II SA/Łd 126/11

Dnia 13 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z warunkami uzyskanego pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] Nr [...] znak: [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), oraz art. 51 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy, w części merytorycznej, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. z dnia [...]r., nr [...], jednocześnie uchylając ową decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczając nowy termin wykonania tegoż do dnia 31.marca 2011r. Wskazaną decyzją, organ I instancji nałożył zaś na S. K. obowiązek doprowadzenia budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewidencyjnej nr [...], w obrębie [...], przy ul. A [...] w P. do stanu zgodnego z warunkami uzyskanego pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. z dnia [...]r., nr [...] oraz obowiązującymi przepisami prawa poprzez: - zamurowanie cegłą pełną grubości min. 25 cm wszystkich otworów okiennych w ścianie zewnętrznej, usytuowanej w granicy działki (elewacja południowa) tj. jednego w poziomie piwnic, trzech w poziomie parteru i jednego otworu z drzwiami balkonowymi na piętrze budynku w terminie do dnia 31.października 2010r. W trakcie postępowania organ ustalił, że wnioskiem z dnia 26.maja 2009r. A. B. zgłosiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. żądanie "wydania decyzji nakazującej sąsiadowi zlikwidowania tarasu (...) oraz zamurowanie okien wybitych w ścianie granicznej" znajdujących się w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym w P. przy ul. A[...]. Organ stopnia powiatowego, po przeprowadzeniu w dniu 16.czerwca 2009r. oględzin spornej posesji, wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...], którą nałożył na S. K. obowiązek doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami poprzez zlikwidowanie wszystkich otworów okiennych w ścianie granicznej budynku (elewacja południowa) w terminie do dnia 15.listopada 2009r. Wskazane rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r., nr [...]. Po uzupełnieniu materiału w sprawie, organ pierwszej instancji w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...], którą nałożył na S. K. obowiązek doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z warunkami wymienionego wyżej pozwolenia na budowę z dnia [...]r. oraz obowiązującymi przepisami prawa poprzez: - zlikwidowanie i zamurowanie wszystkich otworów okiennych w ścianie zewnętrznej usytuowanej w granicy działki (elewacja południowa) tj. jednego w poziomie piwnic, trzech w poziomie parteru i jednego otworu z drzwiami balkonowymi na piętrze budynku w terminie do dnia 30.czerwca 2010r. Owa decyzja została także uchylona przez organ odwoławczy, decyzją z dnia [...]r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazano, że organ stopnia podstawowego nie odniósł się w pełni do żądania wnioskodawczyni, bowiem nie sprawdził, czy zrealizowany przez S. K. "taras" został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał S. K. doprowadzić budynek mieszkalny, położony na działce o numerze ewidencyjnym [...], przy ul. A[...] w P., do stanu zgodnego z warunkami uzyskanego pozwolenia na budowę, udzielonego w/w decyzją z dnia [...]r. oraz obowiązującymi przepisami prawa poprzez: zamurowanie cegłą pełną grubości min. 25 cm wszystkich otworów okiennych w ścianie zewnętrznej usytuowanej w granicy działki (elewacja południowa) tj. jednego w poziomie piwnic, trzech w poziomie parteru i jednego otworu z drzwiami balkonowymi na piętrze budynku w terminie do dnia 31 października 2010r. Powyższa decyzja została sprostowana postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. w zakresie nazwiska zobowiązanego. Odwołanie od w/w decyzji wniósł S. K. zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 k.p.a, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek nałożonego obowiązku, nakazanie wykonania robót z określeniem materiału, jaki ma być zastosowany do zamurowania otworów bez możliwości wyboru innego materiału o podobnych właściwościach oraz przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy ustalona dla działki sąsiedniej może stanowić podstawę do określenia rodzaju materiału jaki ma być wykorzystany do zamurowania otworów okiennych. W uzasadnieniu odwołania S. K. wyjaśnił, że właścicielem działki przy ulicy A [...], w okresie kiedy sporny budynek został rozbudowany w oparciu o decyzję z dnia [...]r., był S. S., którego budynek mieszkalny był również usytuowany w granicy działki odwołującego się, a w ścianie szczytowej tego budynku istniały otwory okienne wychodzące na nieruchomość strony. Nadto za obopólną zgodą, w wybudowanym budynku na działce odwołującego się zostały wykonane otwory okienne, w ścianie od strony południowej, w celu oświetlenia lokalu mieszkalnego; taki stan istniał aż do czasu kiedy właścicielką nieruchomości przy ul. A[...] została A. B. Nowa właścicielka wniosła skargę do organu nadzoru budowlanego, żądając zamurowania spornych otworów okiennych, pominąwszy przy tym fakt, że w jej budynku także istnieją otwory okienne, wychodzące na nieruchomość odwołującego się. W ocenie S. K. nakazanie zamurowania otworów okiennych określonym materiałem (cegłą) bez możliwości zastosowania innego materiału o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, narusza przepis § 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. (Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm.), zaś decyzja o warunkach zabudowy uzyskana przez A.B. nie może stanowić wystarczającej okoliczności do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że przedmiotowe otwory okienne winny zostać zamurowane cegłą pełną, a nie innym materiałem budowlanym. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił, że w ramach prowadzonego postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta P. przeprowadził dodatkowe oględziny na spornej nieruchomości w dniu 21.lipca 2010r., w toku których ustalono, że od strony zachodniej inwestor zrealizował schody ażurowe oraz balkon na poziomie parteru, stanowiące wejście do budynku mieszkalnego. Balkon został zrealizowany na istniejącym wcześniej garażu, który uległ rozbudowie i nadbudowie w oparciu o pozwolenie na budowę, udzielone decyzją z dnia [...]r. Organ pierwszej instancji nie stwierdził, aby inwestycja ta została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z kolei w protokole z oględzin z dnia 16.czerwca 2009r. organ wskazał, że w ścianie granicznej zrealizowano 5 otworów (1 w poziomie piwnicy, 3 otwory w poziomie parteru i jeden otwór balkonowy w poziomie piętra). Powyższe ustalenia nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Dalej organ odwoławczy wskazał, że z załączonej do akt sprawy księgi wieczystej wynika, że właścicielem nieruchomości położonej na działce nr [...] jest S. K., który oddał przedmiotowy obiekt do użytkowania w dniu 10.lipca 1996r., co zdaniem organu nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Prawa budowlanego. Zarówno S. K., jak i A. B. oświadczyli, że sporne otwory okienne powstały w dacie budowy obiektu budowlanego. Nadto organ II instancji przypomniał, że obowiązujące w dacie realizacji przedmiotowych otworów przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 10 z 1995r., poz. 46 ze zm.), a w szczególności § 270 ust. 2 rozporządzenia przewidywały, iż budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki, o odporności ogniowej określonej w § 233, oraz pozostałe elementy nie rozprzestrzeniające ognia. Z kolei § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz uwarunkowania zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał w ścianie południowej (ściana graniczna) realizacji otworów okiennych. Powyższe okoliczności, w ocenie organu, odwoławczego świadczą, o tym że właściciel nie może aktualnie twierdzić, że dobudowane w 1996r. pomieszczenia wymagają doświetlenia, co zostanie spełnione przy wykorzystaniu cegły szklanej. Inwestor na własne ryzyko wykonał inwestycją niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skoro uprzednio organ administracji architektoniczno-budowlanej nie stwierdził konieczności wykonania otworów wypełnionych luksferami w ścianie granicznej, tym bardziej aktualnie organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do umożliwienia właścicielowi zastosowania przy zamurowywaniu 5 otworów cegły szklanej. Stanowisko to jest, zdaniem organu drugiej instancji, uzasadnione żądaniami A. B., dotyczącymi konieczności zamurowania spornych otworów cegłą pełną, z uwagi na planowaną przez nią inwestycję, której realizacja ma zostać wykonana w granicy z działką S. K. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania, związanych z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego przez właściciela sąsiedniej posesji, organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania są nieprawidłowości wykryte w obiekcie usytuowanym przy ul.A [...] w P.. Badanie legalności zabudowań oraz robót budowlanych wykonanych na posesji przy ul. A[...] w P. odbywa się w odrębnych postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego. Konkludując, organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze zbliżający się okres zimowy i związane z tym utrudnienia, orzeczono o zmianie decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu realizacji nałożonego obowiązku, wyznaczając nowy termin jego realizacji do dnia 31.marca 2011 r. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, S. K., wniósł o jej uchylenie, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13.kwietnia 2011r. skarżący, przedkładając oświadczenie S. S., podniósł, iż otwory w ścianie granicznej wykonał w dacie rozbudowy obiektu za zgodą sąsiada. Uczestniczka postępowania A. B. wniosła o oddalenie skargi, podnosząc, iż zamierza wybudować nowy dom w granicy posesji, "przystawiony" do budynku sąsiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć częściowo jedynie z powodu zarzutów podniesionych w jej treści. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania, w konsekwencji zaś również normy prawa materialnego, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że budynek zlokalizowany na terenie nieruchomości położonej przy ul.A [...], należącej do S. K. posiada 5 otworów okiennych, zlokalizowanych w ścianie usytuowanej w granicy działki. Nie ulega też wątpliwości, że inwestor wykonał je samowolnie. Wątpliwości budzi natomiast kiedy otwory wspomniane zostały wykonane oraz nakazany sposób ich likwidacji. Skarżący oraz uczestniczka postępowania twierdzą bowiem, że powstały one podczas rozbudowy obiektu, wykonanej na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę, organy przyjmują zaś, że ich wybicie nastąpiło samowolnie po dokonaniu przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy (25.czerwca 1996r.). Nie jest przy tym jasne jakie okoliczności skłoniły organy do wspomnianej konkluzji, przyjęcie zaś, że inwestor wykonał otwory okienne, prowadząc roboty budowlane w oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę, skutkować winno zastosowaniem trybu z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, następnie zaś podjęciem decyzji z art. 36 a ust.2 ustawy Prawo budowlane z uwagi na dopuszczenie się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jeśli natomiast samowolne wybicie okien nastąpiło po formalnym zakończeniu budowy, uzasadnione jest prowadzenie postępowania na podstawie art.51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przy czym ewentualne doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (zmierzające do zlikwidowania otworów okiennych w ścianie organicznej) obejmować winno rozważenie możliwości zastosowania przepisu § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Cytowany przepis dopuszcza bowiem wypełniane otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, zaś klasa odporności ogniowej nie jest niższa niż wskazana w przepisie. Nie jest więc wykluczone zastosowanie tego rodzaju materiału w przypadku ściany zlokalizowanej w granicy, przy czym ewentualne wypełnienie otworu lub otworów luksferami czy też cegłą szklaną nie ogranicza przyszłych planów inwestycyjnych uczestniczki postępowania. Pomijając już bowiem kwestię nieokreślenia lokalizacji projektowanego budynku w decyzji z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy (w załączniku graficznym określono jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji oraz nieprzekraczalną linię zabudowy), nawet ewentualne wypełnienie otworu (czy też otworów) okiennego luksferami nie pozbawi właścicielki działki sąsiedniej uprawnienia wynikającego z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (po spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek), niwecząc co najwyżej cel ich umieszczenia w tejże ścianie. Brak stosownych ustaleń, dotyczących wskazanych wyżej okoliczności oraz koniecznych w tym zakresie rozważań w uzasadnieniach wydanych decyzji stanowi zaś o naruszeniu przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Nieprawidłowo ustalony stan faktyczny doprowadził natomiast do wadliwego zastosowania powołanych wyżej przepisów prawa materialnego. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Po myśli art. 152 p.p.s.a stwierdzono zaś, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Prowadząc ponownie postępowanie organy winny poczynić niezbędne ustalenia, pozwalające na zastosowanie właściwych dla załatwienia niniejszej sprawy przepisów prawa materialnego, zgodnie z przedstawionymi wyżej wytycznymi. ar