II SA/Łd 1331/01

WyrokWSA w Łodzi2004-06-02

Skład orzekający: Andrzej Kozerski, Teresa Rutkowska, Monika Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest władny do samodzielnego rozstrzygania kwestii uprawnień do gruntu i dokonywania zmian w ewidencji sprzecznych z aktualnymi zapisami w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Organy prowadzące ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające, nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Zmiany w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych. Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie narusza prawa, ponieważ organy te nie były władne rozstrzygać o kwestii własności i dokonywać zmian sprzecznych z aktualnymi zapisami w księdze wieczystej.
Stan faktyczny
Skarżący J. i A. małż. P. domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów polegających na odłączeniu części powierzchni działki od ich własności i dołączeniu jej do gruntów małżonków T. lub przywróceniu stanu granic i powierzchni działek sprzed odnowienia ewidencji gruntów w 1992 r. Organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na wpisy w księdze wieczystej dotyczące małżonków T. Organ odwoławczy uchylił pierwszą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie organ pierwszej instancji ponownie odmówił wprowadzenia zmian, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili wadliwość zapisów w ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, p. o. sędziego WSA Monika Łuczyńska, Protokolant sekretarz sądowy Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi J. P., A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę 3 II SA / Łd 1331 / 01 U Z A S A D N I E N I E Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów polegającej na odłączeniu części powierzchni działki 425 wpisanej pod pozycją rejestru gruntów Nr [...] jako własność J. i A. małż. T. i dołączenie jej do gruntów J. i A. małż. P. . Jako podstawę decyzji wskazano przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm. ). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że działka 425 objęta jest księgą wieczystą Kw [...] , w której jako właściciele ujawnieni są małżonkowie T. Wnioskujący o zmianę w ewidencji gruntów J. i A. małż. P. nie przedstawili dowodów wskazujących na inny stan prawny nieruchomości . Po rozpatrzeniu odwołania małż. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...] , na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów polegającej na przywróceniu granic i powierzchni działek 426 , 427 , i 763 do stanu sprzed odnowy ewidencji gruntów dokonanej w 1992 r. i umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia granic i powierzchni działki 353/1 do stanu sprzed odnowy ewidencji gruntów . Jako podstawę decyzji wskazano przepisy art. 20 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. Z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ) oraz art. 104 i 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że po odnowieniu ewidencji gruntów miały miejsce zdarzenia prawne przesądzające o tytułach własności zainteresowanych stron. W latach 1995 – 97 zainteresowani nabyli swoje nieruchomości postanowienie sądowe o uwłaszczeniu oraz akt notarialny) . W oparciu o te tytuły własności zostały następnie założone księgi wieczyste, w których oznaczenie i powierzchnie działek zostały przyjęte z odnowionej ewidencji gruntów. Sprawa granic i powierzchni działki 353/1 została wcześniej rozstrzygnięta decyzją Starosty [...] z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego . Po rozpatrzeniu odwołania małż. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...] , na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji podnosząc, że małż. P. nie przedstawili żadnego dokumentu uzasadniającego wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów . W skardze z dnia 29 stycznia 2001 r. J. i A. małż. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji . Zdaniem skarżących przedstawione przez nich dokumenty jednoznacznie wykazują , że zapisy w ewidencji gruntów w zakresie określenia granic i powierzchni spornych działek są wadliwe . Skarżący podnieśli , że nie brali udziału w postępowaniu sądowym o uregulowanie własności gospodarstwa rolnego małż. T. a pomiary geodezyjne dokonane w tym postępowaniu doprowadziły do obecnych konfliktów . W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) . Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). W ramach tej kontroli sądy administracyjne badają , czy zaskarżona decyzja ma oparcie w prawie materialnym i czy organy nie naruszyły przepisów regulujących postępowanie administracyjne . Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach stwierdzić należy , że przy jej wydawaniu nie wystąpiły istotne wady postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a decyzja znajduje oparcie w obowiązującym prawie . Przepisy z zakresu ewidencji gruntów ( ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne – powołana wyżej oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38 , poz. 454) stanowią, że organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych , prawomocnych orzeczeń sądowych , aktów notarialnych , ostatecznych decyzji administracyjnych lub dyspozycji zawartych w aktach normatywnych (§ 12 wyżej cytowanego rozporządzenia ) . Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach II S.A. 1155/92, II S.A. 1718/95, II S.A. 1824/95, II S.A. 1231/97 , II S.A. 1094/98 , II S.A. 810/98 i II SA.1283/97 . Podkreślić ponadto należy, że skarżący domagają się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów poprzez przywrócenie stanu sprzed odnowienia ewidencji gruntów w 1992 r. Tymczasem zmiany wprowadzone w 1992 r. były podstawą do określenia granic i powierzchni nabywanej przez nich w 1995 r. nieruchomości i ujawnienia danych o nieruchomości w księdze wieczystej założonej również w 1995 r. Podobnie też zmiany te były podstawą ujawnienia danych o nieruchomości małż. T. Odwoływanie się do treści aktu notarialnego z 1933 r. może być skuteczne jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym w sporze o własność lub też w postępowaniu o rozgraniczenie . Należy jednak pamiętać, że w późniejszym okresie nieruchomości stron objęte były postępowaniem uwłaszczeniowym . Organy prowadzące ewidencję gruntów nie były władne rozstrzygać o kwestii własności i dokonywać zmian sprzecznych z aktualnymi zapisami w księdze wieczystej . Stanowiłoby to ewidentne naruszenie dyspozycji § 12 wyżej cytowanego rozporządzenia Zatem stwierdzić należy, zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło