II SA/Łd 1290/01

Dnia 30 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2/ uchyla decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 3/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej M.S. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. II SA/Łd 1290/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że M.S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, ze zm.), wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona natomiast złożyła swój wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu represji po wyżej wskazanym terminie ustawowym. Następnie decyzją z dnia [...] Nr [...], mimo pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. W uzasadnieniu organ ten przyjął ponownie, iż M.S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż został złożony po terminie, o którym mowa w wyżej cytowanym przepisie. M.S. na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż skarga została wniesiona na decyzję z dnia [...], Nr [...], w sprawie utrzymania w mocy decyzji własnej z dnia [...], Nr [...] i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdza, iż zaskarżona decyzja oraz decyzje ją poprzedzające nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, iż zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], wydaną wszakże w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Obciążona jest więc wadą uzasadniającą z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdzenie jej nieważności. W dalszej kolejności Sąd zwraca uwagę, iż po wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzających, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395; z 1998 r. Nr 162, poz. 1118; z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 2003/6/55). Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. W myśl art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W tym stanie rzeczy, nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, a decyzje ją poprzedzające obarczone są wadą kwalifikowaną, dającą podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do postanowień art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m. in. decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Z wyżej przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – pkt 3 wyroku. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, Sąd uznał, iż orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).