II SA/Łd 1314/01

Dnia 25 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant referent stażysta Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. S. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] ([...]), 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz J. S. i S. S. kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3) stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku. II S.A./Łd 1314/01 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] ([...]) z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r- Prawo Budowlane( Dz.U Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r- Prawo Budowlane( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...] nakazującej skarżącemu wykonanie inwentaryzacji powykonawczej zrealizowanego samowolnie budynku gospodarczego wraz z projektem uwzględniającym pełen zakres zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z ówcześnie obowiązującymi przepisami i wystąpienie do organu nadzoru budowlanego I instancji z wnioskiem o pozwolenie na ich wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2001 roku: 1/uchylił zaskarżoną decyzję w całości i 2/nakazał J. S. przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S. dokumentów dotyczących budynku gospodarczego wybudowanego niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i inwentaryzacji budowlanej wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót budowlanych oraz robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami oraz wykonanie robót nakazanych opinią techniczną w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w terminie do 31 września 2001 r. W uzasadnieniu decyzji WINB w Ł. wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika jednoznacznie, że sporny budynek wybudowany został w okresie 1974-1976 na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego stwierdził jednak, że inwestor w trakcie realizacji obiektu dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu polegających na wykonaniu w ścianie szczytowej przy granicy działki czterech otworów okiennych i otworu drzwiowego oraz zwiększył długość budynku z projektowanych 22,50 m do 24,40 m. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego zobowiązany był podjąć działania mające na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo Budowlane ( Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) Stosownie do treści art. 40 w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami , jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji publicznej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że zaskarżona decyzja mimo prawidłowo powołanego przepisu prawa materialnego , w orzeczeniu błędnie kwalifikowała przedmiotowy obiekt jako wybudowany samowolnie. W ocenie organu odwoławczego nie chodzi tutaj o samowolę budowlaną , ale o dokonanie przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Powyższe okoliczności spowodowały, iż organ II instancji opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym orzekł co do istoty sprawy. Skargę na powyższa decyzję złożyli do Sądu J. i S. S. w dniu 27 czerwca 2001 roku, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili organowi odwoławczemu, iż wydając decyzję ostateczną dopuścił się szeregu uchybień proceduralnych i błędów merytorycznych np.: nie dopuścił do udziału w sprawie stron postępowania, nie przeprowadził postępowania dowodowego, w istocie orzekł jako organ I. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi powołano argumenty tożsame z zawartymi w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić , że w myśl art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest zasadna choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153,poz.1270). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja i decyzja I instancji za podstawę prawną mają przepis art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38,poz.229 ze zm.). Przepis ten stanowi , że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art.37,właściwy organ wyda inwestorowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przepis ten nie może zatem stanowić podstawy prawnej do nakazania przedłożenia określonych dokumentów – inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i inwentaryzacji budowlanej wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót budowlanych oraz robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Podstawę taką stanowi natomiast przepis art.56 ust.1 powołanej ustawy stanowiący, że właściwy organ może żądać od inwestora informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego oraz określić termin ich dostarczenia. Nałożenie wskazanych dokumentów stanowi element postępowania wyjaśniającego , które - po wykonaniu nałożonych obowiązków – pozwoli na wydanie decyzji w trybie art.40 Prawa budowlanego z 1974 r. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego pod rządem przepisów powołanej ustawy było ustalone co do kwestii iż "działania organów administracji ,przewidziane w art.56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. ,podejmowane w toku postępowania w sprawie wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, mają charakter dowodowy"(ONSA 1985/2,poz.35). Oznacza to ,że nałożenie na inwestora obowiązków związanych z przedłożeniem inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, inwentaryzacji budowlanej i opinii technicznej o poprawności wykonanych robót budowlanych oraz robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami następować powinno w drodze postanowienia dowodowego. Dopiero te dokumenty i wynikający z opinii technicznej zakres robót koniecznych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami dadzą podstawę do wydania decyzji nakazującej wykonanie tych robót na podstawie art.40 powołanej ustawy. Z uwagi na powyższe, zważywszy że naruszenie wskazanych przepisów miało wpływ na wynik sprawy – na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270) – orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.) w związku z art.55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74,poz.368 ze zm.).