II SA/Łd 1247/12

Dnia 7 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania części zasiłku stałego za świadczenie nienależnie pobrane - uchyla zaskarżoną decyzję. LS Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 6 pkt 16 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. nr 175 z 2009r., poz. 1362 ze zm.), uznał za świadczenie nienależnie pobrane zasiłek stały w kwocie 720 złotych wypłacony A. S. w okresie od dnia 1 lutego 2012r. do dnia 31 lipca 2012r., na podstawie decyzji z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, iż A. S. od maja 2004 roku miał przyznany zasiłek stały w wysokości 444 złote miesięcznie na czas nieokreślony. Następnie podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu 18 lipca 2012r. ustalono, że od lutego 2012r. beneficjent ma także przyznany zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 złote miesięcznie, który jest jego dochodem, o czym organ pomocowy nie został poinformowany. Tym samym wysokość zasiłku stałego, wypłacanego A. S. od lutego 2012 roku winna wynosić 324 złote miesięcznie. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że zasiłek stały wypłacony w okresie od dnia 1 lutego 2012r. do dnia 31 lipca 2012r., w łącznej kwocie 720 złotych, był świadczeniem nienależnie pobranym, stosownie do treści art.6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. S., w jego treści wskazując, że żaden z urzędników nie wyjaśnił mu, iż musi powiadomić organ pomocowy o przyznanym zasiłku pielęgnacyjnym. Zakwestionował zatem zasadność decyzji organu pierwszej instancji, powołując się na swą trudną sytuację finansową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 37 ust. 1 i ust. 2 i z art. 3 ust. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1 ust. 3, art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej, w związku z § 1 pkt 1 lit a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 127, poz. 1055), w związku z § 2 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 roku w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. nr 27, poz. 138), utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji W uzasadnieniu podniesiono, iż odwołujący się pobierał zasiłek stały w najwyższej wysokości pomimo, że od lutego 2012 zmieniła się jego sytuacja finansowa, gdyż został mu przyznany zasiłek z tytułu ukończenia 75 lat w kwocie 153 złotych, który wlicza się do uzyskanego dochodu. W konsekwencji decyzja o uznaniu części zasiłku stałego, przyznanego decyzją z dnia [...], za świadczenie nienależnie pobrane jest, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowa. Powyższą decyzję A. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej w konsekwencji zaś również normy prawa materialnego w stopniu określonym w przywołanych wyżej przepisach. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nie jest jasne jaka sprawa była przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy oraz jaka w istocie jest wysokość świadczenia uznanego przez tenże organ za nienależnie pobrane. Utrzymano bowiem w mocy decyzję organu I instancji, określającą tę kwotę na 720, zł., wskazując jednocześnie w uzasadnieniu, iż kwota wspomniana wynosi 444, zł. i wynika z decyzji z dnia [...] o numerze [...]. W rozpoznawanej sprawie brak jest decyzji, opatrzonej wskazaną wyżej datą i numerem, zaś decyzja przyznająca skarżącemu zasiłek stały wydana została (jak wynika z sentencji decyzji zmieniającej jej wysokość) w dniu [...] i opatrzona jest numerem [...]. Rozstrzygnięcie, zwłaszcza zaś jego uzasadnienie, nie ma więc oparcia w materiale dowodowym, znajdującym się w załączonych aktach administracyjnych. Odnosząc się natomiast do prawidłowości zastosowanej przez organy podstawy prawnej rozstrzygnięcia podnieść należy, iż przepis art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, definiujący nienależnie pobrane świadczenie uznaje za takowe świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji osobistej lub majątkowej. W rozpoznawanej sprawie, u podstaw uznania pobranego zasiłku stałego za częściowo nienależnie pobrany legło ustalenie, iż poczynając od dnia 1 stycznia 2012r. skarżący otrzymywał również zasiłek pielęgnacyjny, przyznany decyzją z dnia [...] o czym nie poinformował organu pomocowego. Umknęło wszakże uwadze organów, iż organ pomocowy (Prezydent Miasta Ł.) był w niniejszej sprawie również organem przyznającym zasiłek pielęgnacyjny. Z tej przyczyny koncepcja "niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej" budzi poważne zastrzeżenia. Nie sposób bowiem racjonalnie uzasadnić stanowiska, że Prezydent Miasta Ł. jako organ pomocowy nie został poinformowany o uzyskaniu przez skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego, o którego przyznaniu sam orzekał. Biorąc wszakże pod uwagę wskazane wyżej uchybienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy. Z uwagi natomiast na charakter prawny zaskarżonej decyzji, nienadającej się do wykonania i niewymagającej wykonania, za bezprzedmiotowe uznano orzekanie w sprawie jej wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 p.p.s.a. Prowadząc ponownie postępowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno w sposób właściwy określić jego przedmiot, analizując przesłanki z art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, z uwzględnieniem sformułowanych powyżej wskazań. a.bł.