II SA/Łd 1238/11
WyrokWSA w Łodzi2012-05-25
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie oczyszczalni ścieków może zostać wydana, gdy istnieją wątpliwości co do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawiera wszystkich wymaganych elementów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a uzupełnienie raportu o oddziaływaniu na środowisko na etapie postępowania odwoławczego stanowi jego integralną część, wyjaśniając wątpliwości co do wariantowości. W związku z tym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza R. o środowiskowych uwarunkowaniach budowy oczyszczalni ścieków. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz naruszeń proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny pierwotnie uchylił decyzje organów obu instancji, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Tuczek-Podczaska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 roku sprawy ze skargi Z. P., Z. P. i Prokuratora Rejonowego Ł - P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz R. ustalił, na wniosek A. Spółka jawna z siedzibą w S., środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno – chemiczno - biologicznej oczyszczalni ścieków poprodukcyjnych pochodzących z A.na działce nr 172/13 wraz z rurociągiem tłoczonym ścieków przez działki nr 176/13, 176/10, 175/4, 175/6, 172/9, 172/12 z wylotem brzegowym na działce nr 172/14 położonych we wsi S. przy ul. P. - Z., gmina R..
Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia wniesionego przez Z.P., decyzją z dnia [..] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Burmistrz R. powinien dokonać wykładni ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyraźnie wykreślić granice między poszczególnymi jednostkami urbanistycznymi, zwłaszcza gdy są one o różnym przeznaczeniu, tak aby uniknąć zarzutu dowolnego stwierdzenia o zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto organ zobligowany został do ustalenia, czy postanowienia wydane przez organy uzgadniające są postanowieniami ostatecznymi, czy nie zachodzi sytuacja określona w art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ winien także udzielić stronom stosownego terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i złożenia wniosków dowodowych oraz ustalić, czy zarzuty Z.P. odnoszące się do raportu zasługują na uwzględnienie, a następnie rozstrzygnąć co do meritum sprawy.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Burmistrz R. decyzją z dnia [..] r. znak [..]na podstawie art. 46a ust. 7 pkt 4 w związku z art. 46 ust. 1, art. 56 ust. 1-3, 7, 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) i art. 104 k.p.a., określił na wniosek A. Spółka jawna środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno - chemiczno - biologicznej oczyszczalni ścieków poprodukcyjnych pochodzących z A.na działce nr 172/13 wraz z rurociągiem tłoczonym ścieków przez działki nr 176/13, 176/10, 175/4, 175/6, 172/9, 172/12 z wylotem brzegowym na działce nr 172/14, położonych we wsi S. przy ul. P.-Z., gmina R..
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli Z.P. i Z.P.. Z.P. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości z uwagi na to, że narusza ona interesy osób posiadających działki wraz z budynkami jednorodzinnymi w sąsiedztwie inwestycji. Jej zdaniem, dla dobra stosunków sąsiedzkich, inwestor powinien rozważyć możliwość przesunięcia planowanej inwestycji o 300-500 metrów w kierunku południowym w stronę cmentarza, ze względu na emisję zapachów i hałasu.
Z kolei Z.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając wniosek odwołujący podniósł, że organ I instancji nie ustosunkował się do kwestii: przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, wymogów w zakresie transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko oraz wymogów w sprawie stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Jego zdaniem Burmistrz R. nie odniósł się do wytycznych wskazanych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] r., ponieważ nie dokonał wykładni ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten nie przewiduje bowiem możliwości budowy oczyszczalni ścieków na tym terenie, natomiast jednoznaczny zapis dla terenów oznaczonych jako 1P,SH; 2P,SH stanowi o obowiązku podczyszczania ścieków we własnym zakresie, a następnie odprowadzania ich do kanalizacji komunalnej. Ponadto funkcja mieszkaniowa w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji w postaci terenu od strony zachodniej i północno-zachodniej, siłą rzeczy musi taką inwestycję wykluczać. W ocenie strony w raporcie błędnie stwierdzono, że najbliższe obiekty przeznaczone na stały pobyt ludzi znajdują się 300 m od terenu oczyszczalni. Budynek mieszkalny od strony północno-zachodniej, położony przy ul. Ś. znajduje się w linii prostej od terenu oczyszczalni w odległości 80 m, natomiast budynek mieszkalny położony przy ul. P. od strony północnej inwestycji - w odległości 98 m. Dodatkowo Z.P. podniósł, że planowana oczyszczalnia graniczy poprzez drogę gruntową o szerokości 3 m z terenami przeznaczonymi w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową od strony północnej i zachodniej. Część inwestycji w postaci rowu melioracyjnego oraz kanału wylotowego znajduje się bezpośrednio na tych terenach, które nie tylko mają wskazane wyżej przeznaczenie, ale są zgodnie z nim zagospodarowane poprzez zabudowę jednorodzinną.
W dalszej części odwołania Z.P. podniósł, iż przepis art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje na obligatoryjną treść raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jego zdaniem, skoro raport sporządzany jest na zlecenie inwestora, to stanowi on dokument prywatny. Z tego też powodu inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony, mają wynikającą z przepisów k.p.a. możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych, zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Powyższe oznacza więc, że organ I instancji winien ustosunkować się do raportu i dokonać jego oceny zgodnie z art. 7 k.p.a., a więc zbadać, czy uwzględnia on wszystkie potencjalne zagrożenia związane z realizacją konkretnego przedsięwzięcia. Raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym także wariant o niepodejmowaniu przedsięwzięcia, skoro art. 52 ust. 3a ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje na taką możliwość. Zdaniem strony organ I instancji nie dostrzega specyfiki tego przedsięwzięcia i jego ewidentnego wpływu na środowisko oraz uporczywie nie zauważa żadnych zagrożeń dla środowiska ze strony inwestora, przy czym nie dokonuje ich analizy, ani pod kątem normalnego funkcjonowania zakładu, ani sytuacji, w której dochodzi do awarii. Natomiast zdaniem odwołującego profil przedsięwzięcia determinuje sytuację, w której każda, najmniejsza nawet awaria, stanowi potencjalne zagrożenie dla środowiska w tym m.in. dla rzeki Ner i stawów Stefańskiego.
Dalej Z.P. zarzucił Burmistrzowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym wynikającej z art. 10 k.p.a. oraz brak rzetelnej analizy wszystkich przesłanek wydania decyzji środowiskowej. Organ I instancji twierdzi, iż planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami odrębnymi, nie wskazując jednak tych przepisów i nie wyjaśniając, w czym tę zgodność należy upatrywać. Nadto raport stwierdza błędnie, że inwestycja wpłynie korzystnie na życie mieszkańców poprzez likwidację szamb, pomijając zupełnie okoliczność, że miejscowość S. - Zachód jest skanalizowana i podłączona do gminnej sieci kanalizacyjnej, a jedyne istniejące szamba należą do A.w części Zakładu położonej przy ulicy C.. Ten problem zostałby - według odwołującego - rozwiązany poprzez realizację wariantu inwestycji polegającego na budowie rurociągu tłocznego od części Zakładu położonego przy ul. C., do części Zakładu zlokalizowanej przy ul. Z. i po ich podczyszczeniu - zrzut całości ścieków do kanalizacji gminnej. Takie rozwiązanie byłoby zresztą najkorzystniejsze dla środowiska. Odwołujący stwierdził także, iż nie bez powodu dla przedmiotowych terenów, dla ścieków technologicznych przewiduje się obowiązek podczyszczania tychże ścieków we własnym zakresie, a następnie odprowadzania ich do kanalizacji komunalnej.
Jak wynika z wcześniejszej korespondencji prowadzonej m.in. z Urzędem Rejonowym w P. (pismo z dnia [...] r. [...]), jako docelowe rozwiązanie kwestii oczyszczania ścieków Zakładu Produkcji Wędlin przyjęto podłączenie projektowanych obiektów do gminnej kanalizacji sanitarnej, które przewidywano na rok 2000, co w istocie miało miejsce w 2004 i kanalizacja ta funkcjonuje do chwili obecnej. Rozwiązaniem tymczasowym, które miało istnieć do momentu owego podłączenia, było wybudowanie dwóch szczelnych zbiorników bezodpływowych do gromadzenia ścieków technologicznych i sanitarnych. Z chwilą wybudowania gminnej sieci kanalizacyjnej i dokonania powyższych podłączeń problem odprowadzania ścieków z Zakładu inwestora został definitywnie rozwiązany, a jego prawidłowość zyskała społeczną aprobatę.
Pismem procesowym z dnia 23 marca 2009 r., będącym uzupełnieniem złożonego wcześniej odwołania, Z.P. biorąc pod uwagę treść postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia 19 grudnia 2008 r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego zakwestionował dodatkowo postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. znak [...] odnosząc szereg błędów merytorycznych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), art. 46 ust. 1, art. 46a ust. 1, art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 56 ust. 1, 4 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzję wydano po dokonaniu uzgodnień z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych (postanowienie z dnia [...]r. nr [...]) oraz Starostą [...](postanowienie z dnia [...] r. nr [...]). W sprawie postanowienia Starosty [...], postanowieniem z dnia [...] r. wznowiono postępowanie, które w rezultacie zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia [..] r. znak: [..] o odmowie uchylenia postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r. Na wspomniane postanowienie strony nie złożyły zażalenia.
Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że oba postanowienia w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia są ostateczne. Następnie Kolegium podkreśliło, że wpływ planowanej oczyszczalni ścieków na środowisko został opisany w "Raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko", który był przedmiotem oceny nie tylko w postępowaniu przed organem, który wydał zaskarżoną decyzję, ale także w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 106 k.p.a. przez Starostę [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł.. Nadto wyjaśniło, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest, w rozumieniu art. 50 ustawy Prawo ochrony środowiska, integralną częścią wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pod rządami tej ustawy raport sporządzany jest przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a jego autor jest powoływany przez inwestora. Konieczność sporządzenia raportu wynika albo z mocy samej ustawy, albo - jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie - z postanowienia organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanego w trybie art. 51 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Raport jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę, czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. Mając na względzie treść art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Liczba wariantów w raporcie zależy wyłącznie od wnioskodawcy. W orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, przedstawia minimum trzy analizowane warianty - dwa warianty, o których jest mowa w art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy i wariant wybierany. Z wyjaśnień autora raportu, zawartych w uzupełnieniu raportu z dnia 27 kwietnia 2009 r. wynika, że wpływ projektowanej instalacji na gminną kanalizację jest pozytywny i obejmuje zmniejszenie lub całkowite ograniczenie zrzutu nieczystości do kanalizacji, a tym samym zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń odprowadzanych do sieci gminnej. W wyniku wzrostu stopnia oczyszczania ścieków, nie brano pod uwagę wariantu obejmującego przyłączenie zakładu do sieci gminnej. Na podstawie przeprowadzonej analizy koncepcji oczyszczalni ścieków zakładowych, wykonanych wyliczeń sprawdzających oraz uwzględniając lokalizację oczyszczalni i jej otoczenie zewnętrzne, a także planowaną trasę kolektorów doprowadzających ścieki, stwierdzono, że przyjęte rozwiązania projektowe dotyczące gospodarki ściekowej są prawidłowe i minimalizują wpływ na środowisko gruntowo-wodne zarówno oczyszczalni, jak i planowanego rurociągu. W raporcie rozważono dwa warianty pracy oczyszczalni: wariant I - wprowadzanie oczyszczonych ścieków do ziemi (rów melioracyjny) i wariant II - wprowadzanie oczyszczonych ścieków do kanalizacji gminnej. Wariant II ze zrzutem ścieków do kanalizacji gminnej winien być realizowany w przypadku nieuzyskiwania właściwych stopni redukcji w instalacji oczyszczalni. Raport o oddziaływaniu na środowisko dotyczy między innymi planowanej realizacji kolektora tłocznego przesyłającego ścieki z zakładu przy ul. C. do Z. oczyszczalni planowanej do realizacji przy zakładzie przy ul. Z.. Odrębnym zagadnieniem - w ocenie organu II instancji - jest porównanie dwóch wariantów w rozdziale dotyczącym emisji hałasu. Analizie akustycznej poddano dwa warianty, z których za najkorzystniejszy został uznany wariant budowy oczyszczalni ścieków z rurociągiem tłoczonym ścieków surowych z ubojni. Dalej Kolegium podniosło, że przyłączenie do gminnej kanalizacji jest nieekonomiczne, a realizacja oczyszczalni potencjalnie zmniejsza ładunek zanieczyszczeń trafiający na oczyszczalnię gminną, natomiast wariant realizacji samej oczyszczalni bez rurociągu, z uwagi na zwiększoną emisję hałasu ze źródeł transportu wywożących ścieki, jest niekorzystny dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Dlatego warianty te zostały odrzucone i nie były omawiane w sposób tak szczegółowy, jak projektowana inwestycja. Mając jednakże na uwadze treść art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, w uzupełnieniu raportu przedstawiony został także wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, tzw. wariant zerowy, który nie może być w ogóle brany pod uwagę, z uwagi na obowiązek poddania wytwarzanych ścieków podczyszczaniu wstępnemu.
W ocenie Kolegium, Burmistrz R. - wbrew twierdzeniom odwołującego - nie ograniczył się wyłącznie do wskazania obligatoryjnej treści raportu, ale ocenił wariant przedsięwzięcia przewidziany do realizacji i opisany w tym raporcie. W kwestionowanej decyzji został zawarty opis planowanego przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych i technologicznych, które mają za zadanie ograniczenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na podstawie przeprowadzonej analizy koncepcji oczyszczalni ścieków przemysłowych, wykonanych wyliczeń sprawdzających oraz biorąc pod uwagę lokalizację oczyszczalni i jej otoczenie zewnętrzne, a także planowaną trasę kolektorów doprowadzających ścieki, organ I instancji stwierdził, że przyjęte rozwiązania projektowe dotyczące gospodarki ściekowej są prawidłowe i minimalizują wpływ na środowisko gruntowo-wodne zarówno oczyszczalni, jak i planowanej kanalizacji. Z treści decyzji wynika, że obiekty oczyszczalni oraz sieć kanalizacyjna zostały zaplanowane z uwzględnieniem wszystkich wymogów technicznych zabezpieczających przed potencjalnym oddziaływaniem na gleby i wody. Przyjęty układ do oczyszczania ścieków daje gwarancję zachowania wartości dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń, określonych w przepisach szczególnych, w zakresie zrzutu ścieków do ziemi (rów melioracyjny). Założony system gospodarowania wodą i ściekami w zakładzie jest optymalny i nie stanowi zagrożenia dla czystości wód gruntowych i wód podziemnych. Przyjęte rozwiązania techniczne oczyszczalni przy przestrzeganiu reżimu technologicznego na tym obiekcie, pozwolą, jak trafnie stwierdził Burmistrz, na dotrzymywanie norm, dopuszczalnych warunków, określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984). Poniżej wymaganych parametrów będą natomiast zanieczyszczenia, w przypadku kierowania ścieków do kanalizacji gminnej (rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych - Dz. U. Nr 136, poz. 964). Wobec tego niezasadny jest - w ocenie Kolegium - zarzut odwołującego dotyczący nieprzeprowadzenia przez organ orzekający postępowania w zakresie analizy oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W raporcie oddziaływania na środowisko wskazano w sposób jednoznaczny, że opracowanie wykonano w oparciu o obowiązujące przepisy z zakresu ochrony środowiska. Przeanalizowano wpływ inwestycji na poszczególne elementy środowiska i ustalono, że formą dominującą oddziaływania inwestycji na środowisko będzie gospodarka wodno-ściekowa i natężenie hałasu. W celu ustalenia stopnia wpływu na środowisko projektowanego przedsięwzięcia wykonano symulację komputerową (obliczenia), dla określenia klimatu akustycznego. Przeprowadzona analiza akustyczna wykazała, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zamyka się w granicach terenu inwestora oraz terenów nienormowanych akustycznie. Porównując oba warianty Kolegium stwierdziło, że pod względem oddziaływania na klimat akustyczny wariant I realizacji przedsięwzięcia, zakładający przesył ścieków z ubojni do oczyszczalni rurociągiem tłocznym, jest wariantem korzystniejszym, gdyż nie występuje w nim negatywne oddziaływanie związane z transportem ścieków samochodami asenizacyjnymi. W raporcie stwierdza się, że instalacja nie powoduje pogorszenia stanu środowiska oraz nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska w odniesieniu do wartości dopuszczalnych emisji hałasu poza teren, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. W tym stanie rzeczy organ uznał, że uciążliwość planowanej działalności nie będzie wykraczać poza granice terenu, a tym samym powodować konieczności ustanawiania obszarów ograniczonego użytkowania.
Dalej organ II instancji, powołując się na treść art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska stwierdził, że na terenie objętym wnioskiem inwestora obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego wsi S. - zachód i części wsi S., uchwalony uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...] r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 240, poz. 3684), zgodnie z którym teren przeznaczony pod budowę oczyszczalni ścieków znajduje się na obszarze oznaczonym w planie symbolem 2P,SH - tereny przemysłowe, magazynowe i handlu hurtowego. Stosownie do § 29 ust. 1-3 planu, na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 1P,SH; 2P,SH plan ustala, jako podstawowe przeznaczenie terenu - zabudowę przemysłową, magazynową i handel hurtowy z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi. Jako przeznaczenie dopuszczalne na terenach, o których mowa wyżej, plan ustala parkingi, warsztaty rzemieślnicze, salony sprzedaży detalicznej i urządzenia infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych. Uciążliwość prowadzonej działalności nie może wykraczać poza granice terenu, a tym samym powodować konieczności ustanawiania obszarów ograniczonego użytkowania. Zdaniem Kolegium bezspornym jest, że planowana inwestycja związana jest funkcjonalnie z działalnością prowadzoną przez Zakład Przetwórstwa Mięsnego "A.", tj. z działalnością w przemyśle spożywczym, co powoduje, że jego realizacja pozostaje w zgodzie także z § 10 ust. 1 tego planu, który na terenach 2P,SH dopuszcza lokalizację inwestycji z zakresu przemysłu spożywczego, tekstylnego, skórzanego, drzewnego i papierniczego. W tym stanie rzeczy - według Kolegium - organ I instancji prawidłowo ustalił, że planowane zamierzenie jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na terenie objętym wnioskiem inwestora mimo, iż w treści uzasadnienia nie odniósł się szczegółowo do tych ustaleń.
Takie działanie niewątpliwie narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a., jednakże wobec zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Co istotne, w raporcie szczegółowo opisano aktualny sposób zagospodarowania terenów sąsiednich oraz terenu inwestycji, stwierdzono także, że analiza wpływu zakładu na środowisko naturalne pozwala jednoznacznie stwierdzić, że zarówno na obecnym etapie eksploatacji, jak i po zabudowie zakładu nie wystąpi transgraniczne oddziaływanie na środowisko, zaś analiza wpływu oczyszczalni na środowisko naturalne pozwala stwierdzić, że uciążliwość zakładu nie przekracza granic terenu własności. Oznacza to, że dla oczyszczalni nie zachodzi konieczność ustanowienia obszaru ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko. Niezasadny jest w tym stanie rzeczy zarzut odwołującego o braku ustosunkowania się w decyzji do kwestii wymogów w zakresie transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz wymogów dotyczących konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
Odnosząc się w następnej kolejności do kwestii przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z informacji zawartych w raporcie (pkt 16 str. 96-97) istotnie nie wynikało wprost, czy planowane przedsięwzięcie zostało zaliczone do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Tylko bowiem w takim przypadku istniałaby konieczność określenia w decyzji wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych. Wątpliwości w tym zakresie zostały jednakże usunięte poprzez wyjaśnienia autora raportu zawarte w jego uzupełnieniu z dnia 27 kwietnia 2009 r., gdzie wskazano, że prowadzący zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia awarii zobowiązany jest do ochrony środowiska przed awariami, między innymi poprzez sporządzenie programu zapobiegania poważnym awariom przemysłowym. Zaliczenie zakładu do grupy zakładów stwarzających zagrożenie (art. 248 ustawy Prawo ochrony środowiska) regulowane jest przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Z uwagi na to, że Zakłady Mięsne "A." nie stosują substancji niebezpiecznych, wymienionych w rozporządzeniu, nie są one zaliczane do grupy zakładów o zwiększonym ryzyku lub grupy zakładów o dużym ryzyku i inwestor nie ma obowiązku opracowania programu zapobiegania awariom przemysłowym.
Dodatkowo Kolegium oceniło, że organ I instancji prawidłowo zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i zasadnie udzielił stosownego terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Jednakże, mimo iż zastosował normę zawartą w art. 53 i w art. 32 ustawy Prawo ochrony środowiska, a więc zapewnił w postępowaniu udział społeczeństwa, to przed wydaniem decyzji nie zawiadomił stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, tak jak stanowi o tym art. 10 § 1 k.p.a. Uchybienie to zostało skutecznie konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego.
Zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. zostało wadliwie skierowane także do B.B., co do którego Kolegium ustaliło, że nie jest stroną niniejszego postępowania, albowiem współwłaścicielami działki nr 170/1 są wyłącznie M.B. (udział 5/8) i R.M. (udział 3/8).
W wykonaniu uprawnień wynikających z faktu posiadania przymiotu strony w niniejszym postępowaniu Z.P., pismem z dnia 29 maja 2009 r. złożył wniosek o przeprowadzenie oględzin terenu przyległego w stosunku do terenu inwestycji oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania, co do którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. odmówiło dopuszczenia wnioskowanych dowodów.
Odnosząc się wreszcie do kwestionowania przez Z.P. w piśmie uzupełniającym odwołanie postanowienia uzgodnieniowego, Kolegium stwierdziło, że odwołanie od decyzji Burmistrza R. zostało złożone w ustawowym terminie. W dniu 25 marca 2009 r. do organu wpłynęło pismo, w którym strona podniosła zarzuty przeciwko postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Zarzuty te zostały podniesione po upływie terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza R. i z tego też powodu nie mogły być rozważone w niniejszym postępowaniu, choć faktem jest, że w znacznym stopniu pokrywały się one z zarzutami odwołania i tym samym zostały przez Kolegium wyjaśnione w treści niniejszego uzasadnienia.
Powyższą decyzję Z.P. i Z.P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz wstrzymanie ich wykonania. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli w istocie zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji.
Decyzja Kolegium z dnia [...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. także przez Prokuratora Rejonowego Ł., który wniósł o stwierdzenie jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 109 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegającym na rozpatrzeniu odwołań Z. P. i Z.P. od decyzji organu I instancji, bez uprzedniego doręczenia jej wszystkim stronom postępowania administracyjnego, w tym wypadku bez doręczenia decyzji E.M.. Powyższe uchybienie, zdaniem Prokuratora, skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [..] Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi Z.P., Z.P. i Prokuratora Rejonowego Ł., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. z dnia [..] r. Zdaniem Sądu, będące przedmiotem kontroli decyzje administracyjne zostały wydane po uprzednim uchyleniu przez Kolegium decyzją z dnia [..] r. rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia [...] r. Jednym z zasadniczych powodów usunięcia z obrotu prawnego rzeczonej decyzji był zarzut uchylenia się przez Burmistrza R. od dokonania wykładni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy R. z dnia [..] r. nr [...] w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. - zachód i części wsi S. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 22 listopada 2001 r. Nr 240, poz. 3684). Wspomniany zarzut jest - w przekonaniu Sądu I instancji - aktualny również w niniejszej sprawie, ponieważ ocena zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeprowadzona przez Burmistrza R. w decyzji z dnia [...] r. ograniczyła się w istocie do lakonicznego, jednozdaniowego stwierdzenia o zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy starał się konwalidować uchybienia popełnione przez organ I instancji, jednak - co potwierdza zaskarżona decyzja - uczynił to nieprawidłowo, ograniczając się wyłącznie do analizy postanowień § 29 ust. 1-3 i § 10 ust. 1 planu. W ocenie Sądu na podstawie załączonego do akt wypisu i wyrysu planu, który nie jest dostatecznie czytelny z uwagi na brak legendy, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy zaznaczony kolorem żółtym teren jest faktycznie terenem objętym całym zamierzeniem inwestycyjnym. Niemniej jednak § 29 ust. 1-3 określa jako podstawowe przeznaczenie terenu oznaczonego symbolem 1P,SH; 2P,SH - zabudowę przemysłową, magazynową i handel hurtowy z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi, dopuszczając parkingi, warsztaty rzemieślnicze, salony sprzedaży detalicznej, urządzenia infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych. Jednocześnie wskazuje, że uciążliwość prowadzonej działalności nie może wykraczać poza granice terenu, a tym samym powodować konieczności ustanawiania obszarów ograniczonego użytkowania. Z kolei § 10 na terenach oznaczonych symbolami 1P,SH; 2P,SH dopuszcza lokalizację inwestycji z zakresu przemysłu spożywczego, tekstylnego, skórzanego, drzewnego i papierniczego. Sąd zauważył, że według wyrysu planu teren określony kolorem żółtym, oznaczony został nie tylko symbolem 2P,SH, zdefiniowanym w przytoczonych powyżej przepisach § 29 i § 10 planu, ale także symbolami 2U,UR; 15MN i 16 MN, których przeznaczenie określają postanowienia § 22 i § 27 planu, a których wykładnia nie została przeprowadzona, ani przez Burmistrza, ani przez Kolegium. Co istotne – zdaniem Sądu – symbol 2P,SH odnosi się wyłącznie do działki o nr ewid. 172/13, co dowodzi, że analiza planu przeprowadzona przez organ odwoławczy ograniczyła się w zasadzie tylko do terenu nieruchomości, na której miałaby zostać zbudowana mechaniczno - chemiczno - biologiczna oczyszczalnia ścieków. Analizą nie objęto natomiast terenów, przez które miałby przebiegać rurociąg. Rację ma przy tym skarżący Z.P. twierdząc, że organy orzekające w sprawie, rozważając plan, powinny dodatkowo uwzględnić regulację § 15, normującego zasady odprowadzania ścieków sanitarnych, a w szczególności jego ust. 5, stanowiący, iż zakłady produkcyjne wytwarzające ścieki technologiczne obowiązane są podczyszczać ścieki przed ich wprowadzeniem do kanalizacji komunalnej na własnych urządzeniach oczyszczających do norm określonych w przepisach gminnych. Brak rzetelnej oceny miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na całym terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym, świadczył - w przekonaniu Sądu - o naruszeniu art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stwierdzone uchybienie miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc następnie do kontroli raportu, Sąd I instancji przyznał rację Z. P., iż narusza on regulację art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez brak opisu wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Sąd potwierdził, iż faktem jest, że w dniu 27 kwietnia 2009 r. w siedzibie Kolegium złożono pismo procesowe zatytułowane "Uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu na środowiskowo dla przedsięwzięcia polegającego na Budowanie oczyszczalni ścieków dla ZPM A. Sp. J. w S. ul. Z. 3/7, Gm. R.", w którym autor raportu M.M. przedstawił opis wariantów przedsięwzięcia, w tym wariantu zerowego, rozwiązania wariantowe oraz nadzwyczajne zagrożenia - awarie. Ów dokument nie stanowi jednak integralnego elementu raportu, który pozwalałby jednoznacznie stwierdzić, że raport faktycznie odpowiada wymogom art. 52 ustawy. Ma to – w ocenie Sądu – o tyle istotne znaczenie, że raport według treści decyzji Burmistrza jest jej załącznikiem, którego jednak nie sposób zidentyfikować na podstawie akt administracyjnych. Zdaniem Sądu raport, co potwierdzają pieczęcie Urzędu Miejskiego w R., stanowi załącznik do pisma z dnia 29 sierpnia 2008 r. oraz do decyzji Burmistrza R. z dnia [...] r. nr [...], a wspomniana decyzja, co jak się wydaje umknęło uwadze organów obu instancji, została wyeliminowana z obrotu prawnego mocą decyzji Kolegium z dnia [...] r.
Dalej Sąd podnosił, iż podobnie rzecz się przedstawia w przypadku mapy sytuacyjnej. Przede wszystkim w aktach sprawy brak jest mapy stanowiącej załącznik do decyzji Burmistrza z dnia [..] r. W raporcie znajduje się natomiast rysunek nr 9 - plan zagospodarowania na mapie poglądowej w skali 1:2000, który zgodnie z pieczęcią Urzędu Miejskiego w R. stanowi załącznik do usuniętej z obiegu prawnego decyzji z dnia [...] r. Tożsama sytuacja, zdaniem Sądu, dotyczyła charakterystyki przedsięwzięcia, która z mocy art. 56 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest załącznikiem do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rzeczonej charakterystyki nie dość, że brak w aktach administracyjnych sprawy niniejszej, to jeszcze nasuwa się pytanie, czy według organów orzekających rolę owej charakterystyki spełnia informacja o planowanym przedsięwzięciu w rozumieniu art. 49 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. W ocenie Sądu załączniki do decyzji stanowią integralną część decyzji administracyjnej, co z kolei oznacza, że powinny być one tak oznaczone, aby nie zachodziła wątpliwość, której konkretnie decyzji dotyczą. Załączników nie można bowiem traktować inaczej jak decyzji. Brak któregokolwiek z załączników lub też nieprawidłowe ich oznaczenie skutkuje niekompletnością decyzji.
Badając legalność rozstrzygnięć organów obu instancji Sąd stwierdził także istotne uchybienia natury procesowej. W rozumieniu art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Przytoczony przepis, zdaniem Sądu, nakłada na organ administracyjny obowiązek ustalenia katalogu stron postępowania, a więc jednoznacznego określenia podmiotów, których interesu prawnego lub obowiązku według art. 28 k.p.a. może dotyczyć konkretne postępowanie administracyjne i powiadomienia ich o wszczęciu postępowania. Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania jest niewątpliwie jednym z przejawów realizacji zasady czynnego udziału stron postępowaniu, o której mowa w art. 10 § 1 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. poprzednio sprawę rozpoznającego, bezspornym było, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji środowiskowej otrzymali inwestor oraz strony postępowania, których tożsamość można ustalić wyłącznie w oparciu o zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji. W aktach sprawy brak było bowiem wykazu podmiotów, którym - w ocenie Burmistrza R. - przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Co więcej, na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji nie było możliwe stwierdzenie, jakie kryteria zadecydowały o powiadomieniu tych podmiotów o wszczęciu postępowania. Sąd uznał także, iż podobnie rzecz się przedstawia, jeśli chodzi o doręczenie decyzji Burmistrza R. z dnia [..] r. Ustalenie komu wspomniane rozstrzygnięcie zostało doręczone jest możliwe wyłącznie na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji, których analiza prowadzi do wniosku, że decyzja z dnia [...] r. nie została doręczona E.M., mimo iż została ona powiadomiona o wszczęciu postępowania i doręczono jej rozstrzygnięcie Burmistrza z dnia [...] r. Poza tym organ I instancji nie dostrzegł, że zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji skierowanej do B.B. wróciło z adnotacją doręczyciela "adresat zmarł". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, wynikało natomiast, że B.B. został wadliwie zawiadomiony o wszczęciu postępowania, ponieważ współwłaścicielami działki nr 170/1 są wyłącznie M.B. (udział 5/8) i R.M. (udział 3/8). Powyższą okoliczność organ odwoławczy ustalił na podstawie skróconego wypisu z rejestru gruntów z dnia 25 maja 2009 r. podpisanego z upoważnienia Burmistrza R. przez Zastępcę Burmistrza R., którego - co jak się wydaje uszło jego uwadze - nie sposób odnaleźć w aktach sprawy i zweryfikować. B.B. wraz z M.B. i R.M. zostali bowiem uznani przez Burmistrza R. za strony rzeczonego postępowania i zawiadomieni o jego wszczęciu jedną przesyłką, wysłaną na ten sam adres zamieszkania, co może sugerować, że wbrew twierdzeniu organu był on współwłaścicielem w/w nieruchomości. Według tych samych reguł doręczono wspomnianym podmiotom decyzję z dnia [...] r. W ocenie Sądu organy administracyjne powinny ustalić i rzetelnie udokumentować, czy B.B. faktycznie był współwłaścicielem działki nr 170/1, a jeśli tak, to z uwagi na jego śmierć, zgodnie z regulacją art. 30 § 4 k.p.a., zapewnić udział w postępowaniu następcom prawnym zmarłego. Sąd dodał również, że Kolegium wydało sporną decyzję bez uprzedniego ustosunkowania się do wniosku Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Ł. z dnia 19 marca 2009 r. o uznanie za stronę przedmiotowego postępowania. Takie działanie organu odwoławczego narusza niewątpliwie dyspozycję art. 6, 7 i 8 k.p.a.
. Od powyższego wyroku skargi kasacyjne wywiedli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. i A. Spółka jawna z siedzibą w S..
We wniesionej skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżyło powyższy wyrok w całości i zarzuciło mu naruszenie prawa materialnego: art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu sprawy i zebranego materiału dowodowego, a nadto dokonano oceny w konsekwencji niepełnej i wadliwej; art. 56 ust. 1b i ust. 3 w związku z art. 53 ustawy z dnia 2 7 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez błędną wykładnię, bowiem odrębnym jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (wraz uzupełnieniem stanowiąc całość) od charakterystyki całego przedsięwzięcia, gdyż w decyzji uwzględnia się ustalenia zawarte w raporcie, zaś załącznik do decyzji administracyjnej nie musi odpowiadać w swej formie decyzji; art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez rażąco błędną wykładnię, bowiem zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to zgodność z funkcją podstawową i uzupełniającą danej (danych) jednostki urbanistycznej planu oraz ustaleniami dotyczącymi infrastruktury technicznej jako całości, a nie poszczególnych "fragmentów" przedsięwzięcia; art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z § 22, § 27 uchwały Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [..] r. w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. - Zachód i części wsi S. (Dz. U. Woj. [..] Nr 240, poz. 3684) przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem odrębnym jest lokalizowanie zabudowy przemysłowej, magazynowej i handlowej o określonej uciążliwości od realizacji przedsięwzięcia, które wprost odnosi do ustaleń planu - § 15 pkt 5 w związku z § 29 uchwały i nie koliduje z innym ustaleniami planu; art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z § 15 pkt 5 uchwały Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [..] r. w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S.-Zachód i części wsi S. (Dz. U. Woj. [..] Nr 240, poz. 3684) przez błędną wykładnię, bowiem normy aktu prawa miejscowego odnoszące się do infrastruktury technicznej wyraźnie wskazują, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez błędną wykładnię, bowiem norma ta nie wprowadza zakazu uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przez jego autora.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, Kolegium wskazało na naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie norm prawa materialnego; art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż decyzja zaskarżona była prawidłowo skierowana do stron postępowania, a nie jest znanym w postępowaniu administracyjnym pojęcie "wykaz" stron, gdyż albo decyzja jest kierowana do strony, albo też nie jest doń kierowana; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 28, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie miało miejsca naruszenie tych norm, a ewentualne uchybienia nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia; art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej, schematycznej z pominięciem orzecznictwa sądów administracyjnych, brak oceny zebranego materiału dowodowego, brak wyraźnych wskazań co do dalszego postępowania, brak wykazania wpływu uchybień na wynik sprawy, poza ogólnymi stwierdzeniami; art. 152 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie podlega wykonaniu, zatem nie jest możliwym orzeczenie, że nie podlega ona wykonaniu; art. 135 p.p.s.a. przez błędne zastosowanie, bowiem w tym przypadku norma ta nie ma zastosowania; art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem nie było przeszkód do zobowiązania organu administracji do dołączenia, gdyby w aktach sprawy ich nie było: map stanowiących załączniki graficzne do uchwały o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego w takim kształcie i kolorystyce, aby umożliwiły one ocenę Sądowi, charakterystyki przedsięwzięcia, wypisy z rejestru gruntów dotyczących właścicieli (użytkowników wieczystych) i zobowiązania organu administracji do wypowiedzenia się w tym zakresie; art. 153 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem norma ta nie daje podstawy do orzekania o braku możliwości wykonania decyzji, która to nie podlega wykonaniu; art. 106 § 4 p.p.s.a. bowiem norma prawa miejscowego jaką jest plan zagospodarowania przestrzennego została opublikowana, co jest faktem powszechnie znanym w Dz. U. Woj. [..] Nr 240, poz. 3684 i nie było przeszkód do zapoznania się z załącznikiem graficznym do uchwały.
Wskazując na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skarg, a w przypadku gdyby wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpatrzenia oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozwinęło przytoczone wyżej zarzuty skargi kasacyjnej.
Zaś A. Spółka jawna zaskarżając skargą kasacyjną w całości powyższy wyrok Sądu I instancji i zarzucił mu:
1) w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzję Burmistrza R. mimo, że skargi były oczywiście bezzasadne, gdyż organ II instancji nie dopuścił się uchybień natury procesowej, w szczególności nie naruszył dyspozycji art. 6, 7 i 8 k.p.a.
2) w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja organu II instancji narusza art. 56 ust. 1 i art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo o ochronie środowiska w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy oraz całości zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż rozstrzygnięcie tego organu spełnia dyspozycje zawarte w ww. przepisach. Stanowiskiem wyżej wskazanym Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit a. p.p.s.a. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, powodując uchylenie decyzji mimo, iż była ona zgodna z prawem.
Jednocześnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania, ewentualnie rozpoznanie skargi w razie uznania zaistnienia tylko przesłanek określonych w art. 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie Spółka podniosła, że nawet jeśli organ odwoławczy dopuścił się jakichś uchybień procesowych, to nie były one na tyle istotne, żeby mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przez E.M. decyzji organu I instancji nie jest równoznaczne z nieotrzymaniem jej przez stronę, zwłaszcza że nie była ona pomijana przy doręczaniu postanowień i decyzji. Natomiast brak ustosunkowania się przez Kolegium do wniosku Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji z dnia 19 marca 2009 r. nie oznacza, że nie został on uznany za stronę. Ponadto zdaniem autora skargi kasacyjnej zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa materialnego. Ponadto wskazano, że organ II instancji rozpoznając sprawę nie ograniczył się tylko do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz rozpatrzył sprawę całościowo. Kolegium dokonało analizy planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego wnioskowane przedsięwzięcie. Wskazało przy tym na ustalenia zawarte w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz na postanowienia uzgodnieniowe wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Starostę [...]. Nadto podniosło, powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa sądów administracyjnych, iż sprzeczność z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego ma miejsce jedynie w sytuacji, gdy planowane zamierzenie inwestycyjne nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu a to w tej sprawie nie ma miejsca. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Kolegium dokonało wnikliwej i rzetelnej oceny miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zamierzeniem inwestycyjnym, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, stosownie do postanowienia art. 56 ust. 1 cytowanej ustawy Prawo ochrony środowiska. Zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jest w pełni uzasadniony.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej również fakt, że złożone w dniu 27 kwietnia 2009 r. w Kolegium "Uzupełnienie do Raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: Budowie oczyszczalni ścieków dla ZPM "A." Sp.J. w S. ul. Z. 3/7, Gmina R.", sporządzone przez autora Raportu M.M., choć formalnie nie stanowi części integralnej Raportu, pozwala na wyjaśnienie zarzutów Z.P. dotyczących Raportu. "Uzupełnienie do Raportu" wyjaśnia kwestię wariantu "zerowego" oraz rozwiązań wariantowych i jako dowód zostało przeanalizowane i ocenione przez organ odwoławczy, czemu dano wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zatem w tej sytuacji zasadny jest również zarzut naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpatrzenia, odstępując jednocześnie na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze charakter uchybień podniesionych przez Sąd I instancji wobec zaskarżonych decyzji, podzielił stanowisko skarżących, Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w szczególności jeśli uwzględni się przedstawione w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Podzielając zarzuty zawarte w tym zakresie w obu skargach kasacyjnych nie można uznać stanowiska Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego a to art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. Nr 25 z 2008 r. poz. 150 ze zm.). Argumentacja Sądu w opisanym zakresie w żadnym wypadku nie pozwala na przyjęcie tej tezy.
Zdaniem NSA odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań będzie konieczna w przypadku niezgodności planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem organ ma obowiązek badać taką zgodność w myśl art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Sąd I instancji uznał natomiast, iż naruszenie tej normy prawa materialnego wynika z tego, że organy nie dokonały rzetelnej oceny miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na całym terenie objętym przedmiotowym zamierzeniem inwestycyjnym, gdyż ocenę taką dokonano w odniesieniu do samej mechaniczno - chemiczno - biologicznej oczyszczalni ścieków, a nie poczyniono rozważań co do zgodności planu w odniesieniu do przebiegu rurociągu odprowadzającego ścieki. Nie budzi więc wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jedną z podstawowych kwestii jest dokonanie oceny zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ta okoliczność przesądza o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Analiza zaskarżonych decyzji, a w szczególności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., prowadzi do wniosku, iż takiej oceny dokonano w tej sprawie w oparciu o przepisy prawa miejscowego, a to obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. – Zachód i część wsi S. uchwalonego uchwałą Rady Gminy R. Nr [..]z dnia [..] r. (Dziennik Województwa [..] z 2001 r. Nr. 240, poz. 3684), generalnie przyjmując w obszernym uzasadnieniu decyzji, że taka zgodność z przedmiotową inwestycją jest zachowana. Stąd też takie stanowisko organu nie pozwalało Sądowi I instancji na uznanie, że doszło do naruszenia prawa materialnego a to art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska ze wskazaniem, że nie dokonano rzetelnej oceny miejscowego planu zagospodarowania wobec nie objęcia analizą całego terenu zamierzenia inwestycyjnego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione byłoby stanowisko Sądu I instancji przyjmujące naruszenie prawa materialnego art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jedynie w sytuacji wyrażenia odmiennego poglądu niż organy administracyjne w tym zakresie, a więc wobec stwierdzenia faktycznej niezgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami wskazanej uchwały Rady Gminy R. z dnia [..] r. wyłącznie po wcześniejszym dokonaniu niezbędnej analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście planowanego zamierzenia. Takiej analizy jak i stosownych rozważań co do zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w tej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadził mimo, że organy w sposób jednoznaczny wypowiedziały się w tym zakresie. Nieuprawnione więc jest w tych warunkach stwierdzenie Sądu, iż organ nie dokonał rzetelnej wykładni przepisów prawa miejscowego w odniesieniu do planowanego zamierzenia inwestycyjnego, gdyż nie uzasadnia ono przyjęcia naruszenia art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Zatem, jak podkreślił NSA brak oceny zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z uregulowaniami prawa miejscowego czyni w tych okolicznościach nieskutecznym przyjęty przez Sąd I instancji wobec zaskarżonych decyzji zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. NSA nie podzielił również stanowiska Sądu I instancji co do zaistnienia w rozpoznawanej sprawie naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez brak opisu wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, uznając tym samym za usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące wadliwej wykładni art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska (zarzut w skardze kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego) jak i nieprawidłowego zastosowania art. 52 ust. 1 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy (zarzut w skardze kasacyjnej Spółki jawnej A.). Zdaniem NSA, art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska generalnie określa co powinien zawierać Raport oddziaływania na środowisko, zaś w ust. 1 pkt 3 tej regulacji statuuje, iż w raporcie tym należy zamieścić opis analizowanych wariantów w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (ppkt a), najkorzystniejszego dla środowiska (ppkt b) wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnienie Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie postępowania odwoławczego stanowi formę aneksu do tego raportu i niewątpliwie stanowi jego integralną część. Przyjęcie odmiennej wykładni nie jest możliwe, bowiem podzielenie stanowiska Sądu I instancji co do tej kwestii powodowałoby, że tak naprawdę należałoby raz jeszcze w całości sporządzić nowy Raport oddziaływania inwestycji na środowisko wraz z brakującą treścią, która została dodana. Zresztą brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Sądu, w jaki sposób należałoby tak wykazane naruszenie prawa konwalidować przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W tych okolicznościach zatem brak jest w ocenie składu Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tej sprawie jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Poza tym, w ocenie NSA, Sąd I instancji wskazał w motywach zaskarżonego wyroku, że zaskarżone decyzje są wadliwe bowiem nie wiadomym jest co jest załącznikiem do decyzji, a załączniki do decyzji stanowią jej integralną część i nie można ich traktować inaczej jak decyzji. Rozważania te czynione są przy wskazywanym naruszeniu art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przy czym w tym zakresie Sąd I instancji jako załącznik do przedmiotowej decyzji zalicza raport oddziaływania inwestycji na środowisko. Natomiast załącznikiem do decyzji w okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest charakterystyka całego przedsięwzięcia co, jak zasadnie wskazano w kasacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wprost wynika z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Raport jednakże nie jest takim załącznikiem, gdyż ustalenia zawarte w raporcie są uwzględniane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 56 ust. 1b pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Poza tym charakterystyka przedsięwzięcia dotycząca planowanego przedsięwzięcia została w tej sprawie opracowana i niezależnie od tego czy w toku postępowania wydana została uprzednio decyzja, charakterystyka ta pozostaje aktualną nawet mimo błędnego oznaczenia jej jako załącznik do decyzji z innej daty. Taka charakterystyka pozostaje również załącznikiem do nowej decyzji. W tym zakresie również nie można mówić o takim naruszeniu prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie wskazywany w zaskarżonym wyroku brak mapy sytuacyjnej jako załącznik do decyzji musi być przez Sąd oceniony w kontekście istotnego naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, a tego przecież skutecznie nie uczyniono w zaskarżonym wyroku.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że doszło zatem do naruszenia przepisów prawa materialnego, a więc nie było uzasadnionych podstaw do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a co skutecznie zakwestionowały obie skargi. Brak było również uzasadnionych przesłanek do zastosowania w tej sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., albowiem jak trafnie podniesiono w skardze Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. takie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania nie miało miejsca w tej sprawie. Skutecznie więc w kasacji zarzucono niewłaściwe zastosowanie tej normy przez Sąd I instancji.
NSA nie podzielił przedstawionej przez Sąd I instancji argumentacji, że organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo stron postępowania. Analizując zaskarżoną decyzję należy podkreślić, że dostrzeżono w toku postępowania odwoławczego, iż B.B., uznawany wcześniej za stronę postępowania zmarł. Natomiast organ odwoławczy w toku postępowania instancyjnego ustalił, że w/w nie był stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stąd też organ odwoławczy uznał, że błędem było przesłanie decyzji do B.B. i ustalając prawidłowo krąg stron a więc właścicieli działki nr 170/1, przesłał im zaskarżoną decyzję. Wbrew natomiast temu co stwierdził Sąd I instancji, wykaz podmiotów, którym przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., który oczywiście znajduje się w aktach sprawy, ma jedynie charakter porządkujący i z faktu umieszczenia w nim danej osoby nie można wywodzić skutków prawnych w postaci nadania statusu strony postępowania administracyjnego. Nadto wskazać należy, iż aby ocenić stanowisko organu odwoławczego w zakresie właściciela działki nr 170/1 niezbędne było w związku brakiem w aktach wskazywanego wyżej dokumentu, dopuszczenie tego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., czego skutecznie jednak nie uczyniono. Jednakże bez zapoznania się z treścią skróconego wypisu z rejestru gruntów z dnia 25 maja 2009 r. nie można było uznać wykazywanego naruszenia prawa jako skutkującego uchyleniem zaskarżonych decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Dodatkowo na marginesie czynionych rozważań zauważyć należy, że brak doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej E.M. nie mógł w żadnym wypadku uzasadniać przyjęcia zaistnienia przesłanki wznowieniowej. Nawet wadliwe doręczenie decyzji organu I instancji tej stronie, ewentualnie brak zwrotnego poświadczenia jej odbioru w sytuacji doręczenia decyzji ostatecznej co jest niesporne, w żadnym wypadku nie uzasadnia twierdzenia, że ma miejsce wada uzasadniająca wznowienie postępowania. Przesłankę wznowieniową należy odnieść do decyzji ostatecznej a z tej decyzji wynika, że E. M. brała udział jako strona w postępowaniu będącym przedmiotem oceny Sądu.
Uznając za uzasadnione zarzuty obu skarg kasacyjnych dotyczące nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a. NSA podkreślił, iż z analizy zaskarżonego wyroku wynika, iż naruszenie tej normy prawa procesowego Sąd I instancji upatruje w tym, że Kolegium wydało sporną decyzję bez uprzedniego ustosunkowania się do wniosku Dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Ł. z dnia 19 marca 2009 r. , podczas gdy jak słusznie wskazano w motywach skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., iż nie ma postępowania administracyjnego rozstrzygającego "o uznaniu za stronę" danego podmiotu, a jedyny wyjątek stanowi postępowanie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony organizacji społecznej natomiast Dyrektor Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Ł. nie jest organizacją społeczną. Podzielając ten pogląd strony skarżącej zauważyć należy, że Sąd I instancji wskazując na naruszenie przepisów procesowych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego winien w swych rozważaniach poza wskazaniem tych norm jednocześnie określić prawdopodobieństwo oddziaływania tych naruszeń na wynik postępowania administracyjnego, co w zakresie omawianego naruszenia prawa procesowego nie uczyniono.
Na rozprawie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji, pełnomocnik skarżących popierał skargę, Prokurator Prokuratury Rejonowej Ł. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, choć nie popierał zarzutów skargi wniesionej przez Prokuratora Rejonowego wobec argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik uczestnika postępowania A. Spółka jawna wnosił o oddalenie obu skarg, motywując swoje stanowisko w piśmie zawierającym głos do protokołu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na rozstrzygnięcie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadku bezzasadności skargi, podlega ona oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Zaakcentowania wymaga, iż stosownie do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec treści przywołanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny. W niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana w stanie prawnym ani faktycznym, zatem tutejszy sąd, rozpoznający sprawę ponownie, jest niewątpliwie związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Tytułem przypomnienia wskazać warto, że przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza R. z dnia [..] r. określającej, na wniosek A. Spółka jawna, środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno - chemiczno - biologicznej oczyszczalni ścieków poprodukcyjnych pochodzących z A.na działce nr 172/13 wraz z rurociągiem tłoczonym ścieków przez działki nr 176/13, 176/10, 175/4, 175/6, 172/9, 172/12 z wylotem brzegowym na działce nr 172/14, położonych we wsi S. przy ul. P.-Z., gmina R..
Podstawę materialno prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( tj. Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz.150 ze zm.), a to zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), która weszła w życie w dniu 15 listopada 2008 roku, stanowiącego, że do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Właściwa wykładnia powyższego przepisu prowadzi zaś do wniosku, że sprawy, które w dniu wejścia w życie nowej ustawy były w toku postępowania administracyjnego, tak jak sprawa niniejsza, winny być prowadzone według przepisów dotychczasowych, aż do wydania w tym postępowaniu ostatecznej decyzji. Tym samym stwierdzić należy, iż organy orzekały w sprawie w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego tj. przepisy przywołanej wyżej ustawy Prawo ochrony środowiska.
Stosownie do przepisu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco wpływać na środowisko jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed rozpoczęciem wykonywania robót budowlanych i wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które przeprowadza się dla wskazanego planowanego przez inwestora przedsięwzięcia (art. 46 ust. 4a) i dla takiego, planowanego przedsięwzięcia sporządza się raport o oddziaływaniu na środowisko. W ramach wskazanego postępowania, jak wynika z art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska, określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi czynnikami oraz dostępność do złóż kopalin, a także możliwość oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko czy też wymagany zakres monitoringu. Wskazane postępowanie, stosownie do przepisów powoływanej ustawy winno toczyć się z udziałem społeczeństwa i takiż udział został w przedmiotowej sprawie zapewniony. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy zobowiązany jest na mocy art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w tym z powiatowym inspektorem sanitarnym oraz organem ochrony środowiska. W przedmiotowej sprawie takież postępowanie w trybie art. 106 k.p.a. zostało przeprowadzone i organy opiniujące stwierdziły, że zakres oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie oczyszczalni ścieków nie będzie powodować przekroczeń standardów jakości środowiska.
Zasadniczym spornym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie okazała się wykładnia art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, a w szczególności ocena zgodności planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenu objętego wnioskiem inwestora, tj. planu miejscowego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy R. z dnia [..] r. nr [..]w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. - zachód i części wsi S. (Dz. Urz. Woj. [..] z dnia 22 listopada 2001 r. Nr 240, poz. 3684).
Mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a., wskazać należy na jednoznaczne stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielającego argumenty skarg, że nie można w żadnym wypadku uznać za zasadne stanowisko sądu I instancji poprzednio rozstrzygającego sprawę, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego - art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Sąd II instancji podkreślił, że odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań jest konieczna w przypadku stwierdzenia przez organ niezgodności planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem ma on obowiązek badać taką zgodność w myśl art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Tymczasem analiza zaskarżonych decyzji, a w szczególności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do wniosku, iż takiej oceny dokonano w tej sprawie w oparciu o przepisy prawa miejscowego, a to obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. – Zachód i część wsi S. uchwalonego uchwałą Rady Gminy R. Nr [..]z dnia [..] r. (Dziennik Województwa [..] z 2001 r. Nr. 240, poz. 3684), generalnie przyjmując w obszernym uzasadnieniu decyzji, że taka zgodność z przedmiotową inwestycją jest zachowana i w tych warunkach nieuprawnione jest stwierdzenie, że organ nie dokonał rzetelnej wykładni przepisów prawa miejscowego w odniesieniu do planowanego zamierzenia inwestycyjnego a nadto, że nie uzasadnia ono przyjęcia naruszenia art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W tym kontekście, sąd ponownie rozpoznający sprawę stwierdził, że nie można uznać za zasadne argumentów skargi, a dotyczących nie dokonania wykładni ustaleń planu miejscowego w kontekście stwierdzenia zgodności planowanej inwestycji z zapisami tegoż planu. W szczególności za niezasadny uznać należy pogląd, że wskazany plan miejscowy zawiera, na terenie objętym inwestycją zakaz budowy oczyszczalni ścieków, skoro dla terenów oznaczonych jako 1P,SH; 2P,SH stanowi on o obowiązku podczyszczania ścieków we własnym zakresie, a następnie odprowadzania ich do kanalizacji komunalnej. Wskazany zapis w żadnym razie nie może być utożsamiany lub traktowany jako równoznaczny z zapisem planu, stanowiącym o zakazie realizacji inwestycji w postaci oczyszczalni ścieków, a tym bardziej prowadzić do stwierdzenia niemożności pogodzenia zamierzenia inwestycyjnego z przeznaczeniem terenu w planie. W szczególności nie kolidują z planowaną inwestycją zapisy planu dotyczące infrastruktury technicznej w tym również te, zawarte § 15 planu. Nie przesadzają również o niezgodności inwestycji z prawem miejscowym, tak jak widzi to skarżący, zapisy co do funkcji i przeznaczenia w planie innych terenów, a sąsiadujących z terenem inwestycji od strony zachodniej i pólnocno-zachodniej. Fakt, że na terenach sąsiadujących z inwestycją przewidziana jest funkcja mieszkaniowa, nie uniemożliwia realizacji przedmiotowej inwestycji na terenie o zgoła odmiennej funkcji, bo oznaczonej w planie symbolem 1P,SH; 2P,SH. Należy przy tym również wyraźnie podkreślić, że przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się możliwość realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem tejże inwestycji, nie dokonuje się natomiast szczegółowej analizy kwestii rozpatrywanych na etapie projektu budowlanego, utrudnień związanych z możliwością zainwestowania działek sąsiednich, spadku wartości tych nieruchomości czy też uwzględnienia interesu inwestora z pominięciem interesu osób trzecich.
Te okoliczności, zdaniem sądu ponownie rozpatrującego sprawę jednoznacznie wskazują na zasadność stanowiska Kolegium, że analizując zapisy prawa miejscowego nie można mówić o niezgodności wnioskowanej inwestycji z postanowieniami planu miejscowego a tylko brak takiej zgodności może być podstawą, co podkreślił NSA, wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Dalej wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia jednoznacznie ocenił jako prawidłowe zastosowanie przez organ art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, co przesądza o braku naruszenia prawa materialnego w tym zakresie. NSA wyraźnie stwierdził, że uzupełnienie Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie postępowania odwoławczego stanowi formę aneksu do tego raportu i niewątpliwie stanowi jego integralną część. Tym samym treść dodana przez autora raportu w ramach późniejszego uzupełnienia raportu stanowi w konsekwencji całość i nie może być pomijana. W przywołanym uzupełnieniu do raportu z dnia 27 kwietnia 2009 r. jego autor wyjaśnił, że wpływ projektowanej instalacji na gminną kanalizację jest pozytywny i obejmuje zmniejszenie lub całkowite ograniczenie zrzutu nieczystości do kanalizacji, a tym samym zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń odprowadzanych do sieci gminnej. W uzupełnieniu przedstawiony został tzw. wariant zerowy, polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, przy czym podkreślono, ze nie może on być w ogóle brany pod uwagę wobec obowiązku poddawania wytwarzanych ścieków podczyszczaniu wstępnemu. Na podstawie przeprowadzonej analizy koncepcji oczyszczalni ścieków przemysłowych, wykonanych wyliczeń sprawdzających oraz biorąc pod uwagę lokalizację oczyszczalni i jej otoczenie zewnętrzne, a także planowaną trasę kolektorów doprowadzających ścieki, stwierdzono w raporcie, co zasadnie podkreślił organ, że przyjęte rozwiązania projektowe dotyczące gospodarki ściekowej są prawidłowe i minimalizują wpływ na środowisko gruntowo-wodne zarówno oczyszczalni, jak i planowanego rurociągu. Prawidłowo więc organ zaakceptował w okolicznościach przedmiotowej sprawy, rozważenie w raporcie dwóch wariantów pracy oczyszczalni, a więc wariantu polegającego na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków do ziemi (rowu melioracyjnego) i polegającego na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków do kanalizacji gminnej, przy czym wskazano, że wariant II ze zrzutem ścieków do kanalizacji gminnej winien być realizowany w przypadku nieuzyskiwania właściwych stopni redukcji w instalacji oczyszczalni. Jak zaznaczył to organ, w raporcie, w części dotyczącej emisji hałasu dokonano również porównania dwóch wymienionych wariantów, przy czym za najkorzystniejszy został uznany wariant budowy oczyszczalni ścieków z rurociągiem tłocznym. Zwrócić należy również uwagę, że Kolegium podniosło, iż przyłączenie zakładu do gminnej kanalizacji jest nieekonomiczne, a realizacja oczyszczalni potencjalnie zmniejsza ładunek zanieczyszczeń trafiający do oczyszczalni gminnej, natomiast wariant realizacji samej oczyszczalni bez rurociągu, z uwagi na zwiększoną emisję hałasu ze źródeł transportu wywożących ścieki, jest niekorzystny dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Nie można więc mówić w świetle powyższego, że kwestia wariantowości nie została w sprawie należycie rozważona.
Istotnym jest również to, że w myśl art. 56 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, załącznikiem do decyzji w okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest charakterystyka całego przedsięwzięcia, nie zaś raport. Ustalenia zawarte w raporcie są natomiast uwzględniane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stosownie do treści art. 56 ust. 1b pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak zauważył to NSA, charakterystyka przedsięwzięcia dotycząca planowanego przedsięwzięcia została w tej sprawie opracowana i niezależnie od tego, czy w toku postępowania wydana została uprzednio decyzja, charakterystyka ta pozostaje aktualną, nawet mimo błędnego oznaczenia jej przez organ jako załącznik do decyzji z innej daty, bowiem taka charakterystyka pozostaje również załącznikiem do nowej decyzji. Nie można więc w okolicznościach przedmiotowej sprawy skutecznie podnosić, że nie jest wiadomym co jest załącznikiem do decyzji. Oceniając w tym kontekście brak mapy sytuacyjnej, jako załącznika do decyzji, stosownie do wskazań NSA uznać należało, że nie stanowi to istotnego naruszenia prawa, mającego wpływ na wynik sprawy.
Wobec stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w uzasadnieniu wyroku, w przedmiotowej sprawie nie można uczynić organom skutecznego zarzutu nie ustalenia prawidłowo stron postępowania. Kwestia ta została przesądzona i szczegółowo wyjaśniona w motywach wyroku uchylającego rozstrzygnięcie sądu I instancji i wobec tego, dalsze rozważania w tym zakresie uznać należało za zbędne.
Reasumując powyższe, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Badając ponownie przedmiotową sprawę, stosownie do wskazań i zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w motywach wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...], Sąd nie stwierdził uchybień stanowiących naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a tym samym skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
m.ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło