II SA/Łd 127/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-03-10
Skład orzekający: Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie stwierdzenia aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego może naruszyć interes prawny właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie stwierdzenia aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, ze względu na swój wewnętrzny charakter i podstawę prawną, nie narusza bezpośrednio ani pośrednio interesu prawnego właścicieli nieruchomości. Jest to akt polityki przestrzennej, który nie kształtuje sytuacji prawno-planistycznej nieruchomości, w przeciwieństwie do uchwały o uchwaleniu planu miejscowego lub studium. W związku z tym skarga oparta na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w której skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego przez taki akt, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Szczerców dotyczącą aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła, że uchwały te nie uwzględniają konieczności zmian w planach i studium, pomijają wnioski mieszkańców, nieprawidłowo oceniają skutki finansowe i naruszają interes prawny społeczności. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała w sprawie aktualności nie narusza interesu prawnego, a studium nie jest aktem prawa miejscowego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 27 stycznia 2016 r. nr XV/147/16 w sprawie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczerców oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę. a.tp.
W dniu 27 stycznia 2016 r. Rada Gminy Szczerców, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz.1515 z późn. zm.) – dalej w skrócie "u.s.g." oraz art. 32 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 z późn. zm.) – dalej w skrócie "u.p.z.p." podjęła uchwałę nr XV/147/16 w sprawie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczerców oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Powyższa uchwała została następnie zmieniona mocą uchwały nr XXI/223/16 Rady Gminy Szczerców z dnia 30 sierpnia 2016 r. w sprawie zmiany uchwały nr XV/147/16 Rady Gminy Szczerców z dnia 27 stycznia 2016 r. w sprawie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczerców oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia 10 stycznia 2017 r., złożonym w siedzibie organu w dniu 12 stycznia 2017 r., A. M. wezwała Radę Gminy Szczerców do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia 27 stycznia 2016 r., zmienionej uchwałą z dnia 30 sierpnia 2016 r.
Pismem opatrzonym datą 11 stycznia 2017 r., złożonym w siedzibie organu w dniu 12 stycznia 2017 r., A. M. zaskarżyła wskazaną na wstępie uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 27 stycznia 2016 r. nr XV/147/16 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się stwierdzenia jej nieważności i potwierdzenia naruszeń prawa. W obszernych wywodach skargi jej autorka wskazała, że we wskazanych uchwałach stwierdzono, iż studium uchwalone w dniu 14.11.2014 r. oraz akty prawa miejscowego, tj. plany miejscowe uchwalone w różnych okresach oraz studium uwarunkowań z 2014 r. pozostają zasadniczo aktualne, podczas gdy plan uchwalony 23.05.2013 r. oraz studium uchwalone w 2014 r. wymagają zmian, co powinno znaleźć wyraz w zapisach skarżonych uchwał w sprawie aktualności miejscowych planów i studium.
Skarżąca stwierdziła, że plan uchwalony 23.05.2013 r. pozostaje ważny, lecz wymaga aktualizacji w określonym poniżej zakresie:
1. Prognoza skutków finansowych wynikających z wprowadzenia planu z 2013 r. (potrzeba aktualizacji z powodu nieuwzględnionej konieczności wypłacania odszkodowań w wyniku uchwalenia planu z 2013 r.).
a) W planie uchwalonym w dniu 23.05.2013 r. organ nie przewidział negatywnych skutków finansowych uchwalenia tego planu mogących powstać w związku z koniecznością wypłaty odszkodowań np. z tytułu obniżenia wartości nieruchomości po wejściu w życie ustaleń planu lub z innych przyczyn. W okresie po wejściu w życie wskazanego planu co najmniej kilku mieszkańców złożyło wezwania do zapłaty odszkodowań z tytułu obniżenia wartości nieruchomości po wejściu w życie ustaleń planu i z innych przyczyn (np. wywłaszczeń). W związku z powyższym w zaskarżonej uchwale powinien znaleźć się zapis o konieczności zweryfikowania oceny finansowych skutków wejścia w życie planu uchwalonego w dniu 23.05.2013 r.
2. Ustalenia planu z 2013 r. wprowadzającego na terenach RP całkowity zakaz zabudowy (konieczność zmiany z powodu narażenia budżetu Gminy na nieuzasadnione obciążenia oraz z powodu sprzeczności z wyrażanym we wnioskach interesem społecznym).
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 23.05.2013 r. na terenach oznaczonych jako RP (otwarte tereny rolne) wprowadza całkowity zakaz zabudowy. W dniu 30 października 2015 r. Rada Gminy Szczerców podjęła uchwałę nr XII/105/15 określoną jako "w sprawie wykładni oznaczenia 9RP w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Szczerców, zatwierdzonego uchwałą nr XXX/266/13 Rady Gminy Szczerców z dnia 23 maja 2013 r.", w której to uchwale organ (bezprawnie) stanął na stanowisku, że na terenie 9 RP (a tym samym na wszystkich terenach RP w tym planie) możliwa jest realizacja "budynków gospodarczych w ramach zabudowy zagrodowej". W dniu 7.12.2015 r. Wojewoda Łódzki rozstrzygnięciem nadzorczym PNK-I.4131.620.2015 stwierdził nieważność uchwały XII/105/15. Po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania z dnia 23.05.2013 r. mieszkańcy terenu objętego planem składali wnioski o zmianę tego planu. Wnioski dotyczyły zmiany planu z 2013 r., poprzez umożliwienie zabudowy mieszkalnej i zagrodowej na terenach oznaczonych w tym planie jako RP, na których plan ten wprowadził całkowity zakaz zabudowy. W związku z powyższym występuje konieczność dokonania aktualizacji planu z 2013 r., z uwagi na interes społeczności zgłaszającej wnioski do planu o zmianę przeznaczenia terenów RP pod zabudowę budownictwa jednorodzinnego oraz pod zabudowę zagrodową w nawiązaniu do rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Łódzkiego z dnia 7.12.2015 r. PNK-I.4131.620.2015 oraz w związku z troską o budżet gminy. Tym samym w uchwale z dnia 27 stycznia 2016 r. oraz zmieniającej ją uchwale z dnia 30 sierpnia 2016 r. powinien znaleźć się zapis: o konieczności zmiany planu uchwalonego w dniu 23.05.2013 r. w części odnoszącej się do oznaczenia RP jako terenów z całkowitym zakazem zabudowy.
Ponadto autorka skargi podniosła, że studium uchwalone w 2014 r. pozostaje ważne, lecz wymaga aktualizacji w określonym poniżej zakresie:
1. Zapisy odnoszące się do terenu 29.2U — konieczność zmiany uwzględniającej rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnych wyrokach sądu dotyczących terenu zakładu przemysłowego funkcjonującego miedzy ul. A, B, C i jego sąsiedztwa.
Teren oznaczony w studium z 2014 r. jako 29.2 U — zabudowa przemysłowa, składy magazyny, utworzono z terenów, które w planie z 23.05.2013 r. były terenem ZP - zieleń urządzona oraz z terenów 5RP — otwarty teren rolny z istniejącą zabudową mieszkalną na działkach [...] i [...], zabudową mieszkalno-biurową na działce [...], zabudową wielorodzinną na działce [...]. W dniu 22 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnych wyrokach II SA/Łd 544/14 i II SA/Łd 545/14 stwierdził, iż zabudowy przemysłowej zakładu A między ul. A, B, C i zabudowy mieszkalnej nie należy zbliżać. Tym samym w zaskarżonej uchwale powinien znaleźć się zapis o konieczności zmiany studium uwarunkowań z 2014 r. we fragmencie obejmującym m.in. teren zakładu przemysłowego między ul. A, B, C oznaczony jako teren 29.2 U w związku z wyrokami WSA II SA/Łd 544/14 i II SA/Łd 545/14.
2. Zapisy odnoszące się do terenu 29.1P.U — (konieczność zmiany uwzględniającej rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnych wyrokach sądu dotyczących terenu zakładu przemysłowego funkcjonującego między ul. A, B, C i jego sąsiedztwa.
Teren oznaczony w studium z 2014 r. jako 29.1 P,U — zabudowa przemysłowa, składy magazyny, utworzono z terenów, które w planie z 23.05.2013 r. były terenami 1S — składy, magazyny oraz 1P — zabudowa produkcyjna, składy, magazyny. W dniu 22 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnych wyrokach II SA/Łd 544/14 i II SA/Łd 545/14 stwierdził, iż zabudowy przemysłowej zakładu A między ul. A, B, C i zabudowy mieszkalnej nie należy zbliżać. Tym samym w treści zaskarżonej uchwały powinien znaleźć się zapis o konieczności zmiany studium uwarunkowań z 2014 r. we fragmencie obejmującym teren zakładu przemysłowego między ul. A, B, C oznaczony jako teren 29.1 P.U w związku z wyrokami WSA sygn. akt II SA/Łd 544/14 i II SA/Łd 545/14.
A. M. wskazała również na inne wady zaskarżonej uchwały, zmienionej uchwałą z dnia 30 sierpnia 2016 r. (konieczność zmiany uchwały poprzez: uwzględnienie co najmniej 7 wniosków pominiętych, stwierdzenie bezzasadności i niedopuszczalności punktowej zmiany planu z 2103 r., zastosowanie aktualnego obowiązującego prawa RP):
1. Nierzetelne, niezgodne z prawdą przedstawienie stanu faktycznego, skutkujące naruszeniem interesu prawnego społeczności, w tym interesu skarżącej.
a) załącznik nr 1 do zaskarżonej uchwały, zmienionej uchwałą z dnia 30 sierpnia 2016 r. oraz załącznik graficzny do uchwał - Analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym pomija: wnioski z dnia 28.05.2015 r. o zmianę przeznaczenia części terenu 5 RP pod zabudowę budownictwa jednorodzinnego oraz pod zabudowę zagrodową w stosunku do działek [...] i [...] oraz działek [...].
b) załącznik 1 do zaskarżonej uchwały - wykaz wniosków dotyczących zmiany zagospodarowania oraz załącznik graficzny do uchwał - Analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym, poza wnioskami wskazanymi powyżej, pomija ponadto:
- wniosek z dnia 28.05.2015 r. o zmianę planu z 2013 r. dotyczącą terenu oznaczonego w planie z 2013 r. jako 1S i 1P, tj. terenu zakładu przemysłowego położonego między ul. A, B, C;
- wniosek z dnia 10.02.2015 r. o zmianę studium z 2014 r. dotyczący części terenu 29.2U [...], [...], [...] obręb [...], sąsiadującego z terenem zakładu przemysłowego położonego między ul. A, B, C;
- wniosek z dnia 12.02.2015 r. o zmianę studium z 2014 r. dotyczący terenu 29.2U –[...],[...] obręb [...], sąsiadującego z terenem zakładu przemysłowego położonego między ul. A, B, C;
- wniosek z dnia 17.02.2015 r. o zmianę studium z 2014 r. dotyczący terenu 29.1 P,U tj. terenu zakładu przemysłowego położonego między ul. A, B, C.
Pominięcie wskazanych wniosków w analizie aktualności planów i studium narusza m.in. zasady prowadzenia postępowań oraz zasadę równości podmiotów wobec prawa, powoduje negatywne skutki dla nieuwzględnionych wnioskodawców. Naruszenie prawa jest tym bardziej jaskrawe, że w uchwale tej jest mowa o prowadzeniu przez organ gminy m.in. procedury punktowej zmiany planu z 2013 r., która to zmiana dotyczy terenu zakładu przemysłowego położonego między ul. A, B, C, a nieruchomości należące do autorów pominiętych wniosków, w tym: skarżącej, położone są w bezpośrednim i bliskim sąsiedztwie tego zakładu przemysłowego. W związku z powyższym występuje konieczność uwzględnienia wniosków pominiętych w uchwale w sprawie aktualności studium i planów.
c) Organ pominął również znane mu liczne pisma, wnioski i skargi składane po uchwaleniu planu z 2013 r. i po uchwaleniu studium z 2014 r. przez sąsiadów zakładu, a także wcześniej - w postępowaniu w sprawie decyzji środowiskowej toczącym się w latach 2008-2013 świadczące o istniejącym tu od wielu lat konflikcie społecznym, a także wnioski i skargi składane w toku postępowania w sprawie kolejnej decyzji środowiskowej prowadzonego w latach 2013-2015 zakończonego uchyleniem przez SKO w styczniu 2015 r. oraz wnioski i skargi składane w toku postępowania w sprawie kolejnej decyzji środowiskowej prowadzonego w 2015 r. zakończonego umorzeniem z powodu niemożności jej wydania, a także pisma w których wykazywano nieprzestrzeganie decyzji środowiskowej z 2008 r., naruszenia Prawa budowlanego itp. W związku z powyższym organ w uchwale w sprawie aktualności studium i planów winien uwzględnić także te okoliczności - w interesie społeczności rozumianej szerzej niż właściciel terenu zakładu oraz zgodnie z zasadą równości wobec prawa.
2. Zmiana dokonana 30.08.2016 r. jest zmianą istotną i dotyczy procedury planistycznej zmiany planu z 2013 r. s. 12-13, procedura V. Wykreślono istotne słowa stwarzając fałszywe wrażenie, że jedynym wnioskującym o zmianę tego planu jest właściciel zakładu przemysłowego. Zmiana ta ma m.in. wpływ na ocenę dopuszczalności procedury punktowej zmiany planu z 2013 r., (procedura V - s. 12/13 tej uchwały). Zmiana dokonana 30.08. 2016 r. godzi w interesy tej części społeczności, której wnioski pominięto, w tym interes skarżącej. W związku z powyższym występuje konieczność stwierdzenia w uchwale w sprawie aktualności studium i planów braku uzasadnienia i niedopuszczalności punktowej zmiany planu z 2013 r.. tj. bezzasadności i niedopuszczalności procedury VI.
3. Brak uzasadnienia dla podjęcia zaskarżonej uchwały, zmienionej uchwałą z dnia 30 sierpnia 2016 r. według stanu prawnego określonego jako "na dzień 1 grudnia 2015 r. Uchwały nie odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego w chwili ich podjęcia. W związku z powyższym występuje konieczność zastosowania aktualnego obowiązującego prawa RP w uchwale w sprawie aktualności studium i planów.
4. Nieudostępnienie protokołów posiedzeń Komisji Rolnictwa, Mienia Komunalnego i Gospodarki Gruntami z dnia 17.08.2016 r. oraz 23.08.2016 r., podczas których rzekomo wypracowywano opinię w sprawie uchwały w sprawie aktualności studium i planów, co wynika z nagrania XV Sesji Rady Gminy Szczerców z 30.08.2016 r. You Tube. Stan ten trwa, mimo wniosków w tej sprawie.
Odpowiadając na skargę Rada Gminy Szczerców wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Według organu żądanie stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 27 stycznia 2016 r., zmienionej uchwałą z dnia 30 sierpnia 2016 r. jest bezzasadne, ponieważ skarżąca nie wykazała interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Rada podkreśliła, że dopiero ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy decydują o zakresie wykonywania prawa własności nieruchomości. Studium nie jest bowiem obowiązującym prawem. Dlatego też skarga winna zostać oddalona.
Odnosząc się następnie do zarzutów skargi organ wskazał, że prognoza skutków finansowych uchwalenia planu nie jest częścią planu miejscowego. Jest to dokument pomocniczy sporządzany na etapie procedury planistycznej i jako taki nie ma mocy prawnej. Stopień poprawności sporządzenia tego dokumentu nie ma żadnego wpływu na ocenę aktualności planu zagospodarowania przestrzennego. Tereny oznaczone w planie miejscowym uchwalonym przez Radę Gminy 23.05.2013 r. jako RP - otwarte tereny rolne, zostały wprowadzone do planu na podstawie aktualnie obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Część wniosków dotyczących terenu RP, zgodnych z polityką przestrzenną gminy została uwzględniona przy podejmowaniu uchwał w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy.
Teren oznaczony w studium uchwalonym w 2014 r. jako 29.2.U dopuszcza realizację na powyższym terenie m.in. usługi turystyki, oświaty, sportu i rekreacji oraz obiektów sakralnych; jako funkcję uzupełniającą studium wskazuje zieleń urządzoną i nieurządzoną, bazy, składy, magazyny, wody śródlądowe, drogi, ciągi pieszo-jezdne, ścieżki i trasy rowerowe, parkingi, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Ponadto organ podkreślił, że studium nie jest dokumentem, który decyduje o przeznaczeniu terenu, a tylko wyznacza pewne ramy dla późniejszych ustaleń planu miejscowego, które to muszą być bezwzględnie zgodne z przepisami odrębnymi.
Teren oznaczony w studium uchwalonym w 2014 r. jako 29.1.P,U dopuszcza realizację na tym terenie zabudowy produkcyjnej, produkcyjno-usługowej, usługowej, baz, składów magazynów; jako funkcję uzupełniającą wskazano: zieleń urządzoną i nieurządzoną, wody śródlądowe, drogi dojazdowe i wewnętrzne, ciągi pieszo-jezdne i piesze, ścieżki i trasy rowerowe, parkingi, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty i urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii. Studium nie jest dokumentem, który decyduje o przeznaczeniu terenu a tylko wyznacza pewne ramy dla późniejszych ustaleń planu miejscowego, które to muszą być bezwzględnie zgodne z przepisami odrębnymi.
Rada Gminy podkreśliła również, że wnioski, wskazane przez skarżącą jako niewymienione w załączniku do uchwały zostały pominięte w wykazie omyłkowo. Fakt, że nie zostały wymienione, nie oznacza, że nie były analizowane. Ponadto ich nieuwzględnienie nie narusza interesu prawnego wnioskującej ponieważ na str. 18 Analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym wskazano, że "...odstępuje się od analizy zasadności poszczególnych wniosków pozostawiając przedmiotową kwestię do rozważenia właściwym organom samorządu".
Pisma składane po uchwaleniu planu w 2013 r. i studium w 2014 r., a także w ramach różnych postępowań administracyjnych także nie były przedmiotem analizy na etapie opracowywania analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi na bezzasadność takiego działania. Przeznaczenie terenu, na którym zlokalizowany jest zakład przemysłowy i jego sąsiedztwo zostało określone przez Radę Gminy w 2013 r. Zmiana uchwały dokonana w sierpniu 2016 r. spowodowała nieznaczną zmianę załącznika do uchwały styczniowej, poprzez usunięcie z niego kilku wniosków pochodzących od autora Analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym Gminy Szczerców a niespójnych ze stanowiskiem i działaniami podejmowanymi przez Radę Gminy (co nie zostało dostrzeżone na etapie uchwalania zaskarżonej uchwały). Organ odnosząc się do zarzutu, że brak jest uzasadnienia do podjęcia uchwał według stanu prawnego na dzień 1 grudnia 2015 r. stwierdził, że Załącznik nr 1 do uchwały nr XV/147/16 z dnia 27 stycznia 2016r. tj. Analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym Gminy Szczerców została sporządzona w grudniu 2015 r. a następnie przekazana Powiatowej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w celu zaopiniowania. Analiza została opracowana według stanu prawnego na dzień 1 grudnia 2015 r. Niezwłocznie po uzyskaniu pozytywnej opinii komisji urbanistyczno-architektonicznej uchwała została podjęta przez Radę Gminy Szczerców. Zmiana uchwały nr XV/147/16 z dnia 27 stycznia 2016 r. została dokonana uchwałą nr XXI/223/16 z dnia 30 sierpnia 2016 r. Przed podjęciem uchwały, która nieznacznie zmieniła załącznik nr 1 do zmienianej uchwały po raz kolejny zasięgnięto opinii Powiatowej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej (uzyskano opinię pozytywną). Radzie Gminy nie są znane przepisy zgodnie, z którymi załącznik do uchwały byłby nieaktualny na dzień podejmowania uchwały pierwotnej tj. 27 stycznia i uchwały zmieniającej.
W odniesieniu do zarzutu nieudostępnienia protokołów z posiedzeń Komisji Rolnictwa, Mienia Komunalnego i Gospodarki Gruntami organ stwierdził, że powyższe nie odnosi się do treści zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
Skarga A. M. wywiedziona została w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., stanowiącego, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Warunkiem formalnym dopuszczalności skargi złożonej w tym trybie jest po pierwsze - charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, po drugie - skierowanie do organu przed wniesieniem skargi bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, po trzecie – zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. oraz po czwarte - wykazanie przez podmiot wnoszący skargę, że uchwała narusza przysługujący mu interes prawny bądź uprawnienie.
W realiach rozpoznawanej sprawy wymienione wyżej przesłanki ewidentnie nie zostały spełnione. Otóż, skarga na uchwałę w sprawie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczerców oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Bezspornym jest także, że w dniu 12 stycznia 2017 r. wpłynęło do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz skarga do tutejszego sądu.
Przystępując do oceny wystąpienia po stronie skarżącej interesu prawnego do wniesienia skargi stwierdzić przede wszystkim trzeba, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, podzielanym w pełni przez tutejszy sąd, podkreśla się, że podmiot, skarżąc uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. O powodzeniu takiej skargi przesądza wykazanie przez stronę skarżącą naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1209/13 – Lex nr 1391696, 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2349/14 - Lex nr 1657653, 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 1183/11 – Lex nr 1340094, 24 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2400/12 – Lex nr 1361627, 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 208/12 – Lex nr 1218851, 22 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1333/11 – Lex nr 965179, 19 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 677/11 – Lex nr 1082796).
W przekonaniu sądu, pomimo obszernej argumentacji skargi, brak jest podstaw do twierdzenia, że interes prawny skarżącej został naruszony regulacjami zaskarżonej uchwały. W treści skargi A. M. nie wykazała, ażeby uchwała Rady Gminy Szczerców nr XV/147/16 z dnia 27 stycznia 2016 r. czy uchwała ją zmieniająca konkretnie, aktualnie, realnie i bezpośrednio naruszyła przysługujący jej interes prawny, który skarżąca wiąże z faktem posiadania prawa własności do nieruchomości, objętych regulacjami studium oraz planu.
Abstrahując od treści samej skargi wskazać przede wszystkim trzeba, że zaskarżona uchwała z uwagi na swój charakter i podstawę prawną jej podjęcia jest traktowana w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przedmiotu jako akt stricte wewnętrzny skierowany do właściwego organu gminy, który nie oddziałuje bezpośrednio na prawa i obowiązki innych podmiotów, w tym właścicieli nieruchomości, znajdujących się na terenach objętych regulacjami planu bądź studium.
Zgodnie z art. 32 up.z.p. w celu oceny aktualności studium i planów miejscowych wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy, ocenia postępy w opracowywaniu planów miejscowych i opracowuje wieloletnie programy ich sporządzania w nawiązaniu do ustaleń studium, z uwzględnieniem decyzji zamieszczonych w rejestrach, o których mowa w art. 57 ust. 1-3 i art. 67, oraz wniosków w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego (ust. 1). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przekazuje radzie gminy wyniki analiz, o których mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej, co najmniej raz w czasie kadencji rady. Rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie aktualności studium i planów miejscowych, a w przypadku uznania ich za nieaktualne, w całości lub w części, podejmuje działania, o których mowa w art. 27 (ust. 2). Przy podejmowaniu uchwały, o której mowa w ust. 2, rada gminy bierze pod uwagę w szczególności zgodność studium albo planu miejscowego z wymogami wynikającymi z przepisów art. 10 ust. 1 i 2, art. 15 oraz art. 16 ust. 1 (ust. 3).
W wyroku z dnia 15 maja 2009 r. sygn. II OSK 1773/08 (Lex nr 574412) Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował pogląd, który tutejszy sąd w pełni aprobuje, że uchwała rady w sprawie stwierdzenia aktualności studium i planów miejscowych, podejmowana na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), nie może - w przeciwieństwie do uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a niekiedy nawet studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy - naruszyć interesu prawnego właścicieli działek położonych na obszarze gminy. Uchwała w sprawie aktualności studium i planów miejscowych nie dość, że jest uchwałą o charakterze aktu kierownictwa wewnętrznego i jako taka nie wiąże w stosunkach zewnętrznych, to nawet pośrednio nie kształtuje sytuacji prawno-planistycznej nieruchomości. Jest aktem wyłącznie polityki przestrzennej, pozostającym bez wpływu i to nie tylko bezpośredniego ale nawet pośredniego na prawa i obowiązki obywateli (jednostek organizacyjnych). Jest zatem aktem o innym charakterze prawnym niż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego czy nawet studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które zawierając wiążące ustalenia merytoryczne dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może w istocie rozstrzygać o sytuacji prawno-planistycznej nieruchomości. Celem uchwały rady gminy, podejmowanej w sprawie stwierdzenia aktualności studium i planów miejscowych jest przesądzenie o ewentualnej potrzebie działań planistycznych na określonych obszarach, tak aby funkcjonujące akty planistyczne (studium i plany miejscowe) nie zatracały waloru aktualności, mieszcząc się w szerszym, stanowiącym integralną całość, porządku przestrzennym. Tożsame stanowisko w tej kwestii zaprezentował także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 360/13 (Lex nr 1559718) oraz Wojewódzkie Sądy Administracyjne w: Warszawie w postanowieniu z dnia 17 maja 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wa 69/13 (Lex nr 1523141) i w Gdańsku w wyroku z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 5/08 (Lex nr 459331).
Skoro zaskarżona uchwała z wywiedzionych wyżej podwód nie mogła naruszyć interesu prawnego skarżącej sąd zobligowany był odrzucić skargę jako niedopuszczalną.
Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej w skrócie "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Wobec powyższego sąd orzekł jak sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło