II SA/Łd 1308/03

Dnia 10 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. - II SA/Łd 1308/03 UZASADNIENIE Wójt Gminy A. decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla A S.A. Dyrekcji Okręgu w Ł. na przebudowę kanalizacji telefonicznej w ulicy A w A. Decyzja jest ostateczna. Pismem wniesionym w dniu 10 kwietnia 2002r. B. S. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy A. Nr [...] w trybie art. 145 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że powyższa decyzja nie została mu doręczona, a dowiedział się o niej z pozwu z dnia 4 marca 2002r. złożonego przez A S.A. do Sądu Rejonowego dla Ł. – W. (sygn. akt I C 171/02). Decyzja stanowiła jeden z załączników pozwu. Wniosek stanowił jednocześnie odwołanie od decyzji, której dotyczyć miało wznowienie postępowania. Wnioskodawca zarzucił decyzji naruszenie swoich praw własnościowych oraz naruszenie jego praw strony w postępowaniu administracyjnym wynikających z art. 10, art. 73 i art. 74 k.p.a., co w ocenie B. S. stanowi podstawę stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 158 k.p.a. Ponadto zarzucił naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a., co spowodowało określone szkody moralne i materialne. Postanowieniem z dnia [...] Nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło swoją niewłaściwość w sprawie i przekazało wniosek skarżącego zgodnie z właściwością Wójtowi Gminy A. Wójt Gminy A, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] znak [...] odmówił wznowienia postępowania, odmawiając skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wskazana wyżej decyzja nie narusza praw własności B. S., ponieważ nie dotyczy nieruchomości będącej własnością skarżącego. Z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Gminy A. prawa własności nieruchomości położonej w A. przy ul. A 137 oznaczonej na mapie zaewidencjonowanej dnia 28 grudnia 1996 r. za nr 507/71/96 jako działka 65/56 o powierzchni 129 m2. Natomiast decyzją z [...] Wojewoda [..] orzekł o wywłaszczeniu drugiej działki skarżącego nr 65/58. Wywłaszczenie nastąpiło w celu realizacji inwestycji polegającej na przebudowie układu drogowego. B. S. w dalszym postępowaniu nie kwestionował wywłaszczenia, lecz wysokość odszkodowania. Po rozpatrzeniu odwołania B. S., Wojewoda [..] decyzją z dnia [...] , Nr [...] (znak[..]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zakwestionował odmowę uznania B. S. za stronę postępowania, wskazując jednocześnie na konieczność zbadania czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie prawem przewidzianym. Decyzją z dnia [...] znak [...] Wójt Gminy A. ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] w związku z przekroczeniem terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wójt Gminy A. powołał się na umowę zawartą w dniu 27 października 2000r. pomiędzy A S.A. a wnioskodawcą, której przedmiotem było udostępnienie nieruchomości skarżącego w celu zakładania i przeprowadzania urządzeń technicznych łączności. . W § 4 umowy ustalono, że B. S. udostępnia TP S.A. nieruchomość w celu wybudowania na niej kanalizacji telefonicznej i studni kablowych zgodnie ze znanym mu zakresem robót i terminem ich wykonania. Zapis ten, zdaniem organu I instancji przesądza o tym,, że w momencie podpisywania umowy wnioskodawca zapoznał się z treścią decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [..] po rozpatrzeniu odwołania B. S. uchylił decyzję Wójta Gminy A. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.. Wójt Gminy A. w celu uzupełnienia materiału dowodowego wysłuchał świadka J.K. na okoliczność, kiedy B.S. dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę. O tej czynności skarżący został powiadomiony pismem z dnia 30 kwietnia 2003 r. Pouczono go również o możliwości wzięcia udziału w przesłuchaniu. Z powyższej możliwości wnioskodawca nie skorzystał. Podobne zawiadomienie nie zostało przesłane A S.A. Decyzją z dnia [...] znak [...] Wójt Gminy A. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że świadek J. K. pełniący obowiązki kierownika budowy i jednocześnie wykonawcy robót budowlanych w ramach firmy "A" zeznał, że na początku października 2000 r. zapoznał B. S. z projektem budowlanym oraz treścią pozwolenia na budowę z 19 kwietnia 2000 r. W związku z tym uznano, że wnioskodawca uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji B. S. zarzucił jej naruszenie art. 75 do 88 k.p.a. wskazując, że powoływanie się na zeznania J. K. nie mogą mieć mocy dowodowej, jako że wnioskodawca nie zna świadka i nigdy z nim nie rozmawiał, a tym bardziej nie składał żadnych podpisów o przyjęciu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę do wiadomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z przepisem art. 148 k.p.a., strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Organ rozpatrujący ma możliwość swobodnej oceny dowodów w tej mierze i może uznać za dostateczny dowód nawet oświadczenie strony. W przedmiotowej sprawie organ I instancji mając, w ocenie organu odwoławczego, uzasadnione wątpliwości co do faktycznego terminu, w którym B. S., jak twierdzi, dowiedział się o decyzji Nr [...] z dnia [..] przeprowadził dowód z przesłuchania świadka – J. K., kierownika budowy podczas realizacji powyższej inwestycji. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, B. S. został powiadomiony o zamierzonym przesłuchaniu świadka i przysługującym mu prawie udziału w przesłuchaniu, z dziewięciodniowym wyprzedzeniem. Z przysługujących mu praw, a tym samym możliwości bezpośredniego odniesienia się do zeznań świadka nie skorzystał, nie podając żadnego powodu swojej nieobecności. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uznał za udowodniony fakt powzięcia przez B. S. wiedzy o decyzji Wójta Gminy A. Nr [...] z dnia [...] w październiku 2000r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. S. zakwestionował zeznania świadka J. K. Skarżący wskazał, że nie mógł wiedzieć o decyzji, ponieważ wiedziałby również o decyzji wywłaszczeniowej i nie podpisałby umowy dotyczącej nieruchomości nie będącej jego własnością. Zaskarżona decyzja narusza, zdaniem skarżącego, zasadę swobodnej oceny dowodów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z uchybieniami, która spowodowałyby konieczność jej uchylenia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie, mimo początkowych wątpliwości ustalono, że B. S. winien być stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy A. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę. Jednocześnie jako strona tego postępowania skarżący został pominięty, a powyższa decyzja nie została mu doręczona. Należy zatem przyjąć, że skarżący powołał właściwą przesłankę wznowienia postępowania. Kolejną przesłanką rozpatrzenia skargi jest złożenie jej w przewidzianym ustawą terminie. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku okoliczności wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin do złożenia podania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Rolą organu administracji jest zatem ustalenie, czy wnosząc o wznowienie postępowania strona zachowała termin wymagany przepisami ustawy. Jak wskazano już powyżej, kognicja sądu administracyjnego umożliwia jedynie zbadanie, czy organ podejmując skarżone rozstrzygnięcie we właściwy sposób zastosował przepisy obowiązujące w momencie wydania decyzji. W spornej sprawie ocena rozstrzygnięcia organu jest pozytywna. Zdaniem Sądu Wojewoda [...] nie naruszył przepisów postępowania jakie obowiązywały go w momencie wydawania decyzji. Należy stwierdzić, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie dawały możliwości jednoznacznego stwierdzenia, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Od tego momentu bowiem należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wobec powyższego na Wójcie Gminy A. spoczywał obowiązek zastosowania wszelkich dostępnych, dopuszczalnych przepisami prawa środków zmierzających do prawidłowego ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wyrazem tego było zastosowanie art. 50 k.p.a. i wezwanie do złożenia wyjaśnień J. K. z Firmy "B" w Z. Świadek był podwykonawcą działającym podczas realizacji spornej budowy na zlecenie A S.A i jednocześnie kierownikiem prowadzonej budowy. Z jego zeznań wynika, że starając się uzyskać we październiku 2000 r. pozwolenie na wejście na teren nieruchomości B. S. okazał mu egzemplarz decyzji z dnia [...] O zastosowaniu powyższego środka dowodowego Wójt Gminy A. zawiadomił B. S. informując jednocześnie o przysługującym mu uprawnieniu udziału w przesłuchaniu świadka osobiście lub przez pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy, skarżący z tejże możliwości nie skorzystał, pozbawiając się możliwości zweryfikowania zeznań. Podkreślenia wymaga, że zawiadomienie doręczono skarżącemu 5 maja 2003 r. a przesłuchanie odbyło się w dniu 19 maja 2003 r. Spełniona zatem została dyspozycja art. 79 k.p.a., zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Wójt Gminy A. dając wiarę zeznaniom świadka J. K., odmawiając jednocześnie wiary twierdzeniom B. S., nie przekroczył granicy swobodnej oceny dowodów. Zeznania J.K. korelują z treścią umowy podpisanej przez skarżącego w dniu 27 października 2000r. Jak trafnie podkreślił organ I instancji, z zapisu §4 umowy wynika, że B.S. zapoznał się z zakresem robót i terminem ich wykonania. Są to dane, zawarte w pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu ocena dowodów w sprawie została dokonana zarówno przez organ I jak II instancji w sposób prawidłowy. B.S. nie wskazał przy tym przekonujących przesłanek , przemawiających za zakwestionowaniem zeznań tego świadka. Nie jest taką przesłanką okoliczność, że skarżący świadka nie znał. Na marginesie należy wskazać, że na organie ciążył obowiązek zawiadomienia również o terminie przesłuchania świadka inwestora tzn. A S.A. Jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania. B. S. zarzucił organowi dowolność oceny dowodów zebranych w postępowaniu. W ocenie skarżącego jako podstawę odmowy wznowienia postępowania wskazano jedynie zeznania świadka J. K. Jednakże słuszność miał Wojewoda [...] podając w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że organ ma możliwość swobodnej oceny dowodów i może uznać za dostateczny dowód nawet oświadczenie strony czy zeznania świadka. Zauważyć należy, że ocena dowodów nie nabrała cech dowolności. Nie sposób bowiem zgodzić się z zarzutem, że oparto rozstrzygnięcie na jednym tylko dowodzie, jeżeli organ administracji poczynił starania, aby znaleźć inne dowody. Brak innych okoliczności przemawiających za przyjęciem momentu dowiedzenia się przez skarżącego o istnieniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, nie powoduje, że niedopuszczalne jest oparcie się przede wszystkim na zeznaniach świadka, popartych dokumentem w postaci umowy z 27 października 2000r. Na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Organ jest uprawniony do swobodnej oceny dowodów i może uznać za dostateczny dowód nawet oświadczenie strony (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2003r. IV SA 2564/98 – Lex nr 47856). Zasadne jest zatem przyjęcie, że w toku postępowania organ administracji może oświadczeniu strony wiary odmówić, przyjmując jednocześnie za wiarygodne inne dowody - zeznania świadka, dokumenty. Wobec powyższego, nie stwierdzając w toku postępowania uchybień, które mogły mieć wpływ na jego wynik, Sąd stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę.