II SA/Łd 128/09

WyrokWSA w Łodzi2009-03-13

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota zaległych alimentów, uzyskana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w wyniku likwidacji wkładu mieszkaniowego, podlega wliczeniu do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka?
Ratio decidendi
Kwota uzyskanych przez skarżącą zaległych alimentów, bez względu na ich pochodzenie i sposób przeznaczenia, podlega uwzględnieniu w ogólnym dochodzie strony jako "inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych". Przepis art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jednoznaczny w tym zakresie i nie wprowadza rozróżnienia. Spełnienie kryterium dochodowego jest warunkiem przyznania świadczenia, a trudna sytuacja finansowa czy zdrowotna strony nie stanowi podstawy do pominięcia obowiązujących norm prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania B.W. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, uwzględniając w dochodzie kwotę zaległych alimentów uzyskanych w wyniku likwidacji wkładu mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca kwestionowała zaliczenie kwoty alimentów do dochodu, wskazując na swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stronie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oddala skargę. ar Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie przyznania prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od dnia 1 września 2008 roku. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji odmówił przyznania stronie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla osób, które otrzymywały do dnia 1 maja 2004 roku, ustalone dla strony świadczenie na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 1974 roku o funduszu alimentacyjnym, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego określonego w ustawie. W odwołaniu od powyższej decyzji B. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. Strona wyjaśniła, że kwota otrzymanych w 2007 roku alimentów była świadczeniem otrzymanym za okres ośmiu lat. Kwota zaległych alimentów została uzyskana z "własnego wkładu budowlanego" odwołującej się, gdyż komornik zajął jej własny wkład budowlany i z niego potrącił zaległe alimenty. Z tego powodu też straciła ona mieszkanie. Pieniądze zwrócone w formie zaległych alimentów pozwoliły odwołującej na wykupienie mieszkania w starej kamienicy. B. W. jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma orzeczoną grupę inwalidzką. Przyznanie świadczenia, o które się ubiega pozwoliłoby, chociaż wykupić leki, ponieważ nie posiada innego źródła dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji uznając, iż kwestionowana w odwołaniu decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z regulacją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm.), zasiłek rodzinny przysługuje określonym osobom jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Osoba otrzymująca świadczenia na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 roku o funduszu alimentacyjnym (t. j. Dz. U z 1991 roku Nr 45 poz. 200 ze zm.), która ukończyła 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy, nabywa na swój wniosek prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka do czasu uzyskania prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego określonego w przepisach o pomocy społecznej, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i egzekucja ustalonych wyrokiem sądu rodzinnego alimentów jest bezskuteczna (art. 60 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, a w szczególności z zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach za 2007 rok oraz oświadczenia o dochodach nieopodatkowanych (alimenty przekazane przez komornika w 2007 roku w kwocie – 12.565,21 zł) wynika, że dochód na jednego członka w rodzinie odwołującej się wynosi – 1047,10 zł i tym samym przekracza próg ustawowy – 504 zł. Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczenia i zasady wypłaty. Wobec tego organy nie mogą w sposób uznaniowy, z pominięciem przepisów ustawy, przyznać świadczenia. Ciężką sytuację życiowa odwołującej się nie daje zatem podstaw do pominięcia obowiązujących norm prawa. W skardze do sądu administracyjnego B. W. wskazała, że decyzja organu odwoławczego, jako niezgodne z prawem, jest dla niej krzywdząca. Skarżąca kwestionuje możliwość zaliczenia do jej dochodu w roku 2007 wkładu mieszkaniowego, który został jej zwrócony w postaci zaległych alimentów. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy do ogólnego dochodu skarżącej, od którego uzależnione jest przyznanie wnioskowanego świadczenia wlicza się uzyskaną przez skarżącą kwotę zaległych alimentów z tytułu likwidacji wkładu mieszkaniowego. Zgodnie z przepisem art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 200 ze zm.), osoba otrzymująca świadczenia na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 roku o funduszu alimentacyjnym (t. j. Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, ze zm.), która ukończyła 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy, nabywa na swój wniosek prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka do czasu uzyskania prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego określonego w przepisach o pomocy społecznej, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1, i egzekucja ustalonych wyrokiem sądu rodzinnego alimentów jest bezskuteczna. Z przepisu tego wynika, że jednym z warunków przyznania świadczenia jest wymóg spełnienia kryterium dochodowego. Przy czym dochodem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, jak i inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m. in. alimenty, jak i świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Z treści powyższego przepisu wynika, że kwota uzyskanych przez skarżącą zaległych alimentów, bez względu na ich pochodzenie, podlega uwzględnieniu w ogólnym dochodzie strony jako "inne dochody niepodlagające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych". Przepis ustawy nie wprowadza rozróżnienia w zakresie pochodzenia uzyskanych kwot, jak i w odniesieniu do sposobu przeznaczenia uzyskanej sumy pieniężnej. Sformułowanie cytowanego przepisu w tym zakresie jest jednoznaczne i nie nastręcza różnorodnych dywagacji interpretacyjnych. Podobnie treść przepisu art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach jest jednoznaczna w zakresie warunku umożliwiającego przyznanie uprawnienia do świadczenia w zależności od wysokości dochodu strony wnioskującej. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania należy wyjaśnić, iż trudna sytuacja finansowa, czy zdrowotna strony nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Ustawodawca, bowiem nie uzależnił możliwości przyznania świadczenia, od spełnienia szczególnych warunków dotyczących strony. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. K.O.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło