II SA/Łd 127/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-05-17

Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu za pomoc prawną udzieloną stronie, która następnie cofnęła skargę, jeśli pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, udzielił porady prawnej i przedstawił sądowi stanowisko strony?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, powinien merytorycznie ocenić, czy pomoc prawna została rzeczywiście udzielona. W przypadku, gdy pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami sprawy, udzielił stronie porady prawnej informując o braku interesu prawnego w dalszym popieraniu skargi, a także przedstawił sądowi stanowisko strony, należy uznać, że pomoc prawna została faktycznie udzielona i przyznać stosowne wynagrodzenie.
Stan faktyczny
Skarżąca M. R. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą zasiłku okresowego. Po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, adwokata M.K.Ł., skarga została cofnięta z uwagi na brak interesu prawnego strony. Referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, argumentując, że pomoc prawna została faktycznie udzielona poprzez zapoznanie się z aktami, udzielenie porady prawnej i przedstawienie stanowiska strony sądowi.
Rozstrzygnięcie
Przyznano i nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa adwokatowi M.K.Ł. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.K.Ł. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu po sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia [..] w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać i nakazać wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. adwokatowi M.K.Ł. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. W. 55/61 kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) obejmującą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. M. R. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...], którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu [...] r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej oświadczył, że cofa skargę i wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...] r. odrzucono skargę M. R. z uwagi na braki formalne skargi, zaś postanowieniem z dnia [...] roku referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu – adwokatowi M.K.Ł. Oba powyższe rozstrzygnięcia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 20 kwietnia 2011 roku Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 roku adwokat M.K.Ł. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, w którym podniósł, że referendarz odmawiając przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia błędnie stwierdził, iż pomoc prawna nie została faktycznie i profesjonalnie udzielona. Wnoszący sprzeciw wyjaśnił, iż dnia 11 marca 2011 roku otrzymał zawiadomienie o wyznaczeniu do niniejszej sprawy, zaś 14 marca 2011 roku zapoznał się z aktami sprawy i dnia 18 marca 2011 roku, po konsultacji telefonicznej z klientką i ustaleniu, iż nie ma ona już interesu prawnego w popieraniu skargi, złożył pismo z oświadczeniem o cofnięciu skargi. Zdaniem pełnomocnika referendarz nie miał podstaw by stwierdzić, że pomoc nie została faktycznie udzielona, bowiem w przedmiotowym postępowaniu pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami, udzielił stronie porady prawnej informując o braku interesu prawnego w dalszym popieraniu skargi, przedstawił sądowi stanowisko strony oraz pisemnie poinformował stronę o podjętych czynnościach. Innych czynności procesowych pełnomocnik podjąć nie mógł, bowiem został ustanowiony po terminie na ich podjęcie, albo nie był o nich przez Sąd zawiadamiany. W ocenie wnoszącego sprzeciw te wszystkie okoliczności świadczą, iż pomoc prawna została udzielona. Nadto pełnomocnik nie zgodził się z zarzutem braku profesjonalizmu, gdyż w jego opinii o braku profesjonalizmu pełnomocnika świadczyłoby ślepe stosowanie procedury, mnożenie postępowań wpadkowych i marnowanie czasu i środków własnych oraz sądu, tylko po to, by następnie cofnąć skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wedle przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) – dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie tegoż wynagrodzenia rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez adwokata M.K.Ł., jest zatem utrata mocy przez zaskarżone postanowienie z dnia 14 kwietnia 2011 roku i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania jego wniosku. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Nadto należy podkreślić, iż pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Z kolei o wysokości przyznanego wynagrodzenia stanowi rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c przywołanego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240 zł. Dodatkowo w § 2 ust 1 i 3 cytowanego rozporządzenia prawodawca wskazał, iż zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, zaś przyznane wynagrodzenie podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami, udzielił stronie porady prawnej informując o braku interesu prawnego w dalszym popieraniu skargi, przedstawił sądowi stanowisko strony. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. § 2 ust. 1 i 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzekł jak w sentencji. m.c.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło