zarówno o przepisy regulujące tryb wznowienia postępowania – art. 151 §1 pkt 2 k.p.a., ale jednocześnie w podstawie prawnej i w argumentacji rozstrzygnięcia przywołał również przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. Stosownie do niego decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 u.p.s. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Niewątpliwie taki zabieg organu administracji był niedopuszczalny i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Podkreślić trzeba, iż wszelkie zmiany sytuacji występujące w toku pierwotnego postępowania administracyjnego, winny zostać uwzględnione w decyzji kończącej to postępowanie. O ile przed wydaniem decyzji organ o nich nie wiedział, to weryfikacja decyzji może się odbyć zasadniczo w dwóch trybach. Pierwszy z nich ujęty jest w art. 106 ust. 5 u.p.s., w związku z art. 6 pkt 16 tej ustawy, ale nie w części mówiącej o zmianie sytuacji, ale w aspekcie uzyskania świadczenia na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji. O ile nie wejdzie w grę zastosowanie tego trybu, to drugą możliwość daje instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w art. 145 i n. k.p.a., stosowanego odpowiednio w sprawach z zakresu pomocy społecznej, jak stanowi art. 14 tej ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2009r., sygn.akt IV SA/GL 1009/08, publ. http://cbois.nsa.gov.pl). Tym bardziej, iż wyrażony w art. 106 ust. 5 u.p.s. zapis ma charakter takiego przepisu lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Istotne jest również to, iż decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., która zmieniając lub uchylając pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej, ma charakter decyzji konstytutywnej. Stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 u.p.s. wiąże się więc z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc. Oznacza to, iż decyzja wydana w oparciu o art. 106 u.p.s. wywołuje jedynie skutek na przyszłość (ex nunc). Pozbawienie strony przyznanego jej decyzją prawa z mocą wsteczną może nastąpić jedynie wyjątkowo i tylko wówczas, gdy wyraźnie przepis prawa to przewiduje, a takim przepisem nie jest art. 106 ust. 5 u.p.s. Brak zatem jakichkolwiek podstaw, by uchylać lub zmieniać decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej ex tunc, tj. wstecz, np. z chwilą zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego. Taka wykładnia przepisu art. 106 ust. 5 u.p.s. znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010r., sygn.akt I OSK 654/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2011r., sygn.akt II SA/Po 2/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 października 2008r., sygn.akt III SA/Kr 104/08 – publ. http://cbois.nsa.gov.pl). W świetle powyższego, w ocenie sądu, nie sposób podzielić stanowiska wywiedzionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zasadzającego się zarówno na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 106 st. 5 u.p.s. Jak zostało to już wywiedzione niedopuszczalnym jest łączne zastosowanie przywołanych norm prawnych. Każda z nich wymaga wykazania zaistnienia innych przesłanek i nie każda umożliwia zmianę decyzji ze skutkiem ex tunc. Nadto uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. nie jest przesłanką do wszczęcia prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Tym bardziej niedopuszczalne jest oparcie rozstrzygnięcia na art. 106 ust. 5 u.p.s. po wznowieniu postępowania, zatem po wdrożeniu zupełnie innego trybu administracyjnego. Nadto uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 k.p.a. i ustalenie, iż wypłacone stronie świadczenie jest nienależnie pobranym, wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zmierzającego do wykazania, iż strona faktycznie świadczenie nienależne pobrała. Niezbędnym byłoby tym samym wywiedzenie, znajdujące potwierdzenie w stosownych dokumentach, iż strona uzyskała świadczenie pieniężne na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niedoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej – art. 6 pkt 16 u.p.s. Oznacza to, iż jeżeli w sprawie I.F. organ zdecydował się na wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., to obowiązany był przeprowadzić takie postępowanie dowodowe, czego w sprawie nie uczynił. W istocie wydając rozstrzygnięcie obejmujące także ustalenie, iż wypłacony stronie zasiłek okresowy od dnia 1 września 2010r. do dnia 30 września 2010r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, organ nie wykazał zasadności, podstaw prawnych, ani tym bardziej faktycznych, takiego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego w ocenie sądu zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja nie mogły się ostać w obrocie prawnym. Począwszy od wszczęcia postępowania organ winien mieć na uwadze jeden tryb, który posłużył wszczęciu postępowania, i w ramach którego wydane zostanie stosowne rozstrzygnięcie lub podjęta inna czynność. Niedopuszczalnym jest przenikanie w jednej, konkretnej sprawie kilku odrębnych, indywidualnych podstaw prawnych. Tym bardziej, iż każda z nich wymaga wykazania zaistnienia innych przesłanek, każda wywołuje inne skutki w sferze prawnej i podjęcia innych czynności dowodowych, procesowych. Organ decydując się na określony tryb, związany jest jego przesłankami, obowiązany jest skonstruować uzasadnienie faktyczne i prawne odzwierciedlający tok postępowania, wskazujący na jego poprawność, celowość i znajdujące oparcie w materiale sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ winien przeprowadzić postępowanie w sposób, który wyeliminuje błędy, uwzględniając zawarte w uzasadnieniu wyroku wytyczne. Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). ar