II SA/Łd 1245/02
PostanowienieWSA w Łodzi2004-05-27
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie, jeśli organ administracji publicznej sam uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, przyznając jednocześnie świadczenie skarżącej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny umorzył postępowanie, ponieważ organ administracji publicznej, uchylając własną decyzję o umorzeniu postępowania i poprzedzającą ją decyzję, a następnie przyznając świadczenie skarżącej, wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone akty. W konsekwencji, substrat zaskarżenia przestał istnieć, co uczyniło dalsze postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Organ pierwotnie umorzył postępowanie z powodu złożenia wniosku po terminie. Następnie, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującym terminowość wniosków, organ uchylił swoje poprzednie decyzje i przyznał świadczenie za część okresu. W odpowiedzi na skargę do sądu, organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując na uchylenie zaskarżonych decyzji. Skarżąca nie podtrzymała skargi po wezwaniu sądu.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, , , po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 roku w Łodzi na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie : odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej p o s t a n a w i ł: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.
Sygn. akt II SA/Łd 1245 / 02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...], [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], Nr [...] umarzającą postępowanie wywołane wnioskiem K. S. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż umorzenie postępowania było następstwem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia po dniu 31 grudnia 1999 roku. Podczas gdy przepis art. 4 ust. 5 powołanej ustawy stanowi, iż wnioski o przyznanie świadczeń pieniężnych przewidzianych w tejże ustawie, osoby zainteresowane mogą zgłaszać do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do dnia 31 grudnia 1999 roku.
W dniu 13 sierpnia 2002 roku, na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania K. S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi domagając się uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. W ocenie skarżącej przekroczenie terminu do złożenia wniosku nie było przez nią zawinione i nastąpiło niezwłocznie po uzyskaniu stosownych dokumentów potwierdzających pobyt rodziców skarżącej na robotach przymusowych w A., na terenie Francji. Stosowne dokumenty zostały przez Archiwum Departamentu A. nadesłane dopiero w dniu 15 maja 2001 roku.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił w trybie art. 154 par. 1 i 2 k.p.a. decyzję własną z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego i przyznał skarżącej K. S. uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 roku z tytułu pracy przymusowej w okresie od sierpnia 1943 roku do sierpnia 1944 roku, to jest w wymiarze 13 miesięcy. Jednocześnie odmówił przyznania świadczenia za okres lipca i września 1944 roku oraz za okres po wrześniu 1945 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż uchylił własną decyzję ostateczną wobec tego, iż żadna ze stron nie nabyła na jej podstawie uprawnień, a za takim rozstrzygnięciem przemawia interes społeczny i słuszny interes strony. Dalej wskazał, iż wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 roku Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym strona przestała być ograniczona terminem do ubiegania się o świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej. Jednocześnie organ skonstatował, iż skarżąca spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie stosownego świadczenia z tytułu pracy przymusowej w wymiarze 13 miesięcy, zaś w pozostałym zakresie odmówił przyznania tegoż świadczenia.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały uchylone i w ten sposób wyeliminowano je z obrotu prawnego.
Zarządzeniem z dnia 11 marca 2004 roku, doręczonym w dniu 17 marca 2004 roku, skarżąca K. S. zobowiązana została do wskazania w terminie 7 dni, czy wobec wydania przez organ administracji decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, podtrzymuje skargę wniesioną w niniejszej sprawie.
Termin do udzielenia przez skarżącą odpowiedzi na powyższe zarządzenie upłynął bezskutecznie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.))
Skarżąca wystąpiła do organu administracji publicznej domagając się przyznania świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.).
Przepis art. 161 par. 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż 1) cofnięcie skargi bądź 2) śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osoba zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie mamy właśnie do czynienia z bezprzedmiotowością dalszego postępowania, rodzącą konieczność jego umorzenia.
Kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] uchylająca kwestionowane przez skarżącą decyzje. W ten sposób organ samodzielnie, w ramach obowiązującego prawa (art. 154 par. 1 i 2 k.p.a.), wyeliminował z obrotu prawnego decyzję administracyjną zaskarżoną do Sądu, jak i decyzję ją poprzedzającą. Wypada zaakceptować powyższe działania organu mając na względzie treść powyższego przepisu. .
W następstwie upadku skutków wywołanych zaskarżoną decyzją, otwarta została droga do dalszego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji do wydania przez organ merytorycznej decyzji przyznającej stronie stosowne świadczenie pieniężne.
Brak skutków prawnych decyzji o umorzeniu postępowania sprawia, iż przestał istnieć substrat zaskarżenia, a więc tym samym zbędne (bezprzedmiotowe) jest dalsze postępowanie Sądu w niniejszej sprawie. Skoro skarżąca, w takim zakresie, w jakim wniosła skargę do Sadu, uzyskała satysfakcjonujące rozstrzygnięcie w postępowaniu przed organem administracji publicznej, to bezprzedmiotowe stało się prowadzenie niniejszego postępowania.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło