II SA/Łd 1269/01
WyrokWSA w Łodzi2004-02-10
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić wniosek skarżących o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w związku ze zmianą stanu prawnego, czy też powinien badać zgodność zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami obowiązującymi w dniu jej podjęcia. Wniosek skarżących o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w związku ze zmianą stanu prawnego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż organ administracyjny, a nie sąd, jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ II instancji słusznie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., dopatrując się wad w decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. P. i C. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakazującą opracowanie inwentaryzacji powykonawczej robót budowlanych. Organ I instancji nakazał wykonanie inwentaryzacji, uznając roboty za samowolę budowlaną. Organ II instancji uchylił tę decyzję, wskazując na błędy organu I instancji, w tym niewłaściwą ocenę stanu formalnoprawnego i niepełne zebranie materiału dowodowego, sugerując możliwość zastosowania art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki). Skarżący wnieśli skargę do WSA, a następnie, w związku ze zmianą przepisów, wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA: Małgorzata Stahl, Sędziowie: WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), p.o. WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. i C. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia nakazu opracowania inwentaryzacji powykonawczej - oddala skargę
Decyzją z dnia [...], Nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k. p. a. nakazał S. P. i C. P. opracowanie inwentaryzacji powykonawczej robót budowlanych wykonanych przy przebudowie budynku gospodarczego zrealizowanego na działce nr [...], położonej w W. przy ul. A 3, przedłożenie jej w Inspektoracie wraz z ekspertyzą techniczną dotyczącą wyżej wymienionych robót oraz projektem robót uwzględniającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami w terminie do dnia 30 czerwca 2001 r.
W jej uzasadnieniu podał, że w wyniku postępowania wszczętego na wniosek M. P. zamieszkałego w W. przy ul. A 3/4 w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] w W. przy ul. A 3, stwierdzono wykonanie przebudowy budynku gospodarczego znajdującego się na tejże działce polegające na uzupełnieniu ścian zewnętrznych, po uprzedniej częściowej ich rozbiórce, założeniu stropu żelbetowego na belkach stalowych wraz z ociepleniem, wykonaniu tynków wewnętrznych i zewnętrznych, miejscowym uzupełnieniu posadzki i osadzeniu bramy wjazdowej. Organ I instancji wskazał, iż powyższe roboty budowlane zostały rozpoczęte przez S. P. i C. P. we wrześniu 2000 r. z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane, tj. bez pozwolenia na budowę, a ponieważ realizacja przebudowanej części powyższego obiektu budowlanego podjęta została po częściowej rozbiórce budynku i połączona z nim w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, organ nadzoru budowlanego nie może orzec na podstawie art. 48 Prawa budowlanego o jej rozbiórce. W takim wypadku w stosunku do wykonanych robót budowlanych należy nałożyć obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia zrealizowanej budowy do stanu zgodnego z prawem.
Od powyższej decyzji odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. M. P.
W uzasadnieniu zakwestionował fakt przebudowy budynku gospodarczego, jak również uzupełnienia ścian zewnętrznych po częściowej ich rozbiórce, podnosząc iż w rzeczywistości w miejsce drewnianej szopy o wymiarach 1,5 m x 1,5 m, która następnie została rozebrana, wybudowano na większej powierzchni garaż przylegający jedną ścianą do budynku gospodarczego znajdującego się na tejże nieruchomości. Dowodem rzeczowym w tej sprawie jest obiekt, który do tej pory nie został jeszcze z nakazu organu nadzoru budowlanego rozebrany, a także wcześniej przedstawione zdjęcia. W istniejącej sytuacji, zdaniem odwołującego się, organ nadzoru budowlanego powinien orzec nakaz rozbiórki zwłaszcza, iż garaż ten usytuowany jest w odległości 1,5 m od okien jego kuchni i pokoju co powoduje, że wszystkie spaliny dostawałyby się w przyszłości do tychże pomieszczeń.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 2 k. p. a. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu podał, że po zapoznaniu się z dokumentami zawartymi w aktach sprawy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., wydając zaskarżoną decyzję dokonał niewłaściwej oceny stanu formalnoprawnego sprawy, jak również nie rozpatrzył zgodnie z art. 77 k. p. a. w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, albowiem powyższą sytuację organ I instancji, winien rozpatrzyć jako przykład ewidentnej samowoli budowlanej, w odniesieniu do której jest w pełni uzasadnione zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr89, poz. 414 ze zm.) stanowiącego o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Organ II instancji podniósł także, iż zgłoszenie przez S. P. remontu zawalającej się szopy z dnia 11 sierpnia 2000 r. złożone zostało w Starostwie Powiatowym w W. w dniu 14 września 2000 r., a nie jak podała w dniu 11 sierpnia 2000 r., a więc zostało dokonane po rozpoczęciu robót budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponadto, iż stwierdził w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu następujące uchybienia:
- nie uwzględniono braku zgody M. P. jako współwłaściciela przedmiotowej działki, w podjętych działaniach zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej , jak również jego oświadczenia o budowie garażu w miejscu istniejącej wcześniej drewnianej komórki,
- nie wskazano w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, którego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. A 3 w W. dotyczy obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją, wobec czego jest ona niewykonalna,
- organ I instancji, nie odniósł się jak i nie wyjaśnił istniejących sprzeczności w protokołach kontroli organu z dnia 21 września 2000 r. oraz z dnia 14 marca 2001 r. w przedmiocie istniejącej wcześniej, w miejscu wznoszenia spornego budynku, komórki, albowiem w protokole kontroli z dnia 21 września 2000 r. organu I instancji, znajduje się stwierdzenie, iż zostały częściowo zrealizowane fundamenty pod budynek gospodarczy, bez jakiejkolwiek adnotacji o istnieniu murowanych ścian do uzupełnienia, natomiast w protokole z dnia 14 marca 2001 r. zawarty jest zapis o ich istnieniu.
W dniu 20 czerwca 2001 r. S. P. i C. P. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. domagając się jej uchylenia.
W jej uzasadnieniu skarżący podnieśli, że S. P. w dniu 11 sierpnia 2000 r. (data wpływu) zgłosiła w Starostwie Powiatowym remont zawalającej się komórki, przy budynku gospodarczym i zgodnie z art. 30 ust. pkt 1 Prawa budowlanego, po upływie 30 dni przystąpili do prac remontowych. Fakt podjęcia przez nich prac w dniu 12 września 2000 r. potwierdził M. P. w swoim piśmie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Podali także, że występujące rozbieżności w datach pism kierowanych do Starostwa Powiatowego stanowią dla nich zagadkę, a protokół kontroli z dnia 21 września 2000 r. potwierdza fakt częściowego zaawansowania remontu oraz to, iż nie dopuścili się samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 22 stycznia 2004 r. skarżący w związku ze zmianą stanu prawnego w lipcu 2003 r. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Powołując się na treść art. 7 i 29 znowelizowanego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) Prawa budowlanego wskazali, że prace remontowe przy istniejącej do 1947 r. komórce do celów gospodarczych nie wymagają obecnie zezwolenia, a tym samym bez znaczenia jest zgoda lub jej brak pozostałych współwłaścicieli. W tej sytuacji M. P., ich zdaniem, powinien ze swoimi roszczeniami zwrócić się do sądu powszechnego. Ponadto podnieśli, iż organy nadzoru budowlanego błędnie przyjęły, że nie dotrzymali oni 30 – dniowego terminu od dnia wystąpienia do Starostwa Powiatowego do dnia rozpoczęcia robót oraz wskazali, ze posiadają dokumenty na dowód tego, że od dnia 10 października 2000 r. zaczęli gromadzić materiały budowlane, a prace remontowe rozpoczęli później.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c).
Stosownie do treści art. 161 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osoba zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania lub też gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Mając na uwadze treść cytowanych przepisów, uwzględnienie wniosku skarżących zawartego w piśmie z dnia 28 stycznia 2004r. nie było możliwe. Podkreślić bowiem należy, iż rozpoznając sprawę Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dniu jej podjęcia. Treść pisma skarżących z dnia 28 stycznia 2004r. zdaje się przemawiać za ich wolą ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny, jako że tenże organ a nie sąd jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ II instancji słusznie zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a., dopatrując się szeregu wad decyzji organu I instancji, w tym w zakresie wymogów art. 77 k.p.a., a w szczególności nie wyjaśnienia przez organ I instancji szeregu okoliczności wymienionych w zaskarżonej decyzji a wymagających uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Zarzuty skarżących zawarte w skardze sprowadzają się w istocie do polemiki z oceną stanu sprawy dokonaną przez organ II instancji w decyzji kasacyjnej. Podkreślenia natomiast wymaga, że art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. pozostawia uznaniu organowi odwoławczemu wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynika, że organ I instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ani też, że organ odwoławczy jest uprawniony do udzielania wskazówek odnośnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (wyrok NSA z dnia 07.06.2001r SA/Gd 2508/98 LEX nr 53876). Nie budzi wątpliwości fakt, że decyzja organu odwoławczego o charakterze kasacyjnym (art. 138 § 2 kpa) nie rozstrzyga sprawy co do istoty i tym samym w zakresie materialnoprawnym nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia, a tym bardziej o charakterze ostatecznym ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 14.09.1998r. IV SA 1679/96 LEX nr 43790).
Skoro zarzuty skarżących nie mogły odnieść zamierzonego skutku należało, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku), orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło