II SA/Łd 1244/13
PostanowienieWSA w Łodzi2014-02-21
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów regulujących prawo do tego świadczenia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania pomocy finansowej została wydana z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który jest przedmiotem postępowania przed TK. Wynik postępowania przed TK może wpłynąć na krąg osób uprawnionych do świadczenia, a tym samym na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowa wynikała z faktu, że niepełnosprawność matki skarżącego powstała po osiągnięciu przez nią pełnoletności, co nie spełniało nowych warunków określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Skarżący kwestionował zastosowanie nowych przepisów i wskazywał na sprzeczne decyzje organu.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 roku sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., w skrócie: "K.p.a.") oraz 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U., nr 139, poz. 992 ze zm., powoływana także jako: "ustawa"), w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 413), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...], nr [...], orzekającą o odmowie przyznania G. S. pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką S. S.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił motywy rozstrzygnięcia organu I instancji, z których wynikało, że osoba wymagająca opieki, tj. S. S., posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym określono, że niepełnosprawność istnieje od miesiąca lutego 2009r., a zatem nie został spełniony warunek z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Następnie Kolegium przytoczyło treść odwołania G. S., według którego dodatkowa pomoc w miesiącach kwiecień-czerwiec powinna zostać przyznana, albowiem wówczas spełniał warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ II instancji powołał się na treść § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego oraz na art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyjaśniając następnie, że w dniu 1 stycznia 2013r. weszła w życie ustawa z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), która znowelizowała m.in. przesłanki w zakresie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podniosło, że od 1 stycznia 2013r., zgodnie z art. 17 ust. 1b ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Zgodnie natomiast z treścią art. 11 ustawy z dnia o zmianie ustawy
o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Jednocześnie, w ust. 3 przepis powyższy stanowi, iż wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013r.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie świadczenie przyznane zostało decyzją [...], nr [...]. Decyzja ta pozostawała w mocy do dnia 30 czerwca 2013r., kiedy to wygasła z mocy prawa, stosownie do treści cytowanego wyżej przepisu.
Do dnia 30 czerwca 2013r. G. S. mógł zatem i korzystał z prawa do świadczeń związanych z opieką nad mamą. Jednakże zdaniem Kolegium w sprawie niniejszej nie został jednocześnie spełniony drugi z warunków zawartych w § 2 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013r. Warunkiem otrzymania dodatkowej pomocy jest bowiem nie tylko otrzymywanie świadczeń w okresie kwiecień, maj, czerwiec 2013 r., ale też spełnienie (nowych) warunków określonych w art. 17 ustawy. Osoby, które otrzymywały zatem do dnia 30 czerwca 2013r. świadczenie pielęgnacyjne, ale nie spełniają przesłanek określonych w aktualnym brzmieniu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie są objęte rządowym programem wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.
W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że niepełnosprawność S. S. datuje się na 2009r., a zatem powstała po osiągnięciu przez nią pełnoletności, co oznacza, że przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w nowych przepisach nie zostały spełnione. W związku z powyższym, brak było podstaw do przyznania wnioskodawcy dodatkowej pomocy w oparciu o powołane wyżej rozporządzenie.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył G. S., oświadczając, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu. Według skarżącego art. 12 ustawy nowelizującej mówi wyraźnie, że osoby którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w myśl art 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013r., w którym przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013r., a więc do osób, które miały ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed wejściem w życie tejże ustawy obowiązują przepisy przejściowe, czyli dotychczasowe, które nie łamią nowej ustawy, lecz ją wypełniają. Poza tym potwierdza to art. 13 tej ustawy.
Skarżący dodał również, że Kolegium wydało w tej sprawie dwie zupełnie inne decyzje. Jedną - z dnia [...] - przyznano mu ten dodatek, zaś druga decyzja z dnia [...] jest odmowna, mimo że chodzi o te same przepisy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Organ administracji wskazał również na niezasadność argumentu skarżącego co do stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów dotychczasowych, bowiem wskazany przez skarżącego przepis art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. odnosi się do spraw o świadczenia pielęgnacyjne, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast w niniejszym przypadku sprawa nie dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego, ale dodatkowego świadczenia pomocowego dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Ponadto - uprawnienie do tejże pomocy wprowadzone zostało przez przepisy rozporządzenia z dnia 26 marca 2013r. i dopiero od tej daty można mówić o powstaniu prawa do świadczenia. Tym samym uprawnienie to winno być oceniane na gruncie przepisów obowiązujących po dniu 1 stycznia 2013r., a nie przepisów obowiązujących poprzednio.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Z powyższego przepisu zatem wynika, że sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego jest to, aby postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, było w toku,
a więc było wszczęte.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Z ustaleń Sądu wynika bowiem, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie zarejestrowane pod sygnaturą K 38/13, zainicjowane wnioskiem złożonym przez grupę posłów na Sejm, o zbadanie zgodności:
- art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych,
w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy
o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z art. 2 i art. 32 ust. 1
w związku z art. 69 Konstytucji RP, w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji,
- art. 16a ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP.
Biorąc pod uwagę fakt, że zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania skarżącej pomocy finansowej realizowanej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, została wydana właśnie z powodu niespełnienia przez matkę skarżącej warunków określonych w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, to niewątpliwie od wyniku sprawy toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą K 38/13 zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W razie stwierdzenia bowiem przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją wskazanego przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, krąg osób spełniających warunki określone w art. 17 tej ustawy, a przez to mogących uzyskać pomoc, o jakiej mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, może poszerzyć się o osoby sprawujące opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po 18, względnie 25 roku życia.
Mając powyższe na uwadze, jak również kierując się dążeniem do zapewnienia jednolitości i stabilności orzecznictwa sądów administracyjnych, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło