II SA/Łd 1319/02
WyrokWSA w Łodzi2004-06-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić rejestracji pojazdu na nazwisko nowego właściciela, jeśli przedstawiono dowód własności, ale jednocześnie wnioskowano o zmianę rodzaju pojazdu z ciężarowego na osobowy, dla której nie przedstawiono świadectwa homologacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie potraktowały łącznie dwa żądania skarżącego: wpisanie go jako jedynego właściciela pojazdu oraz zmianę rodzaju pojazdu z ciężarowego na osobowy. Dowód własności był wystarczający do uwzględnienia pierwszego żądania, podczas gdy dla drugiego wymagane było świadectwo homologacji. Odmowa rejestracji na nazwisko skarżącego była zatem nieprawidłowa w części dotyczącej wpisu właściciela.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o rejestrację samochodu Opel Corsa na swoje nazwisko oraz o zmianę jego rodzaju z ciężarowego na osobowy. Organy administracji odmówiły rejestracji w całości, powołując się na brak świadectwa homologacji, które jest wymagane przy zmianie rodzaju pojazdu. Skarżący twierdził, że przedstawił dowód własności i że pojazd zawsze spełniał warunki homologacji dla samochodu osobowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w części dotyczącej odmowy rejestracji samochodu na nazwisko J. S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. w tej samej części, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie: NSA Teresa Rutkowska, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant: referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy rejestracji samochodu marki Opel Corsa nr rejestracyjny [...] na nazwisko J. S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] w tej samej części, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 68, 72 i 78 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym/Dz. U. nr 98 poz.602 z późn. zm./ w związku z § 2 i § 14 ust.2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów/Dz. U. nr 59 poz.632 z późn. zm./ i § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 8 października 1999r. w sprawie homologacji pojazdów/Dz. U. nr 91 poz.1039/ oraz art.104 kpa odmówił rejestracji samochodu marki Opel Corsa nr rej. [...] z jednoczesna zmianą rodzaju pojazdu z ciężarowy na osobowy na wniosek i nazwisko J. S. .
W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu [...] został zarejestrowany czasowo za numerem rejestracyjnym [...] samochód ciężarowy Opel Corsa na wniosek J. S. i D. L. . Rejestracji dokonano w oparciu o fakturę VAT z dnia [...] wystawioną przez sprzedawcę A. w K. a nabywcą Hurtownię B. w Ł. . W dniu 4 września 2001r. J. S. złożył wniosek dotyczący rejestracji samochodu Opel Corsa nr rej, [...] . Po wezwaniu J. S. do sprecyzowania wniosku w dniu 26 września 2001r. złożył on wniosek o rejestracje pojazdu na swoje nazwisko. Złożył także fakturę VAT z dnia [...] wystawioną przez Hurtownię B. M. L. , D. L. jako sprzedawcę oraz J. S. jako nabywcę.
Zgodnie z treścią art.72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. rejestracji dokonuje się na podstawie: 1./ dowodu własności a w przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu są niezgodne z danymi zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu do wniosku o rejestrację dołącza się dokument potwierdzający fakt przeniesienia własności pojazdu 2./ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu jeżeli są wymagane.
W myśl § 3 pkt.4d./ rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych/Dz. U. nr 81 poz.917/ po zmianie stanu technicznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym na podstawie skierowania wydanego przez starostę w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska dokonywane jest przez upoważnioną stację kontroli pojazdów dodatkowe badanie techniczne zawierające m.in. opis nowych danych pojazdu.
W myśl art.68 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji.
W razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu jest więc dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Podstawą dokonania takiej zmiany nie może być uzyskanie pozytywnego zaświadczenia o dokonanym badaniu technicznym pojazdu. W rozpoznawanej sprawie brak jest pośredniego dowodu własności na podstawie którego M. L. nabyła prawo własności samochodu marki Opel Corsa oraz wyciągu z nowego świadectwa homologacji. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożył J. S. wnosząc o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Odwołujący podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu administracji I instancji. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o nierzetelną analizę faktów, przesadnie nagromadzenie podstaw prawnych nie dotyczącej przedmiotu wniosku i nadinterpretację przepisów prawa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych/Dz. U. nr 79 z 2001r. poz.856 z późn. zm./, art. 72 i 78 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym/Dz. U. nr 98 poz.602 z późn. zm./ w związku z § 2 i § 14 ust.2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów/Dz. U. nr 59 poz.632 z późn. zm./ i § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 8 października 1999r. w sprawie homologacji pojazdów/Dz. U. nr 91 poz.1039/ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż M. L. wraz ze swoim mężem miała prawo do przekazania J. S. samochodu marki Opel Corsa, który w części stanowił jej własność. Pojazd ten należał do spółki cywilnej "B. ", której współwłaścicielami obok J. S. był jego zięć D. L. . Obecnie trwa podział istniejącej wspólności majątkowej spółki zaś majątek objęty wspólnością małżeńską należał jeszcze do U. S. i M. L. . Obecnie toczy się postępowanie spadkowe po zmarłej U. S. zaś M. L. wraz ze swoim ojcem jest spadkobiercą masy spadkowej w skład której wchodzi także udział w części samochodu po matce.
Niezasadny jest natomiast pogląd odwołującego, iż do zmiany rodzaju pojazdu wystarczy przeprowadzenie badania technicznego. Do zmiany takiej potrzebne jest świadectwo homologacji. Wynika to z treści art.68 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym, przepisu § 14 ust.2 rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz przepisu § 3 pkt.6 – 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999r. w sprawie homologacji pojazdów. Pogląd, iż obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji ciąży na podmiocie dokonującym zmiany typu pojazdu wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 5 sędziów w sprawie OPK 17/00 z dnia 23 października 2000r. Pogląd taki podzielił także Sąd Najwyższy. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżona decyzje organu administracji I instancji.
Na wymienioną decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. S. .
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów administracji. M. L. miała prawo przenieść prawo własności samochodu na skarżącego a więc powinien on zostać wpisany do dowodu rejestracyjnego jako aktualny jego właściciel. Skarżący nie zgadza się również, iż do zmiany rodzaju pojazdu na osobowy konieczne jest świadectwo homologacji. Samochód ten został kupiony jako osobowy a następnie przerejestrowany na ciężarowy. Skarżący kupił go jako samochód ciężarowy. W samochodzie marki Opel Corsa nie było i nie ma kratki rozdzielającej samochód. Pojazd spełnia więc warunki homologacji samochodu osobowego. W konkluzji skarżący wnosił o ponowne rozpatrzeni jego sprawy.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga J. S. jest częściowo zasadna.
Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz. U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. nr 153 poz.1270/.
Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga J. S. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi , utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz. U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art.72 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym/Dz. U. nr 98 poz. 602 z późn. zm./ rejestracji dokonuje się na podstawie:
1./ dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art.73 ust.5
2./ kart pojazdu, jeżeli była wydana
3./ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane
4./ zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane
5./ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany
6./dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego J. S. wnosił o dokonanie dwóch zmian w dowodzie rejestracyjnym pojazdu Opel Corsa a mianowicie: o wpisanie jego nazwiska jako jedynego właściciela samochodu oraz o zmianę wpisu rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na samochód osobowy. Wynika to z treści wniosku z dnia 4 września 2001r. oraz treści odwołania od decyzji organu administracji I instancji. Również na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. skarżący potwierdził fakt, iż domagał się zarejestrowania pojazdu wyłącznie na siebie oraz o zmianę rodzaju samochodu. Wskazuje to, iż skarżącemu chodziło o dokonanie zmian dwóch wpisów w dowodzie rejestracyjnym.
Jednym z warunków zarejestrowania pojazdu jest przedstawienie dowodu własności samochodu a więc dokumentu przenoszącego prawo własności pojazdu. W ocenie sądu skarżący przedstawił dowód własności samochodu Opel Corsa.
Należy zaznaczyć, iż sporny samochód był wcześniej zarejestrowany na J. S. i jego zięcia D. L. , którzy byli wspólnikami spółki cywilnej Hurtownia "B. ". Pełnomocnikami spółki byli żona skarżącego U. S. oraz jego córka M. L. . Jak wynika z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie majątek spółki, w tym i samochód Opel Corsa, wchodził w skład małżeńskiej wspólności ustawowej J. i U. S. oraz M. i D. L. . W rzeczywistości początkowo pojazd był współwłasnością czterech osób a mianowicie skarżącego, jego żony oraz M. i D. L. W dniu 6 maja 2001r. zmarła U. S. zaś z dniem 30 czerwca 2001r. skarżący wystąpił ze spółki i został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. Nowymi wspólnikami zostali M. i D. L. . Jak wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] spadkobiercami ustawowymi po U. S. zostali jej mąż i M. L. po ½ części każde z nich. W dniu 2 lipca 2001r. M. i D. L. przekazali skarżącemu własność samochodu jako rozliczenie z drugim wspólnikiem spółki. Wskazuje na to treść protokołu przekazania z tego dnia. M. L. była uprawniona do przekazania własności pojazdu. Była bowiem jego współwłaścicielką z tego tytułu, iż samochód wchodził do majątku wspólnego z D. L. a ponadto była ona spadkobiercą U. S. , która także była współwłaścicielką pojazdu. M. L. miała zatem prawo do przeniesienia własności samochodu. Faktycznie w dniu 2 lipca 2001r. było trzech współwłaścicieli pojazdu a mianowicie: skarżący, jego córka M. L. i D. L. . Protokół przekazania samochodu z dnia 2 lipca 2001r. jest w istocie umową przeniesienia na rzecz skarżącego udziałów we własności samochodu jakie mieli M. i D. L. . Z treści protokołu nie wynika wprawdzie wprost, iż chodzi tu o przeniesienie udziałów lecz jego analiza wskazuje, że M. i D. L. przenoszą własność samochodu na J. S. . Oznacza to, iż w dniu 2 lipca 2001r. skarżący stał się jedynym właścicielem samochodu Opel Corsa. W przekonaniu sądu protokół z dnia 2 lipca 2001r. należy traktować jako umowę przenoszącą własność samochodu na skarżącego gdyż, w myśl art.65 § 2 kodeksu cywilnego, w umowach należy raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Skoro zatem zamiarem M. i D. L. było przeniesienie własności ich udziałów w pojeździe na skarżącego to należy przyjąć, iż J. S. z dniem 2 lipca 2001r. stał się jedynym jego właścicielem.
Protokół z dnia 2 lipca 2001r. jest dowodem na to, iż J. S. został właścicielem samochodu Opel Corsa. Skoro protokół ten wraz z ostatnim dowodem rejestracyjnym został przedstawiony przez skarżącego w organie administracji to istniały przesłanki do zarejestrowania pojazdu na nazwisko skarżącego. J. S. spełnił bowiem warunki do rejestracji samochodu na swoje nazwisko określone w art.72 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Organy administracji obu instancji błędnie odmówiły rejestracji pojazdu na nazwisko skarżącego. Podkreślić należy, iż J. S. wnosił o dokonanie zmian dwóch zapisów w dowodzie rejestracyjnym. Po pierwsze chodziło mu o wpisanie jego nazwiska jako jedynego właściciela pojazdu oraz po drugie wnosił on o zmianę zapisu rodzaju pojazdu na osobowy. Dla dokonania pierwszej zmiany skarżący przedstawił wymagane dokumenty a w szczególności dowód własności pojazdu i istniały podstawy do wpisu jego nazwiska jako jedynego właściciela samochodu. Organy administracji błędnie odmówiły takiego wpisu powołując się na brak świadectwa homologacji. Świadectwo takie ma istotne znaczenie dla zmiany rodzaju pojazdu ale nie ma znaczenia dla wpisu nazwiska właściciela w dowodzie rejestracyjnym.
Organy administracji słusznie natomiast uznały, iż dla zmiany rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na osobowy istnieje wymóg uzyskania świadectwa homologacji.
Zgodnie z treścią art.68 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym/Dz. U. nr 98 poz.602 z późn. zm./, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji., producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej zaś za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu.
W myśl art.68 ust.9 wymienionej ustawy w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część.
Zgodnie z treścią art.72 ust.1 pkt.3 i art.78 ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. rejestracji dokonuje się na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji jeżeli są wymagane zaś właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nie przekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
W myśl § 14 ust.2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów/Dz. U. nr 59 poz.532 z późn. zm./ w przypadku zawiadomienia o zmianie innych danych technicznych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym do zawiadomienia dołącza się dokument potwierdzający, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów.
Zgodnie zaś z treścią § 3 pkt.6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999r. w sprawie homologacji pojazdów/Dz. U. nr 91 poz.1039 z późn. zm./ typ pojazdu oznacza pojazdy jednej kategorii, które nie różnią się pod względem istotnych cech określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia .
Analiza wymienionych przepisów wskazuje, iż w przypadku zmiany rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy istnieje wymóg uzyskania nowego świadectwa homologacji. Nie ulega wątpliwości, iż zmiana rodzaju pojazdu i jego przeznaczenia mieści się w pojęciu "zmiany typu pojazdu" w rozumieniu art.68 ust.9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Przy każdej zaś zmianie w typie pojazdu konieczne jest uzyskanie nowego świadectwa homologacji. Nie można bowiem takiej zmiany traktować mniej rygorystycznie niż zmiany przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, co w myśl art.68 ust.9 wymienionej ustawy, jest również objęte obowiązkiem uzyskania nowego świadectwa homologacji. Pogląd, iż w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy istnieje wymóg uzyskania świadectwa homologacji jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 5 sędziów z dnia 23 października 2000r. w sprawie OPK 17/00/ONSA nr 2 z 2001r. poz.62/, w uchwale w składzie 5 sędziów z dnia 18 grudnia 2000r. w sprawie OPK 18/00/ONSA nr 3 z 2001r. poz.102/ i uchwale z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie OPK 22/02/ONSA nr 2 z 2003r. poz.52/. Pogląd taki wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 2001r. w sprawie III RN 194/01/ONSA nr 5 z 2002r. poz.103/. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniach wymienionych uchwał i wymienionego wyroku jest przekonująca i sąd w obecnym składzie podzielił poglądy w nich wyrażone. Wymienione uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrok Sądu Najwyższego dotyczą wprawdzie zmiany rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy oraz odnoszą się do stanu prawnego istniejącego przed dniem 1 stycznia 2002r. lecz poglądy w nich wyrażone dotyczą także zmiany rodzaju pojazdu z ciężarowego na osobowy oraz mają zastosowanie do stanu prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zmiany w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r. wprowadzone ustawą z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym/Dz. U. nr 129 poz.1444/, które weszły w życie 1 stycznia 2002r., nie dotyczyły przepisu art.68 ust.9. W związku z czym wykładnia tego przepisu nie uległa zmianie po dniu 1 stycznia 2002r. Pogląd, iż również po 1 stycznia 2002r. do zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu konieczne jest świadectwo homologacji wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 1 lipca 2002r./ONSA nr 2 z 2003r. poz.52/.
W rozpoznawanej sprawie w 1995r. w samochodzie Opel Corsa za przednimi siedzeniami zamontowano skrzynię ładunkową i pojazd ten został zarejestrowany jako samochód ciężarowy dwuosobowy. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący zdemontował tę skrzynię i zamocował w to miejsce tylnie siedzenie. Doszło zatem do zmiany rodzaju pojazdu z ciężarowego na osobowy. Przy dokonaniu zmiany rodzaju pojazdu do jego rejestracji konieczne jest uzyskanie świadectwa homologacji. Skarżący nie przedstawił takiego świadectwa i organy administracji słusznie odmówiły rejestracji samochodu jako osobowy.
Reasumując sąd uznał, iż organy administracji odmawiając rejestracji pojazdu na nazwisko skarżącego naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.77 i 80 kpa. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, iż spełnione zostały przesłanki do wpisania J. S. jako jedynego właściciela pojazdu. Oznacza to, iż wniosek skarżącego o dokonanie wpisu jego nazwiska jako właściciela pojazdu zasługiwał na uwzględnienie. Organy administracji natomiast potraktowały to żądanie łącznie z wnioskiem o zmianę rodzaju pojazdu i odmówiły uwzględnienia obu żądań opierając się na tym, że nie przedstawiono świadectwa homologacji. W istocie wniosek z dnia 4 września 2001r. zawierał dwa żądania skarżącego określone w poszczególnych punktach tego wniosku i winno zostać ocenione czy spełnione zostały przesłanki do uwzględnienia każdego z nich. W sytuacji gdyby skarżący złożył dwa wnioski na dwóch osobnych pismach a mianowicie pierwszy o zmianę nazwiska właściciela i drugi o zmianę zapisu dotyczącą rodzaju pojazdu to istniałyby podstawy do uwzględnienia pierwszego z nich. Organy administracji błędnie potraktowały oba żądania łącznie i odmówiły zmiany nazwiska właściciela w dowodzie rejestracyjnym z uwagi na brak świadectwa homologacji. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy rejestracji samochodu na nazwisko J. S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Ł. z dnia [...] w tej samej części. Ponieważ skarga na decyzję w części dotyczącej odmowy rejestracji pojazdu jako osobowy nie jest zasadna na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja nie posiada przymiotu wykonalności sąd odstąpił od orzekania o wstrzymaniu jej wykonania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ponownie ocenić cały zebrany materiał dowodowy pod kątem ustalenia czy zostały spełnione przesłanki do zmiany nazwiska właściciela w dowodzie rejestracyjnym. W przypadku braku wszystkich wymaganych dokumentów skarżący winien zostać wezwany do ich złożenia. Po zebraniu całego materiału dowodowego organy administracji winny dokonać wnikliwej jego oceny a następnie wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku J. S. .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło