II SA/Łd 1231/10
WyrokWSA w Łodzi2010-12-02
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o wymiarach 5,6 x 5,6 m, usytuowany w odległości 20 cm od granicy działki sąsiedniej, który nie odpowiada parametrom ani konstrukcji obiektu budowlanego, na który zostało wydane pozwolenie na budowę lub dokonano zgłoszenia, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek gospodarczy o wymiarach 5,6 x 5,6 m, usytuowany w odległości 20 cm od granicy działki sąsiedniej, który nie odpowiada parametrom ani konstrukcji obiektu budowlanego, na który zostało wydane pozwolenie na budowę lub dokonano zgłoszenia, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że taki obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące usytuowania budynków od granicy działki, co uniemożliwia jego legalizację. W związku z tym, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 5,6 x 5,6 metrów, usytuowanego na działce nr 85/1 w miejscowości T. Skarżący K. i W. L. kwestionowali ustalenia organów dotyczące odległości budynku od granicy sąsiedniej nieruchomości oraz wymiarów obiektu. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że budynek został wybudowany z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, w szczególności dotyczących usytuowania od granicy działki, co uniemożliwia jego legalizację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi K. L. i W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [....] z dnia [...] roku, nakazującą K. i W. małżonkom L. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 5,6 x 5,6 metrów usytuowanego na działce nr 85/1, w miejscowości T. 10, w gminie R.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo Budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał K. i W. małżonkom L. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Od powyższej decyzji K. i W. małżonkowie L. wnieśli w ustawowym terminie odwołanie domagając się jej uchylenia i podnosząc, iż błędnie ustalono, że przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 20 cm od granicy z nieruchomością sąsiednią. Ponadto odwołujący się podnieśli kwestię budowy budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce.
Wskutek rozpoznania odwołania wniesionego przez K. i W. małżonków L. organ odwoławczy wydał w dniu [...] roku wskazaną powyżej decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż organ stopnia podstawowego na skutek pisma interwencyjnego S. S. z dnia 26 kwietnia 2005 roku prowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące przedmiotowej nieruchomości, w wyniku którego ustalił, iż na wspomnianej nieruchomości w miejscowości T. 10 "realizowana jest budowa budynku gospodarczego o wymiarach 3,0 x 5,7 m". W toku dalszych czynności organ pierwszej instancji ustalił, iż W. L. legitymował się zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do robót budowlanych dokonanym w Urzędzie Gminy R.. W dniu 25 maja 2005 roku organ pierwszej instancji ustalił stan zaawansowania budowy wskazując, iż nastąpiło już wymurowane ściany przyziemia z pustaka suporex 24 cm i cegły pełnej 12 cm na zaprawie cementowo – wapiennej. W związku z powyższym ustaleniem organ pierwszej instancji powiadomił S. S., iż brak jest podstaw do podjęcia dalszych działań w sprawie.
Następnie organ odwoławczy podał, iż w wyniku kolejnej interwencji S. S. z dnia 14 czerwca 2007 roku organ stopnia powiatowego przeprowadził kolejne oględziny na nieruchomości w miejscowości T. 10 stwierdzając, iż na działce "rozpoczęta jest budowa wiaty na sprzęt rolniczy. Stan zaawansowania wykonana ściana od strony sąsiada plus konstrukcja więźby dachowej ze spadkiem w kierunku działki sąsiada (...) wymiary zabudowy 3,15 x 5,70 m". Dalej organ pierwszej instancji po uzyskaniu informacji z Urzędu Gminy R., iż inwestor nie uzyskał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowanej wiaty wydał w trybie przepisu art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane decyzję Nr [...], z dnia [...] roku nakazującą W. L. rozebranie samowolnie wybudowanej wiaty, usytuowanej przy granicy z działką S.S. W wyniku postępowania odwoławczego zainicjowanego przez W. L., rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją organu odwoławczego Nr [...], z dnia [...] roku i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji wykonał w dniu 16 października 2007 roku kolejne oględziny na przedmiotowej nieruchomości ustalając, iż "na posesji znajduję się budynek gospodarczy o wymiarach 5,6 x 5,6 m, murowany, dach konstrukcji drewnianej, kryty papą. Spad dachu w kierunku granicy, orynnowany. Budynek jest usytuowany wg załączonego szkicu". Nadto w aktach sprawy organ pierwszej instancji zgromadził dokumenty dotyczące zgłoszenia budowy obiektu nazywanego zamiennie "budynkiem gospodarczym" lub "wiatą na drobny sprzęt rolniczy". Ze złożonego w dniu 9 września 2002 roku zgłoszenia w Urzędzie Gminy R. wynika, iż inwestor zamierzał dobudować "do istniejącej wiaty na drobny sprzęt rolniczy (...) pomieszczenie o wymiarach 6 x 3 m". W złożonym w dniu 24 września 2002 roku uzupełnieniu zgłoszenia K. i W. małżonkowie L. wskazali, iż zamierzają "dobudować wiatę na drobny sprzęt rolniczy" jednocześnie wskazując, iż lokalizacja budynku ma nastąpić w granicy z działką o nr 84, będącą działką sąsiednią.
Organ ustalił nadto, iż w dniu 11 grudnia 2007 roku K. L. przedstawiła "Projekt techniczny wiaty na drobny sprzęt rolniczy", z którego wynika, iż projektowana powierzchnię zabudowy tegoż obiektu wynosiła 53,71 m2, zaś kubatura 214,84 m3. Na kopiach projektu znajdują się prezentaty Urzędu Gminy R., jednakże nie wskazano na nich daty przyjęcia dokumentu do organu. Z analizy dokumentu nie wynikało również do jakiego rozstrzygnięcia ów projekt mógł stanowić załącznik. K. L. przedstawiła nadto decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...]roku, Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na drobny sprzęt rolniczy, a także załącznik graficzny do decyzji Wójta Gminy R. Nr [....] z dnia [...] roku. oraz do decyzji Wójta Gminy R. Nr [...] z dnia [....] roku, część rysunkową projektu wiaty na sprzęt rolniczy oraz projekt zagospodarowania działki stanowiący załącznik do decyzji Wójta Gminy R. Nr [....], z dnia [...] roku.
Stwierdzając rozbieżności pomiędzy zakresem dokonanego zgłoszenia, a zakresem prac budowlanych ustalonym podczas oględzin, organ pierwszej instancji w dniu [....] roku wydał decyzję Nr [....], którą w oparciu o przepis art. 51 ust. l pkt 1 i ust. 7 ustawy – Prawo budowlane nakazał "rozebrać dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego, budynek gospodarczy na działce nr ewid. 85/1 w miejscowości T. nr 10 gm. R., stojący przy granicy działki nr ewd. 84 należącej do Pana S. S.". W wyniku postępowania odwoławczego rozstrzygnięcie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją organu odwoławczego z dnia [....] roku, Nr [....] i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ stopnia podstawowego ponownie rozpoznając sprawę wyznaczył na dzień 27 maja 2008 roku kolejne oględziny na przedmiotowej nieruchomości, jednakże W. i K. małżonkowie L. nie pozwolili dokonać oględzin obiektu od swojej strony motywując to tym, że od ich strony nie widać części dobudowanej do istniejącego budynku.
Dalej organ wskazał, iż w toku postępowania zgromadzony został materiał fotograficzny, na którym oznaczono budynki w sposób umożliwiający ich identyfikację, jak również zaznaczono jaki był ustalony przez organ pierwszej instancji stan zaawansowania robót do dnia 12 maja 2005 roku. Dołączono również kopię szkicu stanowiącego załącznik do protokołu oględzin z dnia 16 października 2007 roku, na którym oznaczono obiekty istniejące na przedmiotowej działce, wraz z ich wymiarami.
Dysponując tak zgromadzonym materiałem dowodowy w dniu [...] roku organ stopnia powiatowego wydał decyzję Nr [...], którą – w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy – Prawo budowlane nałożył na W. L. obowiązek wykonania i przedstawienia, w terminie do dnia 15 września 2008 roku, projektu budowlanego uwzględniającego roboty budowlane jakie należy wykonać aby wybudowany budynek gospodarczy na działce o nr ewidencyjnym 85/1 w miejscowości T. nr 10 w gminie R. "usytuowany przy granicy działki nr ewd 84 należącej do Pana S. S." doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. W następstwie przeprowadzenia postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, iż główną przyczyna wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu szczebla powiatowego, było wadliwe przyjęcie przez ten organ, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek gospodarczy zrealizowany z istotnymi odstępstwami od przyjętego zgłoszenia. Tymczasem przepisy prawa budowlanego nie przewidują instytucji "odstępstw od zgłoszenia". Nadto organ odwoławczy wskazał na konieczność przeanalizowania kręgu stron, gdyż z przekazanych dokumentów wynika, iż K. L. była współinwestorem budowy. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 18 grudnia 2008 roku K. L. stawiła się do siedziby organu pierwszej instancji celem zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a nadto oświadczyła, iż budynek gospodarczy został dobudowany "do istniejącej wiaty oraz od strony północnej ścianą szczytową do istniejącego budynku gospodarczego. Budynek o konstrukcji murowanej o wymiarach 5,60 x 5,60 m w odległości 20 cm od granicy z sąsiadem". Organ skonstatował, iż powyższe oświadczenie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem K.L.
W dniu [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał decyzję Nr [....], którą na podstawie przepisu art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nakazał K. L. "rozebrać samowolnie wybudowany budynek gospodarczy bez wymaganego zgłoszenia o wymiarach 5,60 x 5,60 m, usytuowany na działce o nr ewd. 85/1 w miejscowości T. nr 10 gm. R." W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. – po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego – decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] uchylił decyzję organu stopnia podstawowego i przekazał temuż organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jedyną przesłanką wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego było ustalenie przez ten organ, iż organ stopnia powiatowego wadliwie skierował swoje rozstrzygnięcie wyłącznie do K. L., w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż współinwestorami przedmiotowej inwestycji są K. i W. małżonkowie L..
W prowadzonym po raz kolejny postępowaniu organ stopnia podstawowego wezwał małżonków L. do złożenia oświadczenia kto jest inwestorem obiektu stanowiącego przedmiot postępowania. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 14 sierpnia .2009 roku małżonkowie L. oświadczyli, iż są współinwestorami omawianej inwestycji. W tak ustalonym stanie faktycznym organ szczebla powiatowego wydał w dniu [...] roku decyzję Nr [...], znak: [...], nakazując K. i W. L. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 5,60 x 5,60 metra, usytuowanego na działce o nr ewidencyjnym 85/1, w miejscowości T. nr 10, w gminie R., wskazując jako podstawę przepis art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z archiwalnych dokumentów stanowiących podstawę decyzji wydanej przez Wójta Gminy R. Nr [...] z dnia [....] roku o pozwoleniu na budowę oraz z dokumentów załączonych do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 9 września 2002 roku, uzupełnionego w dniu 24 września 2002 roku wynika, iż w dniu 14 sierpnia 1996 roku W. L. wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę wiaty na drobny sprzęt rolniczy na nieruchomości położonej w T., o nr ewidencyjnym 56, załączając do powyższego wniosku "Projekt techniczny wiaty na drobny sprzęt rolniczy" sporządzony przez J. A. Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Wójt Gminy R. udzielił W. L. "pozwolenia na budowę wiaty na drobny sprzęt rolniczy o powierzchni zabudowy 53,17 m2 i powierzchni użytkowej 52,4 0m2, oraz kubaturze 214,84 m3. Organ dokonując analizy projektu technicznego stanowiącego załącznik do omawianego rozstrzygnięcia ustalił, iż zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę projektowano wykonanie wiaty opartej na sześciu słupach konstrukcyjnych z rury stalowej i ścianie z bloczków żużlobetonowych od strony zachodniej, o wymiarach 6,55 x 8,20 metrów, w odległości 3 m od granicy z nieruchomością T. 11.
Następnie organ wskazał, iż w dniu 9 września 2002 roku K. i W. L. zgłosili w Urzędzie Gminy R. zamiar dobudowania do istniejącej wiaty na drobny sprzęt rolniczy, budynku o wymiarach 6 x 3 metry. W uzupełnieniu omawianego zgłoszenia Inwestorzy wskazali, iż zamierzają dobudować wiatę na drobny sprzęt rolniczy określając szczegółowo "fundamenty z betonu żwirowego szt. 3, słupy konstrukcyjne z rury stalowej 60, więźba dachowa drewniana pokrycie onduline. Lokalizacja w granicy z działką 84".
Konkludując organ pierwszej instancji wskazał, iż istniejące obecnie na przedmiotowej nieruchomości obiekty budowlane nie odpowiadają zarówno charakterystycznymi parametrami, jak również konstrukcyjnie obiektom, które na tej nieruchomości winny powstać w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę i dokonane zgłoszenie. Taka sytuacja zaś obliguje organy nadzoru budowlanego do interwencji.
Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo organ stopnia podstawowego ustalił stan faktyczny sprawy i oparł rozstrzygnięcie o przepis art. 49b ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z dyspozycją tegoż przepisu znajduje on zastosowanie w przypadku kiedy obiekt budowlany został zrealizowany bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wybudowanie obiektu innego niż objęty zgłoszeniem skutkuje koniecznością przeprowadzenia stosownego postępowania naprawczego, w trybie określonym przez powyżej wskazany przepis Ustęp 2 omawianego przepisu wskazuje, iż w przypadku gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, możliwe jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Organ odwoławczy wskazał, iż z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż organ ten dokonał analizy możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, która jednakże dała wynik negatywny z uwagi na fakt, iż obecna lokalizacja obiektu budowlanego narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z przepisem par. 12 ust. 1 tegoż rozporządzenia jeżeli z przepisów ustawy nie wynika inaczej, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Dalej organ wskazał, iż z przepisu par. 12 ust. 3 rozporządzenia wynika także, że sytuowanie ściany budynku w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 metra od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. Natomiast zgodnie z przepisem par. 12 ust. 4 omawianego rozporządzenia jeżeli na sąsiedniej działce
1. w odległości od 1,5 metra do 3 metrów od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej,
2. bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Przechodząc na grunt niniejszego postępowania organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy budynek jest oddalony o około 20 cm od granicy działki sąsiedniej. Organ podkreślił, iż okoliczność ta została potwierdzona zarówno w protokole czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16 października 2007 roku przez organ pierwszej instancji, jak i przez K. L. w treści oświadczenia złożonego w dniu 18 grudnia 2008 roku. Natomiast wskazane powyżej przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. nie przewidują w ogóle możliwości sytuowania budynku w takiej odległości. Tym samym organ odwoławczy wskazał, iż organ stopnia podstawowego prawidłowo ustalił, iż nie ma możliwości przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania naprawczego w trybie przepisu art. 49 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 49 ust. 1 tejże ustawy.
Następnie organ podał, iż adresatem rozstrzygnięć wydawanych w trybie przepisu art. 49b ustawy – Prawo budowlane winien być inwestor, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, natomiast organ stopnia podstawowego ponad wszelką wątpliwość ustalił, iż współinwestorami przedmiotowej inwestycji są K. i W. małżonkowie L..
Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż usytuowanie przedmiotowego obiektu na nieruchomości nie budzi wątpliwości, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Fakt usytuowania budynku w odległości 20 cm od granicy z nieruchomością sąsiednią został nadto potwierdzony przez K. L. w oświadczeniu złożonym w dniu 18 grudnia 2008 roku i nie był kwestionowany na żadnym etapie dotychczas prowadzonego postępowania zarówno przed organem pierwszej instancji, jak również przed organem odwoławczym.
Organ odwoławczy wskazał również, iż dla oceny prawidłowości i zgodności z przepisami zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia ustalenia oględzin przeprowadzonych w dniu 12 maja 2005 roku, gdyż całokształt zgromadzonego w prowadzonym obecnie postępowaniu materiału dowodowego, potwierdza stan faktyczny przyjęty za podstawę weryfikowanego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Również uwagi dotyczące budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości S. S. wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budową nie mogą zostać uwzględnione przez organ odwoławczy, gdyż ich zakres dotyczy odrębnego postępowania administracyjnego.
W dniu 8 grudnia 2009 roku wskazana powyżej decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. została przez K. i W. małżonków L. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Skarżący wskazali, iż budowę spornego pomieszczenia rozpoczęli latem 2004 roku. Natomiast w maju 2005 roku – po złożeniu skargi przez sąsiada – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził kontrolę budowy i w dniu 25 maja 2005 roku stwierdził istniejącą budowę o wymiarach 3 x 5,7 metrów oraz stan zaawansowania obejmujący wymurowane mury przyziemia. To pozwoliło organowi dojść do wniosku, iż brak jest podstaw do podjęcia dalszych działań w tej sprawie. Skarżący podkreślili, iż w toku tych oględzin nie pojawił się żaden zarzut, że budowa prowadzona jest odległości 20 cm od granicy z nieruchomością sąsiada i nie było żadnego sprzeciwu co do zastosowanego materiału budowlanego. Wynik oględzin sprawił, iż skarżący nie mięli w tym czasie żadnych wątpliwości co do tego, że to co robili jest zgodne z prawem.
Skarżący wskazali nadto, iż okoliczności związane z tym, że budynek jest usytuowany w granicy można łatwo udowodnić przez analizę map dołączonych do akt sprawy. Natomiast Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w P. powołał się w tym zakresie na oświadczenie K. L.. Skarżący podkreślili, iż odległość 20 cm pojawiła się protokole podpisanym przez K. L. ale spisanym przez pracownika organu pierwszej instancji. K. L. podczas podpisywania oświadczenia nie zwróciła no to uwagi, ponieważ od lat choruje na cukrzycę i niedowidzi. Do skargi K. L. złożyła własnoręczne sporządzone sprostowanie podpisanego oświadczenia. Skarżący podkreślili, iż zaskakujące jest dla nich to, że organ uznał za bardziej wiarygodne to co oświadczyła skarżąca, niż to co zostało stwierdzone pomiarami dokonanymi przez pracowników organu w dniu kontroli.
Dalej skarżący odnieśli się do stwierdzenia organów, iż wymiary dobudowanego pomieszczenia wynoszą 5,6 x 5,6 metrów. Skarżący wskazali, iż do tych wymiarów przyłącza się część istniejącej wiaty, zbudowanej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [....] roku. W tym zakresie skarżący przyznali, iż w czasie remontu słupy z rur stalowych podpierających najwyższy punkt dachu zostały zalane betonem i obecnie tworzą filary o wymiarach 30 x 30 cm, natomiast u góry połączone zostały belką żelbetową do wzmocnienia stabilności obiektu. W ocenie skarżących powyższe prace wykonane zostały wewnątrz wiaty i nie wymagają specjalnych zgłoszeń, dlatego nie powinny być traktowane jako początek nowego obiektu budowlanego. Zdaniem skarżących rozumując w ten sposób, to na przedzielenie dużego mieszkania trzeba by było robić nowy projekt techniczny całego obiektu. W ocenie skarżących jedyną nieprawidłowością może być tylko postawienie ścianki od strony południowej między środkowym filarem, a dobudowanym pomieszczeniem, co zostało wykonane w 2007 roku i po tym zdarzeniu sąsiad złożył ponowne doniesienie do organu nadzoru budowlanego.
Dalej skarżący wskazali, iż jeżeli sytuacja, w której się znaleźli była niedopuszczalna, to podczas kontroli organu nadzoru budowlanego powinni zostać o tym fakcie poinformowani i tym samym mieć możliwość zrobienia zmian w zgłoszeniu. Ponieważ wnioski pokontrolne brzmiały, że nie ma żadnych podstaw prawnych do przerwania budowy, to wybudowane pomieszczenie tak właśnie wygląda, a jego budowa została zakończona w 2008 roku. Tym samym organ nadzoru budowlanego poprzez zajęcie takiego stanowiska odebrał skarżącym możliwość wprowadzenia poprawek dostosowujących obiekt to obowiązujących przepisów. Teraz zaś nakazuje się skarżącym dokonanie rozbiórki dobudowanego pomieszczenia, jak również części wiaty, która została pokryta papą zamiast istniejącym dotychczas rakotwórczym eternitem.
Skarżący zarzucili organom także nierówność w traktowaniu stron postępowania uznając, iż konsekwencje niezgodnych z prawem działań ponoszą wyłączne oni podczas gdy sprawy, które zainicjowali wskutek naruszeń przepisów prawa budowlanego przez ich sąsiada nie zostały dotychczas zakończone.
Odpowiedź na skargę złożył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wnosząc o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a ponadto podniósł, że na zdjęciach znajdujących się w materiale dowodowym uwidoczniona jest ściana murowana, a nie podpory z rur, tak jak opisywali to skarżący. Wiąże się to z uznaniem, że ściana ta stanowi część nowej inwestycji budowlanej. Organ podniósł też, że błędne ustalenia kontrolne dokonane przez organ pierwszej instancji wynikały z przedstawienia przez skarżących dokumentów dotyczących inwestycji innej niż będąca przedmiotem sporu. Nadto organ zauważył, iż odległość przedmiotowego budynku od granicy nie była ustalona jedynie na podstawie oświadczenia skarżącej ale przede wszystkim na podstawie oględzin w toku postępowania przed organem pierwszej instancji i dlatego też odwołanie oświadczenia dokonane przez skarżącą nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie
1. uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie należy odnieść się do ustaleń faktycznych, które legły u podstaw ocenianego rozstrzygnięcia. W tym zakresie wskazać wypada, iż ustalenia, na których oparte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie jednoznacznie wynikają z materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowania. Skarżący dwukrotnie podejmowali próby wybudowania obiektu budowlanego. Po raz pierwszy w dniu 14 sierpnia 1996 roku W. L. wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę wiaty na drobny sprzęt rolniczy załączając do powyższego wniosku "Projekt techniczny wiaty na drobny sprzęt rolniczy" sporządzony przez J. A. Ten wniosek został uwzględniony i decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Wójt Gminy R. udzielił pozwolenia na budowę wiaty na drobny sprzęt rolniczy o powierzchni zabudowy 53,17 m2 i powierzchni użytkowej 52,4 0m2, oraz kubaturze 214,84 m3. Zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę owa wiaty winna być oparta na sześciu słupach konstrukcyjnych z rury stalowej i jednej ścianie z bloczków żużlobetonowych od strony zachodniej, a więc od strony nieruchomości sąsiedniej. Winna ona mieć wymiary 6,55 x 8,20 m i powstać w odległości 3 m od granicy z nieruchomością sąsiednią. Po raz drugi skarżący w dniu 9 września 2002 roku zgłosili w Urzędzie Gminy R. zamiar dobudowania do istniejącej wiaty na drobny sprzęt rolniczy, budynku o wymiarach 6 x 3 m. W uzupełnieniu omawianego zgłoszenia Inwestorzy wskazali, iż zamierzają dobudować wiatę na drobny sprzęt rolniczy określając szczegółowo, iż jej fundamenty powstaną z betonu żwirowego, słupy konstrukcyjne wykonane zostaną z rury stalowej, więźba dachowa będzie drewniana pokryta onduline, a sam budynek powstanie w granicy z działką sąsiednią.
Analizując powyższe ustalenia organów wskazać wypada, iż budynek, który winien powstać w oparciu o zgłoszenie przyjęte przez organ administracji architektoniczno – budowlanej we wrześniu 2002 roku powinien mieścić się pomiędzy istniejącą wiatą na drobny sprzęt rolniczy od strony wschodniej, istniejącym budynkiem gospodarczym od strony północnej i granicą z nieruchomością sąsiednią od strony zachodniej. Wobec tego, iż winien on mieć 6 m długość, to tym samym powinien być krótszy od wiaty na drobny sprzęt rolniczy znajdującej się przed nim, której długość winna wynosić 8,20 metrów. Innymi słowy analizowany budynek gospodarczy powinien zabudowywać lukę przy granicy z nieruchomością sąsiednią. Luka ta winna powstać po wybudowaniu wiaty na drobny sprzęt rolniczy w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [....] roku.
W chwili obecnej nie można jednoznacznie i precyzyjnie wskazać, w jaki sposób i w jakim miejscu powstała wiata na drobny sprzęt rolniczy. Kontrole dokonane w tej sprawie z całą pewnością wskazują, iż to co pozostało obecnie z tej wiaty jest inaczej usytuowane niż wynikałoby to z projektu zagospodarowania działki skarżących oraz z projektu technicznego owej wiaty i ma zupełnie inną wielkość. Według ustaleń projektu wiata to winna być zorientowana dłuższym bokiem równolegle do granicy z nieruchomością sąsiednią i posiadać wymiary 6,55 x 8,20 m. Aktualnie wymiary tej wiaty ustalone podczas kontroli w dniu 16 października 2007 roku to odpowiednio 4,40 x 5,60 m.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt ustaleń, które poczynione zostały przez organy administracji na okoliczność tego co w istocie zostało wybudowane przez skarżących wskazać wypada, że jest to obiekt budowlany, którego nie można porównać, ani do wiaty na drobny sprzęt rolniczy, ani do budynku gospodarczego, który miałaby być zrealizowany w oparciu o zgłoszenie dokonane we wrześniu 2002 roku. Przypomnieć jedynie wypada, iż w oparciu o powyższe zgłoszenie winien powstać obiekt budowlany o wymiarach 6 x 3 m, bezpośrednio przy granicy z nieruchomością sąsiednią. W rzeczywistości powstał natomiast obiekt o wymiarach 5,60 x 5,60 m, w odległości 20 cm od owej granicy. Pozwala to za prawidłową uznać tezę organów, iż powyższy obiekt został wybudowany w sprzeczności z przepisami regulującymi zagadnienia powstawania nowych obiektów budowlanych. Pozostaje on bowiem w sprzeczności zarówno z udzielonym pozwoleniem na budowę wiaty na drobny sprzęt rolniczy, jak i ze zgłoszeniem na budowę budynku gospodarczego.
Powyższe ustalenia określające wymiary wybudowanego obiektu budowlanego mają fundamentalne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Stosownie do brzmienia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, realizacja takiego obiektu budowlanego może nastąpić w oparciu o zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru jego realizacji. Mając na uwadze, iż powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu wynosi 31,36 m2, to tym samym nie przekracza ona wielkości wskazanej w powyższym przepisie. Ponadto zastosowanie wewnątrz obiektu filarów, na których oparta jest konstrukcja dachu sprawia, iż rozpiętość obiektu również nie przekracza określonej w powyższym przepisie wielkości 4,80 m. Tym samym organy administracji prawidłowo ustaliły, iż realizacja powyższego obiektu, w jego aktualnym kształcie, winna być poprzedzona dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru przystąpienia do jego realizacji, w oparciu o przepis art. 30 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane.
Mając na uwadze, iż powyższy obiekt został zrealizowany bez uprzedniego zgłoszenia w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stanowiący, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ust. 2, z którego zastrzeżeniem winien nastąpić nakaz rozbiórki obiektu budowlanego stanowi natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, właściwy organ (...) nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4 ustawy – Prawo budowlane;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe uregulowania stanowią konieczny element każdego postępowania, którego przedmiotem jest możliwość nakazania rozbiórki. Mają one na celu umożliwienie zalegalizowania tego co zostało wybudowane bez zgłoszenia właściwemu organowi albo wbrew sprzeciwowi, który wobec takich robót został przez właściwy organ zgłoszony. Generalnym warunkiem umożliwiającym legalizację wzniesionego już obiektu budowlanego jest jego:
1) zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w razie jego braku z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz
2) nie sprzeczność z przepisami, w tym z normami techniczno – budowlanych.
W realiach niniejszej sprawy organy administracji zasadnie wskazały, iż postępowanie legalizacyjne wdrożone wobec przedmiotowego obiektu nie mogłoby zakończyć się powodzeniem z uwagi na to, iż wybudowany obiekt narusza przepisy techniczno – budowlane. W tym zakresie organy prawidłowo powołały się na uregulowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z przepisem par. 12 ust. 1 tegoż rozporządzenia w zasadnie budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy albo 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Organ prawidłowo przywołały również przepis par. 2 stanowiący, iż określonych sytuacjach dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zasadnie organy administracji dostrzegły, iż oddalenie wybudowanego obiektu o około 20 cm od granicy nieruchomości sąsiedniej powoduje, iż żadne z powyższych uregulowań techniczno – budowlanych nie może w realiach niniejszej sprawy znaleźć zastosowania. Tym samym prawidłowa jest konkluzja organów, iż wzniesiony przez skarżących obiekt budowlany powstał w sprzeczności z przepisami prawa określającymi w sposób szczegółowy możliwą jego lokalizację. To zaś przesądza – już na tym etapie postępowania – o braku możliwości pozytywnego zakończenia postępowania mającego na celu zalegalizowanie wzniesionego obiektu budowlanego.
Tym samym należy wskazać, iż prawidłowo organy administracji wnioskowały – w oparciu o przepis art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane – o konieczności zakończenia niniejszego postępowania decyzją nakazująca rozbiórkę wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego.
Skarga wniesiona w tej sprawie nie mogła doprowadzić do wzruszenia wydanej decyzji o nakazaniu rozbiórki także z tego powodu, iż nie zawierała argumentów, których nie rozważałby organ odwoławczy przed wydaniem ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. W szczególności należy wskazać, iż najistotniejsze ustalenie faktyczne – warunkujące niepowodzenie postępowania legalizacyjnego – oparte zostało nie tylko na przyznaniu faktów przez stronę skarżącą, ale wynikało także z innych ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji. W tym zakresie za rozstrzygające uznać wypada wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji, tak w dniu 27 czerwca 2007 roku, jak i w dniu 16 października 2007 roku. Korespondują one z dokumentacją fotograficzną załączoną do akt postępowania, w tym z tą dokumentacją, która została złożona przez skarżących w toku postępowania przed sądem. Powyższe dowody w sposób jasny wskazują, iż obiekt wzniesiony przez skarżących znajduje się w odległości około 20 cm od granicy z nieruchomością sąsiednią.
Podobnie rozstrzygające są wnioski płynące z analizy dokumentacji fotograficznej na okoliczność charakteru robót budowlanych przeprowadzonych przez skarżących przy budowie przedmiotowego obiektu. Z całą pewnością nie można się zgodzić z tezą skarżących, iż częściowo wykonane roboty budowlane stanowiły prace remontowe na istniejącej już wiacie na drobny sprzęt rolniczy. Z dokumentacji fotograficznej jednoznacznie bowiem wynika, że częściowo w miejscu gdzie winna znajdować się wiata, aktualnie znajduje się murowany obiekt budowlany o konstrukcji zupełnie rozłącznej z pierwotną konstrukcją wiaty. Bez wątpienie tego rodzaju prace budowlane daleko wykraczają poza rozumienie pojęcia "remont", zdefiniowane w przepisie art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo budowlane.
Ponadto wypada zgodzić się z organem odwoławczym, iż bez związku z niniejszą sprawą pozostają kwestie nieprawidłowości w obiektach budowlanych znajdujących się na nieruchomości sąsiedniej.
Mając na uwadze powyższe skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a..
m.ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło