II SA/Łd 1233/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski /spr./, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant referent stażysta Łukasz Zajda, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak kwatery stałej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ orzeka, że do uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją Nr [...] wydaną w dniu [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 oraz 127 § 2 kpa, art.92 ust.2 i art.97 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /t.jedn. Dz. U Nr 7 z 2002 r., poz.58 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania R. C. od decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził: Pan R. C. jest funkcjonariuszem Policji w służbie stałej od dnia 20 sierpnia 1999 r. i pełni służbę w Komendzie Powiatowej Policji w R. Wraz z rodziną zamieszkuje w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym w R., do którego posiada udział wynoszący ¼ części, co odpowiada 10,12 m2 powierzchni mieszkalnej lokalu. Właścicielom pozostałej części lokalu jest jego ojciec. Ułamkowy udział policjanta w tym mieszkaniu nie zaspokaja jego potrzeb według przysługujących mu norm zaludnienia. W związku z powyższym w dniu 15 stycznia 20003 r. przedstawiona została R. C. propozycja objęcia lokalu mieszkalnego w budynku Rewiru Dzielnicowych w D., tj. w miejscowości pobliskiej. Skarżący zrezygnował z zasiedlenia przedmiotowego mieszkania, o czym poinformował pismem z dnia 22 stycznia 2003 r. Uznając rezygnację za bezzasadną Komendant Powiatowy Policji w R., decyzją Nr [...] z dnia [...] cofnął R. C. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji Pan R.C. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., uznając wydanie decyzji jako niezgodnej z obowiązującymi przepisami, a zarazem wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Organ odwoławczy nie uwzględniając odwołania powołał się na przepisy art.88 ust.1, 90 ust.1 i art.92 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Pierwszy z wymienionych przepisów przyznaje policjantowi w służbie stałej prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W myśl art.90 ust.1 powołanej ustawy, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzję o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zgodnie z art.92 ust.1 tej ustawy, jeżeli policjant lub członek jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny. Jest to świadczenie zastępcze, przyznawane policjantowi do czasu zrealizowania prawa do lokalu poprzez przydział lokalu mieszkalnego lub przyznanie pomocy finansowej na jego uzyskanie. Szczegółowe zasady, kiedy policjantowi w służbie stałej nie przyznaje się równoważnika za brak lokalu określone zostały w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz.U Nr 100, poz.918/. W myśl § 1 ust.2 pkt 4 powołanego rozporządzenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi, jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Jak wynika z dokumentów przedstawionych w sprawie, organ I instancji zaproponował dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny policjanta lokal mieszkalny położony w miejscowości pobliskiej o powierzchni mieszkalnej 29,05 m2, samodzielny i wyposażony we wszystkie urządzenia. Pan R. C. odmówił przyjęcia proponowanego mu lokalu, argumentując to stanem zdrowia członków swojej rodziny - żony i dziecka, dla których zamieszkiwanie, zdaniem strony, w środowisku wiejskim - przy rozpoznanej u nich alergii - może skutkować pogorszeniem stanu zdrowia. Zdaniem organu II instancji, nie można w sposób jednoznaczny określić, iż zamieszkiwanie w miejscowości D. wpłynie negatywnie na stan zdrowia żony i syna. Do stwierdzenia powyższego niezbędne byłoby przeprowadzenie badań specjalistycznych, zarówno w obecnym miejscu zamieszkania R. C., jak i w miejscowości, gdzie usytuowany jest proponowany lokal, do czego nie jest zobowiązany organ Policji. Zadaniem organów Policji jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji. Komendant Powiatowy Policji w R. wywiązał się z ustawowego obowiązku, proponując Panu C. lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby, zgodnie z przysługującymi normami zaludnienia i w należytym stanie technicznym i sanitarnym. W dniu 1 sierpnia 2003 r. Pan R. C. zaskarżył decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Uzasadniając skargę podniósł, iż od chwili zaproponowania mu w dniu 15 stycznia 2003 r. mieszkania w D. wskazywał w swoich raportach z dnia 22 stycznia i 7 kwietnia 2003 r. oraz w odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w R., iż małoletni syn M. jak i żona chorują na alergię. Do skargi dołączono zaświadczenie potwierdzające choroby dziecka i żony skarżącego. Zaświadczenie z dnia 28 lipca 2003 r., podpisane przez lekarza medycyny D. G. – T., zawiera adnotację stwierdzającą przeciwwskazania pobytu M. C. na terenach wiejskich ze względu na rozpoznane alergie układu oddechowego i pokarmową. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że warunki zdrowotne rodziny policjanta mogą być wzięte pod uwagę, jeżeli organ policji miałby do dyspozycji w tym samym czasie inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby. Ta okoliczność jednak w sprawie nie zaszła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1259/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kognicja sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodności z przepisami prawa procesowego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art.145 § 1 wymienionej ustawy /p.p.s.a/ Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a lub w innych przepisach. Badając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania - art.7 i 77 kpa. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ administracyjny II instancji w uzasadnieniu swej decyzji nie podzielił poglądu wyrażonego przez Komendanta Powiatowego Policji w R., iż podane przez policjanta przyczyny zdrowotne odmowy przyjęcia lokalu mieszkalnego nie mogą być brane pod uwagę, gdyż przepisy ustawy o Policji i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie uwzględniają tego typu powodów jako zasadnych. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji przyjął, iż nie można w sposób jednoznaczny określić negatywnego wpływu zamieszkania w D. na stan zdrowia syna i żony R. C. Ustalenie takiego związku wymaga przeprowadzenie badań specjalistycznych, do czego nie jest zobowiązany organ policji. Art.7 kpa stwierdza, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z treści powołanego przepisu wynika oparcie postępowania administracyjnego na zasadzie prawdy obiektywnej, której istota polega na wyczerpującym zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Przepis ten dotyczy też rozłożenia ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym stwierdzając, iż ustalenie stanu faktycznego sprawy jest obowiązkiem organu administracji publicznej. W świetle powołanego przepisu błędne jest stanowisko organu II instancji, iż organy administracyjne nie są zobowiązane do ustalenia, czy zamieszkiwanie przez rodzinę R. C. w D. wpłynie negatywnie na stan zdrowia żony i syna. W myśl art.77 § 1 kpa na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, nie podjęły jakichkolwiek czynności zmierzających do zebrania materiału dowodowego w celu ustalenia wpływu warunków wiejskich /D./ na zdrowie syna i żony policjanta. Tymczasem, jak wynika z dołączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego, istnieją przeciwwskazania zdrowotne do zamieszkiwania na wsi przez syna R. C. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę ponownie organ zgromadzi i przeanalizuje materiał dowodowy w postaci zaświadczeń o stanie zdrowia członków rodziny skarżącego, znajdujących się pod stałą opieką lekarzy. W przypadku zaistnienia wątpliwości co do treści złożonych zaświadczeń konieczne będzie dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu medycyny. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego możliwe będzie prawidłowe ustalenie, czy zamieszkanie przez rodzinę skarżącego w D. nie wpłynie negatywnie na stan zdrowia żony i syna R. C. Ewentualne ustalenie braku takiego związku pozwoli na uznanie bezzasadności odmowy przyjęcia przez policjanta lokalu wskazanego przez organ, położonego w miejscowości D. Sąd na podstawie art.152 p.p.s.a orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku.