II SA/Łd 1273/12

Dnia 4 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na bezczynność organu postanowił: odrzucić skargę. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98 poz. 1071 ze zm.), uznało za nieuzasadnione zażalenie S. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł., w zakresie postępowań w sprawie składanych przez niego wniosków o wydane decyzji z zakresu pomocy społecznej. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Kolegium przypomniało, iż pismem z dnia 13 czerwca 2012r. S. S. złożył zażalenie na bezczynność organu, w którym stwierdził, iż domaga się podjęcia postępowania w sprawie składanych przez niego wniosków i wydanie decyzji z uwzględnieniem jego praw podmiotowych i przedmiotowych (...). Dalej Kolegium wskazało, iż kolejno: - decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał S. S. od dnia 1 kwietnia 2012r. do dnia 31 maja 2012r. zasiłek okresowy w wysokości 115,58 złotych miesięcznie; - decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał stronie pomoc w formie zasiłku celowego od dnia 1 kwietnia 2012r. do dnia 31 maja 2012r. w kwocie 60 złotych miesięcznie w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"; - decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał stronie zasiłek celowy w maju 2012r. w kwocie 255,34 złotych z przeznaczeniem na opłacenie energii elektrycznej za styczeń i luty 2012r. Wskazano także, iż nie został uwzględniony wniosek strony o pomoc na spłatę zaległości czynszowych ponieważ spłata zaległości w opłatach za mieszkanie nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej. Podobnie nie uwzględniono wniosku strony o zasiłek celowy na leki, bowiem z przedstawionych pracownikowi socjalnemu faktur nr [...] z dnia 20 grudnia 2011r. oraz [...] z dnia 24 stycznia 2012r. na łączną kwotę 103,86 złotych wynika. iż strona regulowała należności przy pomocy dostępnych środków finansowych, co oznacza, że strona wykorzystała posiadane w zakresie możliwości bez konieczności wsparcia środkami organu pomocowego. Powyższą decyzję S. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko zawarte w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że rodzaj postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego jest ściśle określony i jest to katalog zamknięty. Złożenie do sądu administracyjnego skargi na akt lub czynność niewymienione w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Zaskarżone przez S. S. do Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uznające za nieuzasadnione zażalenie skarżącego w sprawie dotyczącej spraw z zakresu pomocy społecznej, wydane zostało na podstawie art. 37 k.p.a. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sytuacji, gdy w/w organ nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację bezczynności organu administracji publicznej w trybie administracyjnym. Zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia, o którym mowa także w art. 37 § 1 k.p.a., wobec organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze. Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r. poz.182). Gmina realizuje swoje zadania w tym zakresie, stosownie do treści art. 110 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy społecznej, poprzez upoważnione do tego ośrodki pomocy społecznej. Natomiast organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach art. 37 § 2 k.p.a. Organ może uznać zażalenie za nieuzasadnione lub też uznać zażalenie za uzasadnione i wówczas podjąć czynności w postaci: 1) wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, 2) zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz 3) w razie potrzeby, zarządzenia podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć jednocześnie należy, iż strona zarzucając bezczynność czy opieszałość organu pierwszej instancji nie musi zatytułować swojego wniosku wprost jako zażalenie. Wystarczające dla uznania go za zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest, aby wynikało to jednoznacznie z treści złożonego do organu wniosku oraz okoliczności jego złożenia. W swym piśmie z dnia 13 czerwca 2012r. skarżący jednoznacznie wskazał, że pismo dotyczy bezczynności organu w załatwieniu składanych przez niego wniosków, które winny zakończyć się wydaniem odpowiednich decyzji, z uwzględnieniem praw podmiotowych i przedmiotowych, choć nie wskazał precyzyjnie które wnioski miał na myśli. W ocenie Sądu pismo strony, zgodnie z wolą skarżącego, w tym zakresie należało potraktować jako zażalenie wniesione w trybie art. 37 k.p.a.. W konsekwencji powyższych rozważań, wskazać należy, iż rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. następuje w drodze czynności nadzorczej, która nawet jeżeli jest ujęta w formę postanowienia nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Ponadto brak jest szczególnych unormowań kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia tego postanowienia. Stronie nie przysługuje więc prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 23 kwietnia 2008r., w sprawie o sygn. akt II OSK 560/08 oraz postanowienie NSA z 20 stycznia 2011r. w sprawie o sygn. akt I OSK 33/11 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006r., w sprawie o sygn. akt l OSK 306/05, stwierdził, że w/w postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Akt wydany na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie jest zaskarżalny zażaleniem. Akt ten nie mieści się zatem w kategorii postanowień o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a w konsekwencji nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono jak w postanowieniu. LS