II SA/Łd 1316/02
WyrokWSA w Łodzi2004-08-04
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy Prawa o ruchu drogowym, kierując osobę niepełnosprawną na badania lekarskie, gdy podstawą skierowania były jednocześnie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 tej ustawy, a skarżący podniósł zarzut braku środków finansowych na pokrycie kosztów badań?Ratio decidendi
Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy, powołując jednocześnie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 Prawa o ruchu drogowym, które wskazują na odmienne stany faktyczne. Ponadto, organ odwoławczy nie podjął wystarczających kroków, aby należycie poinformować skarżącego o faktycznych i prawnych okolicznościach związanych z badaniami lekarskimi, w tym o kosztach, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o skierowaniu J. P. na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżący, będący osobą niepełnosprawną, odwołał się od decyzji, podnosząc, że nie jest w stanie ponieść kosztów badań, które wynoszą 500 zł, a utrzymuje rodzinę z zasiłku w kwocie 330 zł. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że badania są wykonywane na koszt osoby badanej, a ich koszt wynosi 250 zł.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.), p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o skierowaniu na badania lekarskie J. P. .
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż pismem z dnia 22 marca 2002 r. Starosta [...] został zawiadomiony w trybie art. 6 c ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 z późn. zm.) przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R. , że skarżący J. P. decyzją składu orzekającego został zaliczony do osób niepełnosprawnych.
W dniu [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) decyzją Nr [...] zarządził skierowanie J. P. na badanie lekarskie.
Od powyższej decyzji J. P. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W odwołaniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną od 1999 r. Ponadto wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów przedmiotowego badania. Koszt badań to 500 zł., a skarżący jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku . Utrzymuje żonę i troje dzieci w wieku szkolnym z zasiłku w kwocie 330 zł.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje:
Przepis art. 122 ust. l pkt. 4 ustawy prawo o ruchu drogowym stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zgodnie zaś z art. 122 ust. l pkt 5 powołanej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Z treści tego przepisu wynika, że właściwy organ jest zobowiązany do wydania skierowania na badania lekarskie w przypadku otrzymania wyżej wymienionego zawiadomienia. Dodatkowo organ wskazał na treść art. 122 ust. 6 ustawy wyjaśniając, iż badania lekarskie wykonywane są na koszt osoby badanej.
Na powyższą decyzję J. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze wskazał, że jest osobą niepełnosprawną od 3 lat. Powiatowy Zespół d/s. orzekania o stopniu niepełnosprawności nie stwierdził przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Ponadto skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z badaniami.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyjaśniając, iż koszt badań skarżącego wynosi 250 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna .
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zgodnie z art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlegają:
1) osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy lub świadectwa kwalifikacji,
2) osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia,
3) kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli:
a) uczestniczy w wypadku drogowym, w którym jest zabity lub ranny,
b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,
4) kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia,
5) osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności,
6) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Z ust. 4 tego artykułu wynika, że badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 115a ust. 2, przeprowadza i wykonuje uprawniony lekarz.
Zgodnie z art. 122 ust. 6 tej ustawy - badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
W swoim odwołaniu skarżący powołuje się na jedną przyczynę dla której nie może poddać się badaniom lekarskim - brak środków finansowych.
Wyjaśnia, iż badania kosztowałyby 500 zł, a skarżący wraz z rodziną utrzymuje się z zasiłku w wysokości 330 zł miesięcznie.
W odpowiedzi na skargę organ ustosunkowując się do tego zarzutu stwierdził, że maksymalna stawka opłat za badania dla osób skierowanych na badania decyzją starosty wynosi 250 zł, a badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej.
Przechodząc do rozważań wyjaśnić należy, iż istotnie analiza obowiązujących przepisów prawa wskazuje, że w przypadku skarżącego badanie lekarskie wykonywane byłoby na koszt skarżącego.
Jednak organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu braku środków finansowych nie powinien poprzestać jedynie na powołaniu się na zapis art. 122 ust. 6 cyt. ustawy.
Należy bowiem zauważyć, iż organy obu instancji powołując podstawę prawną swych rozstrzygnięć wskazały łącznie art. 122 ust. 1 pkt. 4 i 5 cyt. ustawy.
Zdaniem Sądu w tym składzie obie podane przyczyny skierowania na badania lekarskie wyłączają się nawzajem, gdyż wskazują na inny stan faktyczny.
W przypadku skarżącego – co jest bezsporne w sprawie – i wynika z akt administracyjnych organ winien powołać art. 122 ust. 1 pkt 5, gdyż o tym , że skarżący J. P. decyzją składu orzekającego został zaliczony do osób niepełnosprawnych Starosta [...] został zawiadomiony przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R.
Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców ( Dz. U. nr 69 poz. 772 ) wprowadzają odmienne uregulowania w zakresie zarówno podmiotów przeprowadzających badania lekarskie, jak i kosztów tych badań w zależności od podstawy skierowania na badania wynikającej z art. 122 ust. 1 ustawy.
Z § 10 tego rozporządzenia wynika bowiem, iż badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt. 2-4 przeprowadza się w jednostkach organizacyjnych wymienionych w § 13 ust. 2 pkt 1 i ust. 3.
Zgodnie z § 20 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia - maksymalne stawki opłat za badania osób, o których mowa w art. 122 ust. 12 pkt 2-4 ustawy wynoszą 250 zł .
W obu tych paragrafach nie zostały wymienione osoby o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 5. Sytuacja zatem skarżącego, do którego jak wyżej wskazano ten właśnie przepis ma zastosowanie jest odmienna i ma do niego zastosowanie art. 122 ust. 5 ustawy oraz odpowiednie przepisy rozporządzenia.
Skoro zatem jedyną podstawą odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji jest obawa, iż nie podoła on wydatkom finansowym związanym z koniecznością wykonania badań - organ administracyjny winien zgodnie z art. 9 kpa – należycie poinformować skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych związanych z przeprowadzanymi badaniami lekarskimi, wynikających z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, prawidłowo podanej podstawy prawnej skierowania na badania i przepisów cyt. rozporządzenia.
Tak poinformowany skarżący mógłby w przybliżeniu ustalić koszt badań na który został skierowany i ocenić czy może takie koszty ponieść.
Stwierdzić zatem należy, iż w przedmiotowej sprawie zostały naruszone art. 7, 9, 77 § 1 i 107 § 3 kpa .
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził , iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło