II SA/Łd 1276/11
WyrokWSA w Łodzi2012-01-24
Skład orzekający: Czesława Nowak – Kolczyńska, Barbara Rymaszewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w szczególności w zakresie udziału społeczeństwa, oceny dowodów i uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie zweryfikowały prawidłowo liczby stron postępowania, nie odniosły się w sposób wyczerpujący do sprzecznych dowodów (raportu inwestora i analizy strony skarżącej) oraz nie zapewniły należytego udziału społeczeństwa w postępowaniu, w tym poprzez rozważenie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej. Stowarzyszenie zarzuciło nieuwzględnienie analizy wpływu inwestycji na środowisko złożonej przez stronę, bezkrytyczne przyjęcie opinii towarzystwa ornitologicznego oraz naruszenie przepisów dotyczących odległości od zabudowań. Skarżący podniósł również zarzuty proceduralne dotyczące braku podpisu osoby uprawnionej na załączniku do decyzji I instancji, zaniechania przeprowadzenia rozprawy oraz nierozpatrzenia całości materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B.; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] nr [...], znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A z siedzibą w Ł. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia A. z siedzibą w Ł., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] roku, Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku, po rozpoznaniu wniosku inwestora – D. B. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa elektrowni wiatrowej składającej się z jednej turbiny wiatrowej o maksymalnej mocy 600 kW" na działce Nr ewid. [...] w miejscowości L., gmina B.
W odwołaniu od powyższej decyzji uczestnik postępowania – Stowarzyszenie A. zarzuciło nieuwzględnienie przez organ I instancji analizy wpływu inwestycji na środowisko złożonej w toku postępowania administracyjnego. W dokumencie tym autor kontestował ustalenia raportu złożonego przez inwestora. Ponadto, organ I instancji bezkrytycznie przyjął stanowisko zaprezentowane przez B. Towarzystwo Ornitologiczne dotyczące ochrony ptactwa. Planowana inwestycja będzie zlokalizowana w odległości zaledwie 300 m od najbliższych zabudowań, a nie jak przewidują przepisy dotyczące ochrony środowiska, w odległości 500 m.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań dotyczy przedsięwzięcia, dla którego, stosownie do postanowień § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. W toku postępowania organ I instancji, uwzględniając wskazania zawarte w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (postanowienie z dnia [...] roku) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. (opinia z dnia [...] roku), nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko określając równocześnie zakres tego raportu (postanowienie z dnia [...] roku). Inwestor przedstawił do oceny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który zawiera wszystkie niezbędne elementy, poparte wynikami odpowiednich badań oraz opisem metod służących do prognozowania wielkości oddziaływań środowiskowych. Z ustaleń raportu wynika, że przedsięwzięcie polegać będzie na budowie jednej turbiny wiatrowej o mocy maksymalnej 600 kW, wysokości całkowitej do 94 m, średnicy śmigieł do 48 m. Turbina zamontowana będzie na wieży rurowej, na której szczycie umieszczona zostanie obrotowa gondola z wirnikiem i trzema łopatami. Elektrownia wiatrowa posadowiona będzie na jednej stopie betonowej o wymiarach 16 m x 16 m. Projektowane jest również wykonanie bezobsługowej abonenckiej stacji transformatorowej, kabli energetycznych doziemnych łączących elektrownię z abonencką stacją transformatorową, infrastruktury telekomunikacyjnej umożliwiającej nadzór eksploatacyjny elektrowni oraz budowę dróg dojazdowych i placów montażowych (na okres budowy) umożliwiających dowóz wielkogabarytowych elementów konstrukcyjnych elektrowni. Wytworzona energia w postaci prądu elektrycznego o napięciu znamionowym 690 V zostanie przesłana do transformatora podnoszącego napięcie do poziomu średniego 15 kV i za pośrednictwem projektowanej linii kablowej do miejsca przyłączenia do krajowego systemu elektroenergetycznego, zgodnie z warunkami przyłączenia określonymi przez gestora sieci.
Teren objęty planowanym przedsięwzięciem nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren ten stanowi grunt rolny, klasy lllb oraz IVa i IVb, bez zabudowy, aktualnie wykorzystywane rolniczo. W bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia znajdują się tereny rolnicze, zaś w dalszym, zabudowa zagrodowa. Dojazd do terenu objętego planowanym przedsięwzięciem odbywać się będzie z drogi gminnej poprzez drogę wewnętrzną. Działki położone w zasięgu oddziaływania, oznaczonym przez inwestora na załączonej do wniosku mapie ewidencyjnej, zakwalifikowane są jako rola, pastwiska oraz tereny zadrzewione i zakrzewione. Najbliższa zabudowa o charakterze zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej znajduje się w odległości około 420 m i 450 m na północny – zachód oraz w odległości około 400 m na wschód od miejsca posadowienia planowanej elektrowni wiatrowej.
W dalszej kolejności organ opisał planowaną inwestycję pod kątem uciążliwości związanych z hałasem. Źródłem uciążliwości dla otoczenia, zwłaszcza dla ludzi, mogą być obracające się łopaty wirnika turbiny wiatrowej, które na otaczające tereny rzucają cień, powodując tzw. efekt stroboskopowy (efekt migotania cieni). Nadto, jak wskazał organ, źródłami pól elektromagnetycznych są wszystkie urządzenia elektrowni wytwarzające, przetwarzające i przesyłające energię elektryczną. W związku z planowaną inwestycją przewiduje się wytwarzanie odpadów przy wszelkiego rodzaju pracach budowlanych. Powstałe odpady nie będą należały do grupy odpadów niebezpiecznych, ponieważ będą to głównie odpady po materiałach budowlanych, złom stalowy, kawałki drewna, styropianu, papy, szkła, które przeznaczane będą do unieszkodliwiania lub do odzysku przez wyspecjalizowane firmy. W odniesieniu do tych wszystkich zagrożeń organ wyjaśnił, że autor analizy przedstawił w raporcie warianty realizacji przedsięwzięcia, w tym wariant proponowany przez wnioskodawcę (wariant realizacyjny) oraz racjonalny wariant alternatywny, wariant wzajemnego oddziaływania, jak również wariant najkorzystniejszy dla środowiska wraz uzasadnieniem jego wyboru. W rezultacie za najkorzystniejszy został uznany wariant zaproponowany przez wnioskodawcę (wariant realizacyjny), ponieważ z przeprowadzonych badań wynika, że nie będzie wywierał negatywnego wpływu na poszczególne elementy środowiska. Z powstaniem elektrowni nie jest związane ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ani nie zachodzi możliwość trangranicznego oddziaływania.
Ocena wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko ptaków oraz nietoperzy poprzedzona została rocznym monitoringiem przeprowadzonym w latach 2009 – 2010. Obszar planowanej inwestycji zlokalizowany jest w regionie rolniczym, użytkowanym gospodarczo z sadami przydomowymi i zadrzewnieniami. Nie występują na nim tereny wodno – błotne, zalesione, podmokłe naturalne łąki, nie stwierdzono siedlisk ani gatunków roślin i zwierząt chronionych. Obszar znajduje się poza formami chronionymi (parkami krajobrazowymi, rezerwatami i obszarami Natura 2000). W rejonie tym nie występują korytarze ekologiczne ani miejsca atrakcyjnych siedlisk: żerowiskowych, lęgowych i miejsc odpoczynku awifauny. Z tego powodu organ ocenił, że teren inwestycji i jego otoczenie jest miejscem mało atrakcyjnym dla ptaków z powodu ubóstwa siedlisk i małego zróżnicowania biotopów w otoczeniu. Stwierdzone na tym terenie ptaki występują na terenie kraju i regionu stosunkowo często i nie są zagrożone wyginięciem. Na terenie planowanego przedsięwzięcia stwierdzono niską aktywność i zagęszczenie nietoperzy, gdyż teren ten pozbawiony jest elementów krajobrazu atrakcyjnych dla nich, nie występują tutaj zatem siedliska nietoperzy oraz miejsca ich hibernacji. Wyniki przeprowadzonego monitoringu rocznego wykazały, że planowane przedsięwzięcie nie będzie miało niekorzystnego wpływu na występujące na tym terenie ptaki i nietoperze, wobec czego lokalizacja elektrowni wiatrowej jest dopuszczalna.
Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji warunki realizacji przedsięwzięcia opisane we wniosku oraz przedstawione w raporcie zostały uzgodnione z właściwymi organami. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. pismem z dnia [...] roku zaopiniował pozytywnie warunki realizacji inwestycji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., w postanowieniu z dnia [...] roku uzgodnienie obwarował określonymi warunkami dotyczącymi ochrony środowiska zarówno na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, jak i koniecznymi do uwzględnienia w projekcie budowlanym, jak również wskazał działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i konieczność przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny.
Treść uzgodnień środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest wiążąca dla organu wydającego decyzję (art. 77 ust. 1 pkt 1 i art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). W sprawie organ I instancji uwzględnił w decyzji wszystkie warunki wskazane przez organy uzgadniające.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, decyzja I instancji odpowiada wszystkim wymaganiom formalnym określonym w art. 82 ust. 1, 2 i 3 w/w ustawy. W decyzji organ I instancji określił precyzyjnie wszystkie wymagane przepisami prawa elementy rozstrzygnięcia, uwzględniając równocześnie wskazania organu uzgadniającego, zaś w motywach przytoczył argumentację uzasadniającą określenie środowiskowych uwarunkowań. Określone w decyzji uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia zapewniają ochronę środowiska zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia, jak i jego eksploatacji. Z ustaleń raportu wynika, że przyjęte przez inwestora rozwiązania techniczno – technologiczne, zapewnią bezpieczne funkcjonowanie elektrowni wiatrowej, bez szkody dla środowiska naturalnego oraz ludzi. Lokalizacja elektrowni wiatrowej nie spowoduje zmiany użytkowania przyległych gruntów, które w dalszym ciągu będą mogły być użytkowane rolniczo. Autorzy raportu wykazali w sposób przekonujący, że wybór wariantu realizacji planowanego przedsięwzięcia pozwala na zachowanie podczas eksploatacji, wymaganych standardów emisyjnych w zakresie wszystkich przewidywanych emisji, tj. emisji hałasu, zanieczyszczenia powietrza promieniowania elektromagnetycznego oraz efektu migotania cieni.
Ponieważ w toku postępowania administracyjnego, już po przedstawieniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko, wpłynęło pismo okolicznych mieszkańców, w którym lokalna społeczność zwróciła uwagę na ewentualne zagrożenie planowanego przedsięwzięcia dla występujących na tym terenie gatunków ptaków, organ I instancji zwrócił się z wnioskiem, do B. Towarzystwa Ornitologicznego w P., o odniesienie się do tych uwag. W wydanej opinii towarzystwo stwierdziło, że przedsięwzięcie nie będzie wywierało negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, zwłaszcza na ptaki i nietoperze, gdyż nie stwierdzono występowania na tym terenie gatunków ptaków takich jak bocian czarny, czy bocian biały. Stwierdzone tam gatunki ptaków, należą do często występujących na terenie kraju i regionu i nie są zagrożone wyginięciem.
Określając środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia organ I instancji zobowiązał inwestora do sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny polegającej na porównaniu ustaleń zawartych w raporcie z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko w trakcie jego eksploatacji oraz porealizacyjnego monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego, obejmującego cykl roczny i stanowiącego replikę badań przedrealizacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zawarte w raporcie informacje, poparte szczegółowymi analizami i badaniami są wystarczające do prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś zawarte w decyzji uwarunkowania, zaaprobowane przez specjalistyczne organy uzgadniające, zapewnią zachowanie środowiska w stanie nienaruszonym.
Organ I instancji, zgodnie z art. 79 ust. 1 w/w ustawy, zapewnił również udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia poprzez zamieszczenie informacji w publicznie dostępnym wykazie danych (obwieszczenia)o prowadzonym postępowaniu, wydanych w jego toku rozstrzygnięciach oraz o wydaniu decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody. Ponieważ w postępowaniu liczba stron przekroczyła 20, organ I instancji zawiadomił strony o wszystkich czynnościach postępowania oraz o wydanej decyzji w trybie art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. poprzez obwieszenie lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty.
W świetle wskazanych okoliczności faktycznych i prawnych organ odwoławczy ocenił, że zarzuty odwołania są bezzasadne. Zwłaszcza bezzasadny jest zarzut nieuwzględnienia analizy wpływu inwestycji na środowisko, przedstawionej przez stronę odwołującą się, a sporządzonej przez specjalistę do spraw ochrony środowiska. Rzeczona analiza, w ocenie organu odwoławczego, opatrzona została nieczytelnym podpisem osoby, która ją opracowała, określonej jako specjalista ds. ochrony środowiska, bez wskazania jakichkolwiek danych potwierdzających uprawnienia z tego zakresu. Analiza stanowi zbiór danych, których źródło nie zostało określone, zaś sposób ich doboru jest nieuporządkowany i przypadkowy oraz wewnętrznie niespójny. Podważa to wartość dowodową tej analizy, dlatego w ocenie organu, nie może być ona uznana za wiarygodny dowód w sprawie. W tym kontekście również zarzut odwołania dotyczący bezkrytycznego odniesienia się przez organ I instancji do informacji przedstawionej przez towarzystwo ornitologiczne, stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami i ich oceną dokonaną przez organ I instancji. Bezzasadny jest również zarzut odwołania dotyczący nie zawiadomienia o przedsięwzięciu, przez organ I instancji, dyspozytorów pobliskiego lotniska, ponieważ planowane przedsięwzięcia może oddziaływać znacząco na plany lotów i przestrzeń powietrzną oraz nie uwzględnieniu tej kwestii w raporcie. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy wyłącznie określenia wpływu planowanego przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska takie jak: środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, jak również możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust 1 w/w ustawy). W postępowaniu tym nie bada się kwestii związanych z lokalizacją planowanego przedsięwzięcia w przestrzeni urbanistycznej, ponieważ należy to do materii postępowania lokalizacyjnego. Poruszona w odwołaniu sprawa sąsiedztwa lotniska wojskowego leży w sferze postępowania lokalizacyjnego i nie może stanowić przedmiotu rozważań w niniejszym postępowaniu. Podniesiony w odwołaniu zarzut nie zachowania odległości 500 m pomiędzy planowanym obiektem, a najbliższymi zabudowaniami, jest również chybiony, ponieważ brak jest jakichkolwiek uregulowań prawnych w tej kwestii, a turbina usytuowana będzie w odległości od 400 m do 450 m od zabudowań, a nie jak wskazywała strona skarżąca w odległości 300 m.
W skardze do sądu administracyjnego Stowarzyszenie A. z siedzibą w Ł. wniosło o uchylenie decyzji II instancji i stwierdzenie nieważności decyzji I instancji, bądź o uchylenie decyzji obu instancji. Zdaniem strony skarżącej, w sprawie doszło do naruszenia art. 82 ust. 2 ustawy w zw. z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na tym, że załącznik do decyzji I instancji nie został podpisany przez osobę uprawnioną do wydania decyzji w sprawie. Zdaniem strony skarżącej, organ odwoławczy powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną w celu ustalenia kwalifikacji autora analizy złożonej przez stronę skarżącą w toku postępowania. Zaniechanie odniesienia się przez organ I instancji do treści analizy złożonej przez stronę skarżącą stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszeniem tego przepisu jest także zaniechanie zawarcia w decyzji I instancji uzasadnienia prawnego. W sprawie doszło także do naruszenia art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organy obu instancji w toku postępowania kierowały się jedynie opiniami zawartymi w raporcie złożonym przez inwestora, bez ich konfrontacji z niezależnymi ekspertami celem uwiarygodnienia szczególnie wobec złożenia przez stronę skarżącą dokumentu kontestującego zapisy raportu. W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego strona skarżącą podniosła zarzut uchybienia art. 85 ust. 2b, art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 7, 8, 9, 12, art. 73 ust. 1 w/w ustawy w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 74 ust. 3, art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Tytułem wstępu wskazać należy, iż przedmiotem postępowania jest kontrola legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej składającej się z jednej turbiny wiatrowej o maksymalnej mocy 600kW. Organ I instancji, po rozpoznaniu wniosku inwestora, wydał decyzję dla niego pozytywną. Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez stronę skarżącą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji.
Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Ustawa określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, ocen oddziaływania na środowisko oraz w sprawach transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ustawa, zgodnie z art. 1, określa także zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska.
Spośród przepisów tej ustawy, na gruncie niniejszej sprawy zwrócić uwagę należy w pierwszej kolejności na treść art. 74 ust. 3. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W treści art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawodawca dopuścił możliwość zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.
Z treści zacytowanego przepisu art. 74 ust. 3 ustawy wynika, iż tryb stosowania obwieszczeń o podejmowanych czynnościach jest obligatoryjny, gdy liczba stron postępowania przekracza 20 osób. W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, iż liczba stron postępowania przekracza tę liczbę. W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się dokument – obwieszczenie o wszczęciu postępowania z dnia [...] roku, w treści którego zostały enumeratywnie wymienione działki znajdujące się w obszarze oddziaływania inwestycji. W aktach administracyjnych znajdują się także liczne pisma okolicznych mieszkańców, w których wskazywali oni, iż są właścicielami działek znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Autorzy tych pism w ich treści niejednokrotnie powoływali się na przysługujące im prawo własności do kilku działek. Po lekturze akt administracyjnych Sąd uznał, że nie dołączono do nich dokumentów w postaci wypisów z ewidencji gruntów. Z tego powodu, w ocenie składu orzekającego, na obecnym etapie postępowania nie da się zweryfikować ilu osobom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, a zatem czy zasadnie organ stosował tryb obwieszczenia o podejmowanych czynnościach. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ będzie zobowiązany uzupełnić akta administracyjne o określone dokumenty i ponownie zweryfikować zastosowanie w sprawie przepisu art. 74 ust. 3 ustawy.
W dalszej kolejności wskazać należy, iż przepis art. 79 ustawy stanowi, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Szczegółowe informacje dotyczące udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji zawierają przepisy art. 33 – 38 ustawy. W art. 36 przewidziana jest możliwość zorganizowania rozprawy administracyjnej. Przepis ten określa bowiem, iż organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę. Bezspornie, przepis ten nie zawiera żadnych wytycznych co do oceny potrzeby przeprowadzenia rozprawy. Rozprawa jest zatem fakultatywna. Wobec tego, w danym stanie faktycznym organ powinien ocenić potrzebę przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Rozprawa bez wątpienia służy realizacji zasad postępowania administracyjnego – zasady praworządności (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), pogłębiania zaufania (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego), udziału społeczeństwa (art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego), jak i zasady przekonywania (art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego). Uwzględniając sprzeciw społeczny występujący w sprawie, jak i argumenty podnoszone przez sąsiadów Sąd uznał za konieczne rozważenie możliwości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem lokalnej społeczności. Dla przykładu okoliczni mieszkańcy podnosili zarzut dotyczący tego, iż na terenie inwestycji jest dużo gatunków ptaków, które tam żerują lub mają siedliska. Organ zweryfikował to występując o opinię do Towarzystwa Ornitologicznego, ale nie zapoznał stron w treścią tego dokumentu. Podczas rozprawy miałby taką sposobność.
Przechodząc do kolejnej spornej kwestii w niniejszej sprawie należy wskazać, iż zgodnie z zasadą praworządności, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego). Stosownie do zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy obowiązane są także do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego). W końcu, organy zobligowane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego). Natomiast w uzasadnieniu decyzji organ winien w szczególności wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym organ ma obowiązek wyjaśnić podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Powracając na grunt niniejszej sprawy przypomnieć wypada, że w aktach administracyjnych znajdują się dwa szczególne dokumenty. Pierwszy z nich to raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko opracowany na zlecenie i złożony przez inwestora. Drugi to analiza wpływu inwestycji złożona przez stronę skarżącą w toku postępowania przed organem I instancji. Dysponując dwoma sprzecznymi ze sobą dowodami organy zobowiązane były do ich oceny zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Organ I instancji w ogóle nie podjął próby odniesienia się do dokumentu złożonego przez stronę skarżącą, próżno bowiem szukać w uzasadnieniu decyzji tegoż organu odniesienia się do tegoż dokumentu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji kontestowało moc dowodową tegoż dokumentu poprzez wskazywanie, iż nie wiadomo przez kogo został on opracowany, a nadto jest on przygotowany nieprofesjonalnie. Takie odniesienie się do przedstawionego dowodu nie spełnia wymagań określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto uwzględniając okoliczność, iż oba dokumenty są ze sobą sprzeczne, organy powinny rozważyć możliwość zobowiązania autora raportu złożonego przez inwestora do odniesienia się do zarzutów przedstawionych w analizie złożonej przez stronę skarżącą.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organy zobowiązane będą do uzupełnienia akt administracyjnych o dokumenty potwierdzające fakt, że w sprawie występuje więcej niż 20 stron postępowania. Nadto organy winny dokonać ponownego przeanalizowania zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów i odniesienia się w sposób kompletny i przekonywujący do argumentów podnoszonych w toku postępowania przez stronę skarżącą, jak i okolicznych mieszkańców. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że szczegółowe odniesienie się do zarzutów skargi kwestionujących dopuszczalność realizacji inwestycji, w obecnym etapie postępowania jest przedwczesne.
W konkluzji zwrócić uwagę należy na sformułowanie sentencji decyzji I instancji. Powołana przez organ podstawa prawna świadczy o tym, że jest to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym niemniej nie odzwierciedla tego sformułowanie sentencji rzeczonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem załącznik do decyzji nie został podpisany przez osobę, która nie była uprawniona do wydania decyzji należy wyjaśnić, że owszem powołany przepis wymaga zamieszczenia takiego podpisu zarówno na decyzji, jak i na załącznikach do niej. Niemniej jednak, z uwagi na okoliczność, że nie ma wątpliwości, że dokument ten w istocie stanowi załącznik do decyzji, Sąd uznał, iż naruszenie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Opierając się na treści art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
K.O.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło