II SA/Łd 133/17

Dnia 27 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi Parafii A w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołań S. B. oraz A w Ł., reprezentowanej przez adwokata J. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] nr [...]. Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B w W., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z wewnętrzną linią zasilającą na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. C, na działce nr ewid. 1/1, [...]. Od powyższej decyzji odwołał się S. B. twierdząc, że organ powinien wskazać inną lokalizację, w których D mógłby postawić nadajnik na terenie miasta z dala od zabudowań mieszkalnych. Od decyzji organu I instancji odwołała się także A w Ł., reprezentowana przez adwokata J. M., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia art. 7, art. 9, art. 10, art. 77, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ przywołał regulacje art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 35 ust. 1 i 4, art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) – dalej w skrócie "P.b." i stwierdził, że w dniu 13 lipca 2016 r. B złożyła w organie I instancji wniosek o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej numer [...], wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. C na działce nr ewid. 1/1 w obrębie [...]. Z akt sprawy wynika, iż projektowane przedsięwzięcie - stacja bazowa telefonii komórkowej nr [...] składa się z zespołu anten mocowanych na wieży rurowej posadowionej na fundamencie płytowym żelbetowym, kołowym w gruncie 1,50 m poniżej poziomu terenu, a także z urządzeń sterujących usytuowanych u podnóża wieży. Projektowana jest wieża o wysokości trzonu 51,30 m oraz o łącznej wysokości 52,30 n.p.t. Zaprojektowano montaż piętnastu anten sektorowych skierowanych zgodnie z azymutem 0°, 120° i 240°, zawieszonych na wieży na wysokości 48 m i 50 m powyżej otaczającego terenu. Stacja bazowa telefonii komórkowej usytuowana jest na działce nr ewid. 1/1 w obrębie [...] i obsługiwać będzie sieć telefonii komórkowej, należącą i eksploatowaną przez Bw W.. Projektowana stacja bazowa jest bezobsługowa i wymaga dojazdu jedynie na czas budowy. Dojazd do planowanej inwestycji będzie się odbywał poprzez istniejący zjazd z drogi publicznej - ul. B, co zostało zaznaczone na projekcie zagospodarowania terenu. Organ odwoławczy stwierdził następnie, że dla planowanej inwestycji inwestor uzyskał w dniu [...] decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która stała się ostateczna. Planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami powyższej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika także, że Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia uznając, że projektowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Planowana inwestycja nie zalicza się bowiem do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 71) – dalej w skrócie "rozporządzenie". Sporządzona dla inwestycji kwalifikacja środowiskowa wykazała bowiem, że poziom promieniowania pochodzący od projektowanych anten sektorowych nie wystąpi w miejscach dostępnych dla ludzi. Zgodnie z tym rozporządzeniem parametrami, na podstawie których dokonuje się kwalifikacji przedsięwzięcia, jakim jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, czyli budowa instalacji radiokomunikacyjnej emitującej pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300 000 MHz, są: • równoważna moc promieniowana izotropowo EIRP wyznaczona dla pojedynczej anteny - przy czym EIRP dla pojedynczej anteny wyznacza się także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna; • odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Wojewoda wskazał także, iż przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego - art. 124 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2016 r., 672 ze zm.). Wobec takiej definicji należało - zdaniem organu - przyjąć, że miejsca, do których dotarcie przez człowieka wymaga na którymkolwiek etapie użycia jakiegokolwiek sprzętu technicznego, nie mogą być traktowane jako miejsca dostępne dla ludności. Jednocześnie zgodnie z zapisami § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia instalacje radiokomunikacyjne emitujące pola elektromagnetyczne będące radioliniami nie są zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym parametrów anten radiolinii nie uwzględnia się przy kwalifikacji przedsięwzięcia. Według organu przyjęte dla inwestycji rozwiązania przestrzenne, funkcjonale i konstrukcyjne (wysokość zawieszenia anten 48 m i 50 m) eliminują dostęp ludzi do obszarów oddziałujących szkodliwie. Analiza przewidywanych rozkładów pól elektromagnetycznych, dla których przekroczony został dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, pozwala stwierdzić, że wystąpią one tylko i wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi, nie wprowadzając ograniczeń w sposobie korzystania z terenów przyległych. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym przez "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów. Innymi słowy, miejsca dostępne dla ludności, to miejsca na których może choćby potencjalnie powstać zabudowa zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź decyzji o warunkach zabudowy. Dalej Wojewoda stwierdził, że organ I instancji uczynił stronami postpowania tych właścicieli nieruchomości, które znajdują się pod głównymi osiami wiązki promieniowania anten sektorowych, na długości występowania gęstości mocy większej lub równej 0,1 W/m2, zgodnie z dopuszczalnymi poziomami pól elektromagnetycznych, określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie poziomów dopuszczalnych elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883). Organ odwoławczy analizując, czy w miejscach dostępnych dla ludności przekroczony został dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wziął pod uwagę także decyzje o warunkach zabudowy wydane dla terenu objętego oddziaływaniem ww. inwestycji. Analiza potwierdziła, że miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych. Wojewoda odpowiadając na zarzut odwołujących dotyczący zeszpecenia okolicznego krajobrazu wyjaśnił, iż do powyższej kwestii odniósł się inwestor w piśmie z dnia 26 sierpnia 2016 r. wskazując, że zastosowanie przy budowie stacji bazowej wieży rurowej, na której zostaną zamontowane anteny pozwoli na jak najmniejszą ingerencję w krajobraz. Ponadto inwestor uzyskał, wydaną przez właściwy organ decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która jest wiążąca zarówno dla inwestora jak i dla organu wydającego decyzję zezwalającą na realizację przedmiotowej inwestycji. Dodatkowo, jak słusznie zauważył inwestor, obecność w krajobrazie urządzeń infrastruktury technicznej takich jak słupy energetyczne czy stacje bazowe jest w obecnych czasach powszechna i niezbędna do zapewnienia obsługi i prawidłowego funkcjonowania np. telefonii komórkowej. Organ II instancji ustosunkowując się do kwestii podnoszonej w odwołaniu S. B. odnośnie konieczności przeprowadzenia ekspertyzy oddziaływania na środowisko wyjaśnił, że Prezydent Miasta Ł., jako organ właściwy stwierdził, iż instalacja radiokomunikacyjna przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej B nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych, w związku z czym nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację, co jednoznacznie oznacza brak przeprowadzenia postępowania z zakresu ochrony środowiska przez właściwy organ administracji publicznej. Stacje bazowe, z uwagi na konieczność ich posadowienia na wysokościach znacząco przewyższających istniejącą zabudowę, nie będą wywoływały negatywnego wpływu na okolicznych mieszkańców. Zasięgi występowania pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 zarówno w płaszczyźnie poziomej i pionowej dla anten sektorowych planowanej stacji bazowej przedstawiono w projekcie budowlanym w opracowaniu graficznym obszaru oddziaływania, dla których pola elektromagnetyczne o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 nie wystąpią w miejscach dostępnych dla ludzi. Wojewoda, odnosząc się do kwestii błędu metody obliczeniowej, która podnoszona jest także w odwołaniu pełnomocnika A w Ł. wyjaśnił, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, do podstawowych obowiązków projektanta m.in. należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant obowiązany jest do dołączenia do projektu budowlanego oświadczenia o sporządzeniu tego projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, o czym mowa w ust. 4 ww. przepisu. Organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany jest, zgodnie z art. 35 ust. 1, zweryfikować projekt budowlany, nie może natomiast ingerować w rozwiązania projektowe, tym bardziej, że projektanci dołączyli do projektu budowlanego stosowne oświadczenia i oni ponoszą odpowiedzialność za prawidłowość przyjętych rozwiązań. W niniejszej sprawie projekt budowlany opracowany został przez projektantów posiadających właściwe uprawnienia, którzy złożyli oświadczenia o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Treść przepisu art. 20 ust. 4 P.b. oraz przepisów określających zakres i czynności podejmowane przez organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę, uprawnia do stwierdzenia, że to projektant jako osoba pełniąca samodzielną funkcję techniczną o kwalifikacjach potwierdzonych zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b. ponosi odpowiedzialność za zgodność przyjętych w projekcie rozwiązań z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ustawodawca nie upoważnił organu prowadzącego postępowanie w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę do zastępowania projektanta w jego ustawowych obowiązkach. Kompetencja właściwego organu w sprawach pozwolenia na budowę została ograniczona do czynności formalnych o charakterze kontrolnym bez możliwości angażowania się w meritum projektu budowlanego złożonego wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. W kwestii wątpliwości co do usytuowania przedmiotowej inwestycji oraz żądania wskazania innej lokalizacji organ wyjaśnił, że inwestycja zlokalizowana jest w Ł., przy ul. C, działka nr ewid. 1/1. Planowany jest dojazd z drogi publicznej - ul. B, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do projektu budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano co prawda, że dojazd do planowanej inwestycji odbywać się będzie poprzez istniejący zjazd z drogi publicznej ul. Radwańskiej, jednak całokształt zebranego materiału potwierdza, że jest to jedynie omyłka, gdyż inwestycja znajduje się przy ul. C z ul. C planowany jest dojazd do inwestycji. Ponadto o lokalizacji inwestycji decyduje inwestor, organ administracyjno-budowlany może jedynie zweryfikować czy dana lokalizacja nie narusza przepisów prawa. Wojewoda odnosząc się do zarzutów dotyczących obniżenia wartości nieruchomości oraz wpływu inwestycji na pogorszenie stanu zdrowia okolicznych mieszkańców wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie regulują powyższych kwestii. Z dokumentacji sprawy wynika, że miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych, zatem inwestycja nie będzie miała wpływu na pogorszenie stanu zdrowia okolicznych mieszkańców. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu pełnomocnika A w Ł. dotyczących naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nie podanie, czy jest możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania organ wyjaśnił, że do wniosku o pozwolenie na budowę spornego przedsięwzięcia obejmującego swym zakresem realizację anten sektorowych - dołączono "Kwalifikację przedsięwzięcia stacji bazowej telefonii komórkowej B [...]" z sierpnia 2015 r. Z powyższego dokumentu wynika, że równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny wynosi: - więcej niż 2000 W, a mniej niż 10000 W. Kwalifikacja obrazuje przebieg pochylenia osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych zarówno dla minimalnego, jak i maksymalnego pochylenia wiązek (widok osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych w rzucie poziomym na planie otoczenia stacji). Zarzut jest zatem bezzasadny. Organ ustosunkowując się do zarzutu skarżącego o całkowitym braku informowania stron o podjętych działaniach związanych z pismem strony o przedłużeniu czasu zapoznania z aktami postępowania wyjaśnił, że organ I instancji w dniu 26 sierpnia 2016 r. zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Strona odwołująca pismo odebrała 5 września 2016 r., natomiast pismo do Urzędu Miasta Ł. z informacją o powrocie z urlopu oraz prośbą o przedłużenie terminu dla zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami zostało wysłane do organu I instancji w dniu 13 września 2016 r. (czyli po upływie 7-dniowego terminu oznaczonego w zawiadomieniu), a do organu wpłynęło w dniu 16 września 2016 r., czyli po wydaniu decyzji. Nie można zatem uznać zarzutu za zasadny, ponieważ strona została poinformowana o fakcie zebrania materiału dowodowego, miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i z możliwości tej nie skorzystała. W dalszej kolejności Wojewoda stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż inwestor spełnił wymogi, jakie wynikają z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 P.b. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to zostało prawidłowo podpisane przez osobę uprawnioną zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy upoważnieniami. Z akt administracyjnych wynika, iż inwestor spełnił wymagania przewidziane przytoczonymi przepisami. Dołączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny i odpowiada wymogom określonym w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, co obligowało organ I instancji do podjęcia zaskarżonej decyzji. Powyższą decyzję A w Ł. reprezentowana przez adwokata J. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wnosząc o: uchylenie decyzji organów obu instancji; zasądzenie od Wojewody [...] kosztów postępowania; w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; przeprowadzenie dowodu z dokumentu prywatnego - opinii wydanej przez zespół pracowników naukowych [...] Instytutu Elektroniki, Zakładu Telekomunikacji pod przewodnictwem prof. S. H. na okoliczności ustalenia w jaki sposób winny zostać właściwie dokonane pomiary oraz wyliczenia wartości promieniowania anten sektorowych (EIRP). Strona zarzuciła decyzji naruszenie: 1) art. 32 ust. 1 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia, poprzez nieustalenie w jakikolwiek sposób, czy przy maksymalnych pochyleniach (tzw. tiltach) planowanych anten na danym sektorze w odległości do 200 m od anteny w osi głównych wiązek promieniowania nie wystąpią miejsca dostępne dla ludności, czyli miejsca, które można zabudować. Powyższe rażące naruszenie prawa nie pozwalało organowi na stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie decyzja o środowiskowych uwarunkowanych realizacji przedsięwzięcia nie była wymagana, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę podczas, gdy w oparciu o zebrany materiał organ winien wydać decyzję odmowną; 2) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo jej sprzeczności z uzasadnionymi interesami osób trzecich pozostających w obszarze oddziaływania stacji bazowej; 3) art. 7 w zw. z art. 8, w zw. z art. 9, w zw. z art. 75, w zw. z art. 77, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie w jakikolwiek sposób, iż osie głównych wiązek promieniowania w odległości przewidzianej w rozporządzeniu nie wystąpią w miejscu dostępnym dla ludności, czyli możliwym do zabudowy. Ponadto organ zaakceptował swobodnie ustalone przez inwestora tzw. tilty, która to praktyka prowadzić może do obchodzenia przepisów prawa, na co Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał uwagę w swych orzeczeniach. Organ nie wyjaśnił też, dlaczego nie analizował we własnym zakresie zakwestionowanych przez skarżącego wartości; 4) art. 7 w zw. z art. 8, w zw. z art. 9, w zw. z art. 75, w zw. z art. 77, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy wybudowanie stacji bazowej według przedłożonego projektu pozwoli na ewentualne przyszłe przemieszczenie anten w innym kierunku; 5) art. 28 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 20 oraz 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez nietrafne przyjęcie, że organ musi ustalić obszar oddziaływania obiektu na podstawie danych zawartych w projekcie budowlanym, albowiem nie ma możliwości weryfikacji tych danych nawet, jeżeli są one nie kompletne i nie uwzględniają tak jak w niniejszej sprawie zjawiska kumulacji (inna stacja w pobliżu, mocy anten radioliniowych, błędu metody obliczeniowej oraz zjawiska odbić). W istocie organ uznał, iż to projektant decyduje, ile będzie wynosił obszar oddziaływania inwestycji. 6) art. 7 w zw. z art. 8, w zw. z art. 9, w zw. z art. 75, w zw. z art. 77, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie w jakikolwiek sposób, czy wartości EIRP wskazane w treści Kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko zostały wyliczone w sposób właściwy, w sytuacji, w której prawidłowe ustalenie wartości EIRP bezpośrednio rzutuje na konieczność uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia; 7) art. 7 w zw. z art. 8, w zw. z art. 9, w zw. z art. 75, w zw. z art. 77, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezweryfikowanie ustaleń poczynionych przez projektanta i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie oświadczenia projektantów bez poczynienia jakichkolwiek własnych ustaleń w tym zakresie w sytuacji, gdy w przedmiotowym postępowaniu nie obowiązuje formalna teoria dowodów i tym samym organ ma ustawowy obowiązek zweryfikowania przedstawianych przez stronę dokumentów i w konsekwencji merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r. sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i wniósł na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci opinii dotyczącej oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej B z dnia 1 marca 2017 r. na okoliczność ustalenia właściwego sposobu dokonania pomiarów oraz wyliczenia wartości promieniowania anten sektorowych EIRP. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uczestnik postępowania J. D. przyłączyła się do wniosków skargi i wyjaśniła, że w okolicach planowanej inwestycji jest zabudowa mieszkaniowa, która będzie się dalej rozwijała, a w odległości około 250m od przedmiotowego masztu antenowego usytuowany jest maszt z antenami, którego wpływu (kumulacji) organ nie uwzględnił. Następnie sąd postanowił dopuścić dowód z dokumentu w postaci złożonej opinii z dnia 1 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed orangami administracji publicznej. Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Wojewody [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B w W., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmującej w sumie 15 anten sektorowych i 6 radioliniowych, wraz z wewnętrzną linią zasilającą na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. C, na działce nr ewid. 1/1, [...], stwierdził, że zostały one podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło w istotnym stopniu rzutować na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną poddanych kontroli sądu rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 1 P.b. pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (pkt 1); uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów (pkt 2); wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych (pkt 3). Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1); złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2) – art. 32 ust. 4 P.b. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (pkt 1); oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2); decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 3) - art. 33 ust. 2 P.b. W rozumieniu art. 35 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: pkt 1 - zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; pkt 2 - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; pkt 3 - kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; pkt 4 - wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 – (ust. 1). W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4). Z przywołanych wyżej norm prawnych, których brzmienie jest jasne i nie wymaga wykładni, wynika, że warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie przez inwestora kompletnej dokumentacji projektowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, która następnie powinna zostać rzetelnie i kompleksowo oceniona przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej pod kątem zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub - w przypadku jego braku - z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Pozytywna weryfikacja wspomnianej dokumentacji obliguje organ do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oceniając spełnienie przesłanek warunkujących udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego organ zobligowany jest zgodnie z podstawowymi standardami procedury administracyjnymi zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. stać na straży praworządności i podejmować wszelkie czynności niezbędne do starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uwzględniając przy tym interes społeczny i słuszny interes strony. W tym celu organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie w oparciu o całokształt akt administracyjnych sprawy ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyniki poczynionych w tym zakresie ustaleń winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w motywach wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W świetle art. 107 § 3 k.p.a. powinno ono składać się z uzasadniania faktycznego, obejmującego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego, sprowadzającego się w istocie do wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę załączył kompletną na pierwszy rzut oka dokumentację: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wraz z poświadczoną za zgodność z oryginałem kopią umowy najmu nieruchomości zawartej w dniu [...], ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Ł. o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] nr [...], ostateczne postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, projekt budowlany wraz z "Kwalifikacją instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko w oparciu o Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 9.11.2010 r., Dz.U. nr 213, poz. 1397" oraz "Graficzny model obszaru oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko (graficzne przedstawienie poziomu pól elektromagnetycznych) będący uzupełnieniem kwalifikacji środowiskowej wykonanej 26 sierpnia 2015 r." Uwzględniając powyższą dokumentację organy orzekające, kierując się brzmieniem art. 28 ust. 2 P.b., który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu oraz legalną definicją "obszaru oddziaływania obiektu", unormowaną w art. 3 pkt 20 P.b., przez którą należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu, prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania, uznając iż są nimi właściciele nieruchomości, które znajdują się pod osiami głównymi wiązki promieniowania anten sektorowych, na długości występowania gęstości mocy większej lub równej 0,1 W/m2, zgodnie z dopuszczalnymi poziomami pól elektromagnetycznych, określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. nr 192, poz. 1883). Następnie organy orzekające prawidłowo oceniły zgodność projektowanej inwestycji z ustaleniami decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Rozważając zaś zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, o której stanowi art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., Wojewoda [...], jak i Starosta - odwołując się do treści przedłożonego przez inwestora ostatecznego postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz Kwalifikacji przedsięwzięcia (...)" i "Graficznego modelu (...)" - trafnie wywiodły, że w świetle regulacji § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, nie zalicza się również do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Analizując przewidywany rozkład pól elektromagnetycznych, dla których przekroczony został dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że wystąpią one tylko i wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi, nie wprowadzając ograniczeń w sposobie korzystania z terenów przyległych. Celem rzetelnego wyjaśnienia tego zagadnienia Wojewoda [...] w toku postępowania odwoławczego uzupełnił materiał dowodowy o decyzje o warunkach zabudowy wydane dla terenu objętego oddziaływaniem inwestycji, które następnie przeanalizował w kontekście dopuszczalnej na tymże terenie wysokości zabudowy, dochodząc do trafnej konkluzji, że miejsca dostępne dla ludności nie wystąpią w osi głównej promieniowania anten sektorowych. Co istotne w motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zdefiniował pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności" odwołując się w tym zakresie do wypracowanego i ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych oraz art. 124 ustawy Prawo ochrony środowiska. Poprawność wywodów i argumentacji tym zakresie nie budzi zastrzeżeń składu orzekającego. W ocenie sądu, Wojewoda [...] rozpoznając niniejszą sprawę nie ustrzegł się jednak błędów, które mogły w istotnym stopniu rzutować na wynik sprawy, co stanowiło zasadniczy powód usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie organ odwoławczy nie wypowiedział się jednoznacznie, czy w świetle zebranego materiału dowodowego zachodzi możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Jeżeli bowiem istnieje możliwość pochylenia anteny, tzw. tilt, to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Okoliczność ta winna podlegać wyjaśnieniu przez organ, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości, należało ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie zbadać od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kątem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i powinno zostać zweryfikowane w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz należycie umotywowane w uzasadnieniu decyzji. Ponownej weryfikacji powinny wobec tego podlegać takie zagadnienia jak azymuty, możliwość pochylenia anteny – tzw. tilt, możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania (na skutek działania ludzi i sił natury) bądź przyjęte zabezpieczenia (rozwiązania techniczne) przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury (np. silne wiatry), odległość na jaką urządzenie może emitować pole elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowana izotropowo) uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku (zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności – rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów). Zarzut tej treści został postawiony w odwołaniu i obecnie powielony został w skardze, jednakże w motywach zaskarżonej decyzji - poza przytoczeniem danych wynikających z Kwalifikacji przedsięwzięcia, próżno poszukiwać jednoznacznego stanowiska Wojewody w tym zakresie. Powyższe zagadnienie nie było również przedmiotem jakichkolwiek rozważań ze strony organu I instancji. Stwierdzenie, że równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny wynosi – więcej niż 2000 W, a mniej niż 10000 W oraz, że wspomniana Kwalifikacja przedsięwzięcia obrazuje przebieg pochylenia osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych zarówno dla minimalnego, jak i maksymalnego pochylenia wiązek nie zasługuje na akceptację (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 98/15, utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2245/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2002/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji w Sprawach, pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to dodatkowo potwierdza załączona do akt sądowych opinia opracowana przez pracowników naukowych [...] z dnia 1 marca 2017r. W świetle powyższych zastrzeżeń dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i oceny statusu strony, istotne znaczenie może mieć dodatkowo wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie (taka sytuacja mogłaby wchodzić w rachubę w przypadku zdalnego sterowania antenami) lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne, jak chociażby z inną stacją telefonii komórkowej, co podnosił w odwołaniu S. B. i w trakcie rozprawy uczestniczka postępowania J. D. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z powyższym sąd zobligowany był uchylić podjęte w sprawie decyzje organów obu instancji, jako wydane co najmniej przedwcześnie. Kontynuując postępowanie wyjaśniające organy zobligowane będą wyjaśnić i rzetelnie udokumentować zagadnienia, o których mowa w poczynionych wyżej rozważaniach, a następnie podjąć rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa. Mając powyższe na względzie sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. W punkcie 2 sentencji wyroku sąd biorąc pod uwagę regulacje art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) rozstrzygnął o kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu. Na zasądzoną kwotę 1014 zł składają się: 500 zł – wpis sądowy od skargi, 480 zł – koszty zastępstwa adwokackiego, 34 zł – opłaty skarbowe od pełnomocnictw. ms