II SA/Łd 1233/12

WyrokWSA w Łodzi2013-03-08

Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 K.p.a. po wznowieniu postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji wydał decyzję po wznowieniu postępowania, opierając ją na art. 155 K.p.a., co stanowiło naruszenie prawa procesowego. Wznowienie postępowania i zastosowanie art. 155 K.p.a. to odrębne tryby nadzwyczajne, które nie mogą być stosowane zamiennie, a wadliwość decyzji organu pierwszej instancji uzasadniała zastosowanie trybu kasacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie wagi samochodowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Po wznowieniu postępowania, na wniosek A. W., organ pierwszej instancji uchylił swoją poprzednią decyzję i ponownie udzielił pozwolenia na użytkowanie, opierając się na art. 155 K.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył D. W.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 roku sprawy ze skargi D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej oraz udzielenia pozwolenia na użytkowanie oddala skargę. LS [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu odwołań A. W. i T. Z., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] udzielił D.W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe "A", pozwolenia na użytkowanie wagi samochodowej wraz z budynkiem obsługi, zlokalizowanej na działce nr ewid. 2473 w miejscowości K. [...], gm. R. W dniu [...] A. W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie wskazując, iż bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...], Nr [...] wznowił postępowanie. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w wyniku wznowienia postępowania, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] uchylił własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] i udzielił D. W. pozwolenia na użytkowanie wagi samochodowej wraz z budynkiem obsługi zlokalizowanej na działce nr ewid. 2470 w miejscowości K., gm. R. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż dając wiarę dokumentom urzędowym nie stwierdził, iż waga została wybudowana w innym okresie niż ten który został wskazany przez wnioskodawcę. Podkreślił, iż w toku postępowania nie została w jakikolwiek sposób podważona wiarygodność przywołanych wyżej aktów notarialnych. Przyznał, iż uchybieniem organu dotyczącym decyzji z dnia [...] było błędne wskazanie numeru ewidencyjnego działek, na których faktycznie zlokalizowany jest obiekt. Co za tym uznał za celowe uchylenie dotychczasowej decyzji gdyż lokalizacja obiektu budowlanego jest elementem istotnym w kształtowaniu praw podmiotu przy wydaniu decyzji na użytkowanie. Dodatkowo wyjaśnił, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej decyzji jest pozwolenie na użytkowanie opisanej wagi, której inwestorem był wnioskodawca – PPHU "A" D. W., natomiast nie było przedmiotem postępowania rozstrzyganie w kwestii własności budynku. Wydanie decyzji na użytkowanie nie pozostaje w sprzeczności z prawami właścicieli działek, na których zlokalizowany jest obiekt stanowiący przedmiot postępowania, wszelkie spory dotyczące własności leżą w gestii sądów powszechnych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła zarówno A. W., jak i T. Z. A. W. wskazała, iż kwestionuje jedynie część decyzji – tj. udzielenie pozwolenia na użytkowanie wagi samochodowej wraz z budynkiem obsługi, zlokalizowanej na działce nr 2470. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na niesłusznym uznaniu, iż inwestorem był D. W., a obiekt wybudowany został w latach 1995 – 1997, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, iż wybudowany został on przez T. Z. w latach 1981 – 1990. Nadto wydanie decyzji na rzecz D.W., a tym samym nie uwzględnienie wniosku stron postępowania: A. W. i T. Z., którzy do wniosku D. W. o wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie ku przyłączyli się w toku postępowania administracyjnego, po jego wznowieniu, wskutek czego D. W. uzyskał status jedynego "inwestora", co rodzi określone skutki materialno – prawne wykraczające poza postępowanie administracyjne w stosunkach pomiędzy stronami. Autorka odwołania wskazała na naruszenie przepisu art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co sugeruje brak wnikliwej analizy przeprowadzonych dowodów oraz powierzchowne rozpoznanie sprawy. W sprawie doszło także do uchybienia art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie oceny dowodów według dowolnych kryteriów, bez oparcia na przekonywujących podstawach, które winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Z kolei T. Z. kwestionując treść decyzji organu pierwszej instancji zarzucił sprzeczność ustaleń tego organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy. Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu odwołań, uchylił decyzję pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż kwestionowana w odwołaniach decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania. System nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, służący weryfikacji decyzji dotkniętych wadliwościami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych, oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie ma w tej sytuacji możliwości prawnych zakończenia postępowania prowadzonego w jednym z trybów nadzwyczajnych, decyzją wydana w odmiennym, niezależnym trybie postępowania. Już sama tego rodzaju wadliwość przesądza o konieczności wyeliminowania decyzji pierwszej instancji z obrotu prawnego. Nadto organ wskazał, iż przepis stanowiący podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665) stanowi, iż do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 roku, a przed dniem 11 lipca 1998 roku i przed dniem 11 lipca 2003 roku nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 roku przepisów art. 48 – 49b Prawa budowlanego. W ust. 4 w/w przepisu przewidziano natomiast, iż jeżeli taki obiekt budowlany nie narusza przepisów w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania, właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Organ zwrócił uwagę, iż przywołana regulacja ma charakter wyjątkowy, stanowiąc odstępstwo od zasady orzekania na podstawie Prawa budowlanego i ma zastosowanie jedynie w ściśle określonych sytuacjach. Dla zastosowania omawianego trybu muszą zostać spełnione kumulatywnie następujące warunki: a) obiekt lub jego część musi zostać wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, b) budowa obiektu musi zostać zakończona po dniu 31 grudnia 1994 roku, a przed dniem 11 lipca 1998 roku, c) przed dniem 11 lipca 1998 roku i przed dniem 11 lipca 2003 roku nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, d) właściciel obiektu do dnia 1 stycznia 2008 roku złoży wniosek o pozwolenie na użytkowanie, dołączając dokumenty określone w art. 3 ust. 3 ustawy. Jedynie ustalenie spełniania wszystkich powyżej określonych przesłanek uprawnia organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w analizowanym trybie. Jak argumentował organ, uprawnionym do żądania wydania rozstrzygnięcia w tym trybie, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 ustawy, jest właściciel obiektu. Tymczasem, działka nr ewid. 2470 stanowi współwłasność T. Z., A. W. i D. W. Obiekty budowlane zlokalizowane na nieruchomości nie są przedmiotem odrębnej własności. Tym samym wniosek złożony przez D. W. nie mógł uruchomić skutecznie postępowania w omawianym trybie. Ponadto, w toku postępowania ustalono, iż waga stanowiąca przedmiot postępowania została wybudowana w 1994 roku (dokładana data 5 sierpnia 1994 roku), co nie było kontestowane przez żadną ze stron. Tymczasem tryb określony przepisami ustawy z dnia 10 maja 2007 roku znajduje zastosowanie wyłącznie w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 roku, a przed dniem 11 lipca 1998 roku. Tym samym regulacja ta nie mogła znaleźć zastosowania w sprawie. Organ odwoławczy dodał, iż mimo toczącego się niemal trzy lata postępowania wyjaśniającego organ stopnia powiatowego nie ustalił również, czy obiekt istotnie został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, nie podjął czynności dla sprawdzenia, czy organy administracji architektoniczno – budowlanej nie wydawały rozstrzygnięć odnoszących się do obiektu stanowiącego przedmiot postępowania, na co wskazywał współwłaściciel nieruchomości T. Z. Oznacza to jednocześnie naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej przepisem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie organ wskazał, iż PPHU "A" D. W. jest odrębnym podmiotem prawa od D. W. jako osoby fizycznej. Nie wykazano żadnego tytułu prawnego przedsiębiorstwa do nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. Tym samym nie ma możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu podmiotowi – PPHU "A" D. W. Kończąc argumentację dotyczącą dostrzeżonych naruszeń prawa organ odwoławczy wyjaśnił, iż z uwagi na fakt, iż postępowanie należy przeprowadzić w innym trybie, określonym odrębnymi przepisami, organ odwoławczy nie miał możliwości skorzystania z kompetencji kasacyjno – reformatoryjnych przyznanych normą art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż godziłoby to w zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do treści odwołania T. Z. organ wyjaśnił, że ustalenia co do osoby inwestora nie mają znaczenia dla postępowania prowadzonego w trybie ustawy z dnia 10 maja 2007 roku, gdyż adresatem trybu określonego art. 3 tegoż aktu jest właściciel obiektu. Natomiast odnosząc się do treści odwołania A. W. organ drugiej instancji stwierdził, iż podzielił podnoszone argumenty co znalazło wyraz w treści rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył D. W. zarzucając: – naruszenie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji kiedy zasadą jest przy stwierdzeniu jakichkolwiek uchybień i konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji – wydawanie przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia co do istoty sprawy bądź rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, gdy okaże się ono bezprzedmiotowe, rozstrzygnięcie kasacyjne ma bowiem charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej, w szczególności w przedmiotowej sprawie nie powinno ono zostać wydane, gdyż istniały podstawy do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość związaną z tym, iż instytucja wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznych decyzji, które zostały wydane w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w wadliwy sposób, a w sprawie nie budziło wątpliwości, iż decyzja PINB z dnia [...] odpowiada przepisom prawa i przy jej wydawaniu nie doszło do jakichkolwiek naruszeń, co zostało wykazane w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, które zostało ostatecznie zakończone poprzez odmowę stwierdzenia nieważności tej decyzji; – art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezastosowanie tych przepisów i niewydanie rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania w całości w sytuacji, kiedy ziściły się przesłanki warunkujące umorzenie postępowania. Stało się ono bowiem w całości bezprzedmiotowe, co jest wynikiem zmiany stanu faktycznego sprawy wskutek ostatecznej oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez PINB w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu budowlanego, jak i samej decyzji z dnia [...] przez sąd administracyjny w ramach innego postępowania nadzwyczajnego, która to ocena przesądziła o tym, iż brak jest podstaw do wydawania w sprawie decyzji w trybie art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż mogłoby to prowadzić do tego, iż w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwie sprzeczne ze sobą decyzje (tj. wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i wydana po wznowieniu postępowania); – naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie wyczerpująco całego materiału dowodowego sprawy, poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co przejawiło się m.in. w pominięciu: – dowodu z dokumentu w postaci wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2012 roku, sygn. akt VII SA/Wa 94/12, w którym Sąd wskazał, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeanalizował decyzję organu z dnia [...] pod kątem stwierdzenia wszelkich kwalifikowanych wad, które eliminowałyby ją z obiegu prawnego, nie stwierdzając ich istnienia; – okoliczności, iż w stosunku do decyzji z dnia [...] toczyło się postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności; – okoliczności, iż stwierdzenie nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania i skoro postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie wykazało uchybień w działaniu organu pierwszej instancji, to tym bardziej w oparciu o te same fakty i dowody – nie ma podstaw do wydawania rozstrzygnięcia co do istoty w sprawie o wznowienie postępowania, kiedy fakty te i dowody były już oceniane przez GINB, jak i WSA, na dodatek brak jest takich podstaw kiedy strona wnioskująca o wznowienie powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie na inne przesłanki wznowieniowe, które ewentualnie mogłyby uzasadniać ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, w oparciu o okoliczności, które nie były brane pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji. Na tej podstawie autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji, celem wydania przez ten organ rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji PINB z dnia [...] i umorzeniu postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie w całości. Nadto o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania poprzez zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zarzuty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prowadząc postępowanie nie naruszył przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanej decyzji. Zaskarżoną decyzją organ nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy, przy uwzględnieniu ustalonego stanu faktycznego, organ odwoławczy prawidłowo uczynił wydając decyzję kasacyjną. W ocenie Sądu stanowisko wywiedzione przez organ drugiej instancji w zaskarżonym akcie zasługuje w pełni na aprobatę. Przede wszystkim nie sposób bowiem nie dostrzec sprzeczności powstałej w ramach postępowania przed organem pierwszej instancji. Należy przypomnieć, iż decyzję pierwszej instancji organ wydał na skutek wznowienia, na wniosek A.W., postępowania w sprawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] udzielającej PPHU "A" D. W. pozwolenia na użytkowanie wagi samochodowej wraz z budynkiem obsługi. Wobec ustalenia przez organ pierwszej instancji, iż wniosek o wznowienie postępowania jest uzasadniony i został złożony z zachowaniem odpowiedniego terminu, organ postanowił o wznowieniu postępowania. W następstwie wydał decyzję pierwszej instancji przy czym jako podstawę prawną tegoż rozstrzygnięcia nie wskazał chociażby na przepis art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, który zawiera podstawowy katalog rozstrzygnięć podejmowanych po wznowieniu postępowania. Organ tymczasem wskazał na przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, który wprawdzie przewiduje, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Słusznie zatem organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wskazując, że prawidłową podstawą prawną powinien być w tej sytuacji art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, który zawiera podstawowy katalog rozstrzygnięć podejmowanych po wznowieniu postępowania. Przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego określa samodzielny tryb nadzwyczajny wzruszenia decyzji ostatecznej i w związku z tym nie może stanowić podstawy wydania aktu w innym trybie nadzwyczajnym, tj. po wznowieniu postępowania, którego istotą jest ponowne rozpatrzenie sprawy w celu sprawdzenia, czy wskazana przez stronę wada postępowania – określona w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Wady postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach – umożliwiające wznowienie postępowania – są niewątpliwie istotnymi wadami postępowania, jednakże sam fakt ich wystąpienia nie oznacza, że wywarły one taki wpływ na decyzję administracyjną, który skutkowałby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Z drugiej strony wzruszalność decyzji w trybie wznowienia postępowania nie jest uzależniona od zgody strony tak, jak ma to miejsce w trybie określonym art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zestawiając zatem uregulowanie dwóch nadzwyczajnych trybów postępowania, o których mowa powyżej nie budzi wątpliwości, iż inne przesłanki warunkują skuteczność ich wszczęcia, co za tym ustawodawca wskazał na odmienne rozstrzygnięcia, jakie organ administracji uprawniony jest wydać po wszczęciu tych postępowań. Uwzględniając powyższe w pełni należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż nie ma możliwości prawnych zakończenia postępowania prowadzonego w jednym z trybów nadzwyczajnych, decyzją wydaną w odmiennym, niezależnym trybie postępowania. Z tych wszystkich względów stwierdzić należy, iż tego rodzaju wadliwość decyzji organu pierwszej instancji obligowała organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej. Naruszenie przepisów postępowania, którego nie ustrzegł się organ pierwszej instancji w świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, a utrzymanie w mocy takiego wadliwego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy musiałoby skutkować wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego w postępowaniu sądowym. W tej sytuacji przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowił jedyną prawidłową podstawę dla zaskarżonego aktu, tym bardziej, że organ odwoławczy dostrzegł również konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wykraczającym poza jego uprawnienia. Organ pierwszej instancji obowiązany jest zatem w pierwszej kolejności uwzględnić w swych rozważaniach tryb w jakim prowadzi postępowanie, by następnie wypełniwszy wskazania organu odwoławczego wydać odpowiednie rozstrzygnięcie. Organ pierwszej instancji winien mieć na uwadze to, że tryb wznowienia, nieważności, uchylenia, bądź zmiany są odrębnymi trybami obwarowanymi własnymi, indywidualnymi przesłankami umożliwiającymi ich skuteczne wykorzystanie. Przesłanki te nie nakładają się wzajemnie, jak również nie przenikają pomiędzy poszczególnymi trybami, stąd niedopuszczalne jest np. stwierdzenie nieważności w oparciu o przesłanki wznowienia albo jak miało to miejsce w niniejszej sprawie wydanie decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego po wznowieniu postępowania, który to tryb przewiduje własne, zawarte w przepisie art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego określonego rodzaju rozstrzygnięcia. Konkludując rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. B.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło