II SA/Łd 1291/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędziowie p.o. Sędziego WSA R. Kubot-Szustowska, Sędzia WSA J. Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części nakazującej uporządkowanie terenu działki po wykonaniu rozbiórki naniesień 2. oddala skargę w pozostałej części 3. określa, że zaskarżona decyzja w części nakazującej uporządkowanie terenu działki po wykonaniu rozbiórki naniesień nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł. w Ł. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał G. C. rozbiórkę następujących naniesień budowlanych: 1. wiaty – powierzchnia zabudowy – 20,0 x 16,0 = 328 m2, 2. wagonu kolejowego – powierzchnia zabudowy – 2,50 x 8,50 = 21,25 m2, 3. kontenera – powierzchnia zabudowy – 2,50 x 6,0 = 15,0 m2, 4. ogrodzenia frontowego od strony ul. A, 5. zjazdu z ul. A na działkę nr [...] usytuowanych na terenie działki nr [...] w A. przy ul. A oraz doprowadzenie działki do stanu poprzedniego. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji podał, że postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek Gminy A. w sprawie wybudowania ogrodzenia od strony ul. A bez wymaganego prawem zgłoszenia. Z przedstawionego przez Gminę wypisu z ewidencji gruntów dla działki nr [...] w A. wynika, że jej właścicielem jest S. L. a użytkownikiem H. L. Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy A. przewiduje dla działek nr [...] i [...] położonych przy ul. A przeznaczenie terenu pod uprawy rolne. W szczególnie zaś uzasadnionych przypadkach, można tworzyć tam jedynie zabudowę związaną bezpośrednio z produkcją rolną, ośrodki produkcji rolnej, stacje wodociągowe itp. Organ nadzoru budowlanego podał też, iż H. L. nie wzięła udziału w wizji lokalnej. Z kolei, w dniu 3 grudnia 1999r. przedłożono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego umowa dzierżawy dotycząca działki nr [...] o pow. 8000 m2, która została zawarta w dniu [...] pomiędzy M. L. a G. C. W wyniku wezwania z dnia 6 września 2000r. do złożenia dokumentów związanych ze zmianą sposobu użytkowania terenu oraz realizacji naniesień budowlanych na działce nr [...], G. C. przedłożył w dniu 29 września 2000r. organowi I instancji aneks do umowy dzierżawy z dnia [...], z którego wynika, iż M. L. udzielił mu zezwolenia na ogrodzenie działki oznaczonej nr [...]. Ponadto oświadczył on, że uzupełni dokumenty o wystąpienie do Wójta Gminy A. o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dowody opłat podatku od nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także, iż ostatecznie ustalono, że przedmiotowa działka, na której prowadzona jest działalność gospodarcza przez inwestora, posiada nr ewid. gruntów [...]. Z kolei, podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 20 marca 2001r. na terenie tejże działki z udziałem G. C., stwierdzono istnienie wymienionych powyżej naniesień zrealizowanych na przełomie roku 1999 i 2000 bez wymaganego zgłoszenia zamiaru budowy i pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji G. C. odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. podnosząc, iż przedmiotową działkę dzierżawi od dnia 19 sierpnia 1999r., a od Wójta Gminy A. nie otrzymał pozwolenia na budowę. Wobec czego, zakupił kontener i wagon kolejowy, na które nie potrzebował pozwolenia na budowę. Na tejże nieruchomości postawił także wiaty z materiałów łatwo rozbieralnych, gdyż jest to konstrukcja ze stali i płyt falistych z przeznaczeniem na części samochodowe. G. C. podał również, iż dopiero po wygaśnięciu umowy dzierżawy zamierzał kupić tę nieruchomość oraz załatwić wszystkie formalności związane z zagospodarowaniem terenu. Obecnie teren o pow. 5000 m2 jest w pełni zagospodarowany i nie jest on w stanie w krótkim terminie doprowadzić go do stanu pierwotnego. Dodatkowo zaś wskazał, że z tytułu umowy dzierżawy i prowadzonej działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości uiszcza wymagane prawem podatki. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części nakazującej rozbiórkę naniesień budowlanych oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części zobowiązującej inwestora do doprowadzenia terenu działki do stanu poprzedniego, nakazującej uporządkowanie terenu działki po wykonaniu rozbiórki naniesień. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, iż analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów odwołującego się, gdyż zgodnie ze stanem faktycznym potwierdzonym protokołem kontroli z dnia 20 marca 2001r. ustalono, że przedmiotowe naniesienia budowlane, których inwestorem jest G. C., zostały wykonane na początku 2000r. bez wymaganego pozwolenia na ich budowę, a ogrodzenie bez zgłoszenia zamiaru jego budowy. Organ II instancji wskazał także, iż fakt, że odwołujący nie jest właścicielem tejże nieruchomości, a jedynie ją dzierżawi, nie zwalniał go od dopełnienia czynności prawnych wymaganych przed przystąpieniem do budowy. Z kolei, podnoszona przez niego kwestia regularnego uiszczania podatków, również nie może być wzięta pod uwagę, gdyż ustawa z dnia 7 lipca 1994r. nie przewiduje dla organu odwoławczego takich kompetencji. Jednocześnie zaś Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że organ I instancji przekroczył swoje uprawnienia zobowiązując inwestora do "doprowadzenia terenu działki do stanu poprzedniego" i z tego względu uchylił zaskarżoną decyzję w tej części. Reasumując podał, że wobec naruszenia przez G. C. art. 30 ust. 1 pkt 2 i art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane koniecznym było zastosowanie w niniejszej sprawie art. 48 tejże ustawy. W dniu 25 czerwca 2001r. G. C. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W jej uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowe obiekty nie są trwale związane z gruntem i jego zdaniem, ich wzniesienie, tak jak budowa ogrodzenia, nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. W opinii skarżącego, nie naruszył on obowiązującego prawa, tym bardziej, iż przed zagospodarowaniem działki konsultował się z pracownikami Urzędu Gminy, gdzie uzyskał informację, że postępuje prawidłowo. Ponadto wskazał, że na nieruchomości tej prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży używanych części samochodowych, która jest jedynym źródłem utrzymania jego rodziny. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W myśl art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, póz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym - zgodnie z § 2 tego artykułu - kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę sąd bada ją wyłącznie pod względem zgodności z obowiązującym prawem w dniu podjęcia decyzji. Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, póz. 1270 z 2002 roku) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 2 powołanej ustawy, uwzględniając skargę na decyzję, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przesłanką nieważności decyzji jest m.in. stwierdzenie, iż wydana ona została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § l pkt 2 k.p.a.). Nie podzielając zarzutów skargi, Sąd stwierdził jednak na podstawie powołanych wyżej przepisów, nieważność zaskarżonej decyzji w części nakazującej uporządkowanie terenu działki po wykonaniu rozbiórki naniesień jako wydanej bez podstawy prawnej. Zaskarżoną decyzją organ administracji działając w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części nakazującej rozbiórkę naniesień budowlanych oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części zobowiązującej inwestora do doprowadzenia terenu działki do stanu poprzedniego, nakazując uporządkowanie terenu działki po wykonaniu rozbiórki naniesień. Podkreślić jednak należy, iż nakazanie inwestorowi uporządkowanie terenu działki po wykonaniu rozbiórki naniesień nie znajduje oparcia przepisach prawa budowlanego a w szczególności w powołanej w decyzji podstawie prawnej. Brak w przepisach prawa podstawy dla nałożenia w decyzji wskazanego obowiązku oznacza, że decyzja w tym zakresie wydana została bez podstawy prawnej, a to stanowi, że zgodnie z dyspozycją wskazaną w przepisie art. 156 § l pkt 2 k.p.a. decyzja taka, w tejże części jest nieważna. W pozostałym zakresie skarga podlega oddaleniu. Sad nie podzielił stanowiska skarżącego, że przedmiotowe obiekty nie są trwale związane z gruntem i ich wzniesienie, tak jak i budowa ogrodzenia, nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie bowiem do treści art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Obiekty wymienione w decyzji i usytuowane na terenie działki [...] w A. przy ul. A nie podlegają jednak wyłączeniom z art. 29 Prawa budowlanego. Przepis ten nie zwalnia od uzyskania pozwolenia na budowę obiektów budowlanych i tymczasowych obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem takich jak: obiekty kontenerowe, barakowozy, wagony itp. za wyjątkiem pkt 5 i 5a, które w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania. Zgodnie również z treścią art. 30 ust. l pkt. 2 Prawa Budowlanego, budowa ogrodzenia od strony drogi objęta jest obowiązkiem zgłoszenia. Nie budzi wątpliwości w przedmiotowej sprawie, iż skarżący G. C. nie legitymuje się wymaganym pozwoleniem na budowę ani też nie dokonał stosownego zgłoszenia. Tym samym niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ( wyrok NSA z dnia 14.10.1999r. IV S. A. 1625/97 LEX nr 47796). O konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu administracji i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o niesłuszności lub nieracjonalności decyzji rozbiórkowej. Okoliczności, które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla podjęcia orzeczenia o rozbiórce. Aspekty społeczne i trudna sytuacja rodzinna nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym ( wyrok NSA z dnia 9.05.2000r. IV 418/98 LEX nr 77639, wyrok NSA z dnia 14.04.1999r. IV S.A. 987/96 LEX nr 47178). Mając na względzie powyższe okoliczności należało na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, póz. 1270 z 2002 r.) orzec jak w punkcie pierwszym wyroku a na podstawie art. 151 tej ustawy jak w punkcie drugim. Zgodnie z art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja w części objętej nieważnością nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.