II SA/Łd 125/18
WyrokWSA w Łodzi2018-04-11
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Renata Kubot – Szustowska, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez przedsiębiorcę energetycznego, powołującego się na tajemnicę przedsiębiorcy, jest uzasadniona, jeśli nie wykazał on wyczerpująco spełnienia przesłanek formalnych i materialnych tej tajemnicy?Ratio decidendi
Odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy przedsiębiorca wykaże spełnienie zarówno przesłanek formalnych (zamanifestowanie woli utajnienia), jak i materialnych (informacje posiadające wartość gospodarczą lub wpływające na sytuację ekonomiczną). Ogólnikowe powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy, bez szczegółowego uzasadnienia, nie jest wystarczające do ograniczenia prawa do informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący domagali się udostępnienia dokumentów dotyczących budowy linii elektroenergetycznej na ich nieruchomości. Spółka energetyczna odmówiła udostępnienia części dokumentów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd administracyjny uznał, że spółka nie wykazała w sposób wystarczający podstaw do odmowy udostępnienia informacji.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji A S.A. Oddział w Ł. i zasądzenie od A S.A. Oddział w Ł. na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi A. B. i J. B. na decyzję A Spółki Akcyjnej Oddział w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję A S.A. Oddział w Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2) zasądza od A Spółki Akcyjnej Oddział w Ł. solidarnie na rzecz A. B. i J. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. A S.A. Oddział w Ł. utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 31 sierpnia 2017 r. do A S.A. Oddział w Ł. wpłynął wniosek A. B. i J. B. w przedmiocie udostępnienia decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia oraz przebudowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia usytuowanej na nieruchomości należącej do nich, stanowiącej działki nr 48/2 i 48/3, położonej w miejscowości A 83, w tym w szczególności wszelkich decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy tych urządzeń na ww. działkach oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (tj. np. protokoły odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokoły zdawczo-odbiorcze, dzienniki budowy, decyzje wydane przez organy administracji publicznej ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzje zatwierdzające plan realizacyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń, planów z mapkami itd.).
W dniu 6 września 2017 r. A S.A. Oddział Ł. udzieliła wnioskodawcom informacji poprzez przesłanie kopii decyzji zezwalającej na budowę z dnia [...] r. nr [...] wydanej przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w Ł., w oparciu o którą została wybudowana linia napowietrzna 110 kV. W pozostałym zakresie decyzją z dnia [...] r. A S.A. odmówiła udostępnienia żądanych informacji publicznych ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.
W skierowanym do A S.A. piśmie z dnia 27 września 2017 r. A. B. i J. B. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej udostępnienia ww. informacji.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, A S.A. Oddział w Ł. utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Spółka wyjaśniła, że brak jest podstaw dla udostępnienia innych, poza decyzjami administracyjnymi, stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia oraz przebudowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia usytuowanej na nieruchomości stanowiącej działki nr 48/2 i 48/3, położonej w miejscowości A 83, w tym w szczególności dokumentów techniczno-prawnych z uwagi na to, że informacje w tym przedmiocie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy energetycznego, która jest z mocy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.d.i.p.", wyłączona od obowiązku udostępnienia. Spółka wyjaśniła, że zgodnie z Zarządzeniem Prezesa Zarządu A S.A. z dnia 15 października 2015 r. nr [...] w sprawie wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorcy A S.A. żądane dokumenty i informacje uznaje za tajemnicę przedsiębiorcy i podejmuje określone czynności wewnętrzne oraz organizacyjne w celu ich ochrony przed udostępnianiem osobom trzecim. Stąd należy uznać, iż została zamanifestowana wola przedsiębiorcy do utajnienia danych informacji. Jednocześnie A S.A. wskazała, iż żądane dokumenty są przechowywane w archiwach Spółki, z ograniczonym do nich dostępem wąskiego grona uprawnionych pracowników. Dlatego należy uznać, iż żądane informacje mają wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nadto - zdaniem Spółki – tajemnica przedsiębiorcy wynika z faktu, iż przedmiotowe materiały dotyczą sieci elektroenergetycznej, w przedmiocie której realizowane są zadania przedsiębiorcy w zakresie funkcjonowania sytemu elektroenergetycznego i bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej o istotnym znaczeniu dla wykonywania zadań operatora systemu dystrybucyjnego. Tajemnica ta wynika również z faktu znaczenia materiałów dla prawidłowości funkcjonowania sieci wobec okoliczności, że A S.A. objęta jest treścią załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz.U. Nr 198, poz. 1314 ze zm.).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję z dnia [...] r. wnieśli A. B. i J. B., zarzucając:
1. naruszenie art. 2 ust 1 u.d.i.p. poprzez bezzasadną odmowę udzielenia informacji publicznej i naruszenie prawa strony skarżącej do dostępu do informacji publicznej;
2. naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez uznanie, iż na gruncie sprawy zachodzą przestanki do ograniczenia prawa do informacji publicznej, a także uznanie, iż żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, a w konsekwencji wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Z powyższych względów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie Spółki A S.A. do udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie i żądanej formie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od A S.A. kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa ma pozycję dominująca w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Skarżący wskazali, iż zgodnie z rubryką nr 7 Krajowego Rejestru Sądowego Spółki A S.A. jedynym jej akcjonariuszem jest A Spółka Akcyjna, która jest spółką Skarbu Państwa. W ocenie skarżących dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji, są "zadaniami publicznymi". Z powyższych względów żądanie udostępnienia decyzji stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej na nieruchomości należącej do skarżących dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
Skarżący podnieśli następnie, iż zwrócili się do Spółki o udzielenie przedmiotowych informacji celem ustalenia, czy poprzednik prawny A S.A. wybudował linię elektroenergetyczną, przebiegającą przez ich nieruchomość z zachowaniem wszelkich wymogów formalno-prawnych, a także, czy Spółka posiada tytuł prawny do korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Intencją skarżących jest uregulowanie sytuacji prawnej ww. linii elektroenergetycznej, co ma służyć również ochronie interesów Spółki. Skarżący zauważyli jednocześnie, że z punktu widzenia obowiązku udzielenia informacji publicznej nie ma znaczenia, w jakim celu informacja ta jest pozyskiwana.
Dalej skarżący podkreślili, że w orzecznictwie przyjęto, iż informację publiczną stanowią decyzje wydawane w indywidualnych sprawach administracyjnych, jak również dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi. Dostęp do takich dokumentów gwarantuje u.d.i.p., jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację. Ponadto informacją publiczną jest także informacja o charakterze archiwalnym, niezależnie od daty, w jakiej została wytworzona. Bez znaczenia przy kwalifikacji wniosku strony jest jednocześnie podejrzenie, że strona chce wykorzystać zdobytą wiedzę w innym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę A S.A. Oddział Ł. wniosła o jej oddalenie. Spółka przypomniała, że strona skarżąca wniosła o udostępnienie informacji w postaci protokołów odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo-odbiorczych, protokołów inwentaryzacji, protokołów odbioru urządzeń, decyzji, planów, map itd. Tymczasem za informację mogą być uznane jedynie decyzje i inne akty administracyjne, jakie Spółka uzyskała w toku procesu inwestycyjnego, nie zaś dokumenty wewnętrzne dotyczące odbiorów, czy umowy zawierane z podwykonawcami, które stanowią dokumenty prywatne.
Ponadto A S.A. podkreśliła, że w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca przesądził, iż dostęp do informacji publicznej nie jest absolutny i podlega ograniczeniu, m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Żądana przez skarżących informacja stanowi zaś tajemnicę przedsiębiorcy. Przedsiębiorca przesyłowy podjął bowiem niezbędne czynności mające na celu zachowanie tych informacji w poufności, co wynika z treści załącznika nr 1 do Zarządzenia Prezesa Zarządu A S.A. z dnia 16 października 2015 r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorcy A S.A., zgodnie z którym tajemnicę przedsiębiorcy stanowią wszelkie nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologicznie, organizacyjnego przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, w tym w szczególności: protokoły odbioru prac, porozumienia i umowy z zakresu obrotu gospodarczego oraz dokumentacja związana z realizacją tych umów, czy dokumentacja budowy infrastruktury elektroenergetycznej (w tym dokumentacja projektowa, prawna, techniczna, oświadczenia kierowników budowy, dokumentacja powykonawcza, dziennik budowy, dokumenty rozliczeniowe na materiały z demontażu). Zdaniem Spółki żądane przez stronę skarżącą informacje mają nadto wartość gospodarczą w tym rozumieniu, iż ich ujawnienie jako informacji dotyczącej składników majątku przedsiębiorcy przesyłowego może zagrażać interesowi przedsiębiorcy. Powyższe stanowi zagrożenie nie tylko dla przedsiębiorcy przesyłowego, lecz także dla odbiorców energii elektrycznej. A S.A. jest bowiem przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym.
Ponadto w odpowiedzi na skargę dodano, że skarżący wnoszą o udostępnienie informacji publicznej w związku z kierowanymi roszczeniami o ustanowienie służebności przesyłu i zapłatę wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Tymczasem celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokojenie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, na potrzeby toczących się postępowań. Tym samym - w ocenie Spółki - informacja dla partykularnych celów prywatnych nie powinna zostać udostępniona.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przekazał skargę według właściwości do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do Sądu decyzji.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Mając na uwadze, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest legalność decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepisy u.d.i.p. stanowią realizację konstytucyjnie gwarantowanej zasady jawności działalności publicznej (art. 4 Konstytucji RP), a zarazem są konkretyzacją określonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP publicznego prawa podmiotowego do uzyskania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż A S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. taki obowiązek spoczywa zarówno na jednostkach organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jak i na osobach prawnych, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie wzbudza także wątpliwości fakt posiadania przymiotu informacji publicznej przez informacje wskazane we wniosku o udostępnienie. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę Spółka wariantowo wskazała, iż owe informacje w pierwszym rzędzie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., a dopiero z ostrożności wskazała, iż ich udostępnienie nie jest możliwe z uwagi na to, że będąc informacjami publicznymi objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to jednak sam fakt rozstrzygnięcia o prawie dostępu do wnioskowanych informacji w trybie decyzji, o której mowa w art. 16 u.d.i.p., a nie zwykłym pismem (zob. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 2867/02, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), świadczy o tym, iż Spółka nie miała wątpliwości co do publicznego charakteru wnioskowanych informacji. Ten sposób oceny wnioskowanych informacji należy w pełni zaakceptować.
Niezależnie jednak od powyższej uwagi należy wskazać, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych w powyższym zakresie, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, ale także dokumentów odnoszących się do majątku publicznego. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez Spółkę, jak i tych, których Spółka używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą one wprost od niej. Jednocześnie zauważyć należy, że katalog informacji publicznych zawarty w art. 6 u.d.i.p. ma charakter jedynie przykładowy, o czym świadczy użycie słów "w szczególności" w treści owego przepisu. Powyższe kwestie w okolicznościach niniejszej sprawy nie wywołują realnych kontrowersji, a tym samym zbędne jest ich dalsze omawianie.
Kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy prawo do żądanej we wniosku informacji publicznej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jako tajemnica przedsiębiorcy. Zgodnie z powyższym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.z.n.k.", wskazuje, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Powyższe wskazuje, iż dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, str. 118 – 119, a także wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13; wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2490/14; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Tym samym wynikające z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych orzeczonej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Nie jest natomiast wystarczające ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa". Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Informacja publiczna odnosząca się do danych będących w posiadaniu przedsiębiorcy podlega zatem udostępnieniu, gdy nie jest objęta ochroną wynikającą z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Zatem każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności powinna być – przed jej udostępnieniem w trybie przepisów u.d.i.p. – indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy.
Podczas analizy powyższych okoliczności istotne jest także i to, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W tych przypadkach przedsiębiorca musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej z powyższego powodu muszą być wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi sądowi materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2017r. sygn. akt I OSK 1939/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, Sąd w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że nie jest możliwe do przyjęcia zapatrywanie Spółki, z którego wynika, iż to wyłącznie wola przedsiębiorcy miałaby decydować o utajnieniu określonej informacji publicznej. Opowiedzenie się za takim stanowiskiem czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione (art. 61 Konstytucji RP) prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, gdyż dla pozbawienia dostępu do szerokiego katalogu informacji publicznych wystarczająca byłaby formalna deklaracja przedsiębiorcy, iż określone informacje stanowią tajemnicę. Niebezpieczeństwo takiej interpretacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest szczególnie wyraźne w realiach niniejszej sprawy, bowiem doszło w niej do szerokiego zakreślenia przez Spółkę tego, co stanowi tajemnicę jej przedsiębiorstwa. Poprzestanie na takim rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., które zostało zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wymyka się kontroli sądowej i tym samym czyniłoby iluzoryczną kontrolę decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r., II SA/Łd 140/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżących organ zastosuje się do powyższej oceny prawnej Sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją ww. decyzję z dnia [...] r.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło