II SA/Łd 1249/01

Dnia 20 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi H.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. Nr [...] z dnia [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art.22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne/Dz.U. nr 100 z 2000r. poz.1086 z późn. zm./ i art.104 kpa odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów na podstawie załączonej kopii mapy prawnej nr [...] sporządzonej przez geodetę K.S., polegającej na podziale działek nr 30 i 33 w obrębie nr [...] P. – na działki nr 30/1, 30/2, 33/1 i 33/2 z przeniesieniem prawa własności działek nr 30/2 i 33/2 na rzecz H.W. W uzasadnieniu stwierdzono, iż dnia 1 marca 2001r. do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Miasta w P. geodeta uprawniony K.S. złożył operat z wykonania mapy prawnej zgłoszonej za numerem [...]. Po kontroli operatu stwierdzono , że został on wykonany poprawnie pod względem technicznym i w dniu [...] przyjęto operat do zasobu geodezyjnego za numerem [...]. W dniu 1 marca 2001r. H.W. złożyła wniosek o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów na podstawie mapy nr [...]. W dniu 6 kwietnia 2001r.zostały przesłuchane strony na okoliczność wprowadzenia zmian i ustalono, iż istnieje spór, który może być rozwiązany w drodze innego postępowania zaś mapa prawna z dnia [...] może służyć jako jeden z dokumentów możliwych do wykorzystania w tym postępowaniu. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła H.W. podnosząc, iż w spadku po swojej ciotce M.O. otrzymała działkę nr 52 obręb [...] o powierzchni 1544m2 i od tej powierzchni do dzisiaj płaci podatek od nieruchomości. Po wprowadzeniu nowej ewidencji gruntów przypisano jej działkę nr 32 i z niezrozumiałych względów podano, że powierzchnia działki wynosi 1406m2. Odwołująca nigdy nie zaakceptowała tej zmiany. Z mapy z dnia [...] jednoznacznie wynika, iż działki nr 30/2 i 33/2 stanowią integralną część działki nr 52 przed odnowieniem ewidencji gruntów. W konkluzji odwołująca wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.7b ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne/Dz.U. nr 100 z 2000r. poz.1089/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż mapa złożona przez H.W. nie może stanowić podstawy do zmiany właściciela działek nr 30/2 i 33/2. Zmiany i sprostowania w operacie ewidencji gruntów i budynków mogą być dokonywane jedynie przez właściwe organy, w trybie i na zasadach określonych obowiązującymi przepisami. Celem ewidencji gruntów i budynków jest rejestrowanie zdarzeń prawnych lub faktycznych, a zapisy w ewidencji stanowią zbiór informacji odzwierciedlających stan prawny i faktyczny, wynikający z określonych tytułów prawnych i dokumentacji urzędowej takich jak: akty notarialne, prawomocne orzeczenia sądowe, prawomocne decyzje administracyjne i inne. W rozpoznawanej sprawie modernizacja ewidencji gruntów i budynków wprowadzona została w 1989 r. na podstawie pomiaru aktualnego przebiegu granic działek na gruncie. Stan ten jest również odzwierciedlony w aktualnej księdze wieczystej nr [...] dla działki nr 32 o powierzchni 1406 m2. Przy opracowywaniu mapy z dnia [...] nie dokonano analizy starych planów oraz innych dokumentów w tym m.in. aktu notarialnego nr [...]. W pozycji nr 418 protokołu ustalenia stanu władania spornej nieruchomości sporządzonego w miesiącu czerwcu 1989 r przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjne - Kartograficzne przy odnowieniu ewidencji gruntów obrębu ewidencyjnego nr [...], na podstawie aktu notarialnego rep. [...], wpisano Z. i H.L.W. jako właścicieli działki nr 52 o powierzchni 1544 m2 - stanowiącej obecną działkę nr 32 o powierzchni 1406 m2. Zapis ten został potwierdzony własnoręcznym podpisem H.W. Mając to na uwadze organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W związku z czym utrzymał w mocy decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła H.W. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż jej ciotka M.O. pozostawiła jej działkę o powierzchni 1544m2. W 1989r. zostały sporządzone nowe pomiary gruntu przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w Ł. i działka z niewiadomych przyczyn została zmniejszona do 1406m2. Córka skarżącej została zmuszona do podpisania zmniejszonej powierzchni pod groźba wyciągnięcia sankcji karnych. Skarżąca pisała odwołanie w tej sprawie ale nie odniosła ono żadnego skutku. Obecnie sugerowano jej przeprowadzenie rozgraniczenia ale na jej koszt. W 1990r. założyła księgę wieczystą ale powierzchnia działki mogła zostać wpisana tylko na 1406m2. Do chwili obecnej skarżąca płaci podatek od nieruchomości od powierzchni 1544m2. Mapa sporządzona przez geodetę K.S. została zatwierdzona przez Geodetę Miasta. Obecnie organ administracji nie chce się zgodzić na zmianę w ewidencji gruntów gdyż musiałby zapłacić odszkodowanie za wywłaszczenie części działki pod ulicę A. W konkluzji skarżąca wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 6 lutego 2004r. córka skarżącej A.J. złożył akt zgonu swojego ojca z którego wynika, iż Z.W. zmarł w dniu [...]. Złożyła nadto odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 grudnia 2000r. z którego wynika, iż spadek po Z.W. nabyli na podstawie ustawy żona H.W. oraz dzieci A.J. i D.W. po 1/3 części każde z nich. A.J. i D.W. zgłosili udział w postępowaniu w charakterze uczestników i poparli skargę H.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga H.W. jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga H.W. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt.4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotem postępowania jest zmiana w ewidencji gruntów polegająca na zwiększeniu powierzchni działki nr 32. W 1989r. H. i Z.W. stali się właścicielami tej działki o powierzchni 1592 m2 zaś obecnie w ewidencji figuruje powierzchnia działki wynosząca 1406 m2. Z aktu zgonu złożonego na rozprawie wynika, iż Z.W. zmarł w dniu [...]. Spadek po nim, zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 grudnia 2000r., nabyli: żona H.W. oraz dzieci A.J. i D.W. po 1/3 części każdy z nich. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż decyzja organu odwoławczego została skierowana do Z.W., który nie żyje od 1995r. Postępowanie administracyjne toczyło się zatem wobec osoby zmarłej mimo, że istnieli spadkobiercy i postępowanie powinno toczyć się z ich udziałem. Nie ulega wątpliwości, iż A.J. i D.W. posiadali przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O statusie strony decyduje zatem posiadanie interesu prawnego. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego przy czym chodzi tu o taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy mówiąc interes prawny będzie posiadał taki podmiot dla którego istnieje przepis prawa materialnego, z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek będące w związku z rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. A.J. i D.W. są współwłaścicielami działki nr 32 zaś kwestią sporną jest zapis prawidłowej powierzchni tej działki. Każdy właściciel, zgodnie z treścią art.140 Kodeksu cywilnego, może korzystać z rzeczy, pobierać z niej pożytki i inne dochody. Skoro zatem postępowanie administracyjne dotyczy ustalenia prawidłowej granicy działki oraz wpisu właściwej jej powierzchni do ewidencji gruntów to A.J. i D.W. posiadają interes prawny w takim postępowaniu. Są więc stroną w rozumieniu art.28 kpa i winni wziąć udział w postępowaniu administracyjnym. A.J. i D.W. nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu. Nie skierowano do nich decyzji i postępowanie toczyło się bez ich udziału. Skoro zatem nie brali oni udziału w postępowaniu to istnieje podstawa do jego wznowienia określona w art.145 § 1 pkt.4 kpa. W ocenie sądu nie branie udziału A.J. i D.W. w postępowaniu było wynikiem naruszenia prawa przez organy administracji. Organy nie ustaliły bowiem aktualnych właścicieli działki nr 32 lecz przyjęły, że właścicielami są nadal H. i Z.W. Należy zaznaczyć, iż na organie administracji spoczywa obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania co wynika z treści przepisu art.10 § 1 kpa. Organ administracji winien zatem powiadomić każdą stronę o wszczęciu postępowania a następnie umożliwić jej czynny udział w poszczególnych czynnościach procesowych. W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji naruszyły obowiązek wynikający z art.10 § 1 kpa wskutek czego A.J. i D.W. nie wzięli udziału w toczącym się postępowaniu. Reasumując sąd uznał, iż istniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego jaką było nie branie w nim udziału A.J. i D.W. i doszło do tego wskutek naruszenia prawa przez organy administracji. Spełnione zatem zostały przesłanki określone w art.145 § 1 pkt.1b.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Podkreślić należy, iż naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji bez względu na to czy miało to wpływ na treść decyzji. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 1999r. w sprawie III S.A. 979/98/Lex nr 39458/ i z dnia 26 maja 1998r. w sprawie II S.A. 915/97/Glosa nr 1 z 1999r. str.28/. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w obu wyrokach. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1b./ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny zawiadomić A.J. i D.W. o toczącym się postępowaniu gdyż mają oni przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa oraz zapewnić im czynny udział w każdym stadium postępowania. Organy administracji winny ponownie rozpoznać wniosek H.W. z dnia [...] odnosząc się do wszystkich podnoszonych przez nią zarzutów a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.