II SA/Łd 1344/11

Dnia 30 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł., uchyliło decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] roku, Nr [...] w części, orzekło w tym zakresie i w pozostałej części utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla wnioskodawcy – J. W. dla przedsięwzięcia polegającego na podpowierzchniowej eksploatacji kopaliny pospolitej udokumentowanej jako złoże kruszywa naturalnego "Z." w kat. C1 w miejscowości Z., gmina S. na działkach Nr ewid. [...] i [...]. W sentencji decyzji organ I instancji określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia (pkt 1), warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 2), jak i wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji na eksploatację (pkt 3). Organ nie stwierdził konieczności określania wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, stwierdził brak transgranicznego oddziaływania na środowisko, brak konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, brak konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania środowisko. W odwołaniu od powyższej decyzji Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia podniosła, iż organ przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy tj. zmianę treści decyzji w pkt 3 tiret 12 decyzji poprzez wskazanie terminu zakończenia rekultywacji do końca kwietnia 2012 roku. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że wnosi o skrócenie terminu ostatecznej rekultywacji złoża ze względu na lokalizację przedmiotowej inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie przejścia dla zwierząt MA 197. Eksploatacja kruszywa ze złoża nie spełni wymagań art. 54 ust. 1 pkt 1 i art. 64 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego oraz art. 125 i 126 Prawa ochrony środowiska. Przy przyjętych w dokumentacji założeniach wyeksploatowanie pola północnego w pełnym zakresie zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju nie jest możliwe do końca 30 kwietnia 2012 roku. Natomiast zakładana eksploatacja z pola południowego wpłynąć może na znaczące obniżenie rangi korytarza ekologicznego na wskazanym terenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej pkt I.2 tiret 5 i orzekło w tym zakresie stwierdzając, iż należy dobrać typ oraz rodzaj maszyn i sprzętu wykorzystywanego w trakcie realizacji i eksploatacji inwestycji, tak aby w jak największym stopniu ograniczyć zasięg negatywnego oddziaływania inwestycji w zakresie drgań i wibracji. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie obszernie cytując treść przepisów prawa wskazał, iż z załączonych akt sprawy wynika, że planowane przedsięwzięcie polegające na podpowierzchniowej eksploatacji kopaliny pospolitej udokumentowanej jako złoże kruszywa naturalnego zostało zaliczone do inwestycji, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być nałożony w myśl § 3 pkt 40 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Organ I instancji, po zasięgnięciu opinii właściwych organów tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, uznał za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu określając jego zakres. Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, uzyskaniu stanowisk Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, organ I instancji wydał kwestionowaną w sprawie decyzję. Na terenie, na którym jest planowane przedmiotowe przedsięwzięcie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym teren działek oznaczony jest symbolem PG – teren eksploatacji kopalin pospolitych. Organ I instancji wydając decyzję wziął pod uwagę i uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i uzgodnienia właściwych organów, co znalazło swoje odzwierciedlenie w decyzji, gdyż poza określeniem rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia, określono również warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, a także wymogi dotyczące ochrony środowiska. Złożony przez wnioskodawcę Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z załącznikami, zdaniem organu odwoławczego, spełnia wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zawiera on bowiem opis planowanego przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania inwestycji na środowisko oraz opis istniejących w sąsiedztwie zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W raporcie przedstawiono analizowane warianty, a także przewidywane skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, jak i określono przewidywane oddziaływanie na środowisko tych wariantów. W raporcie uzasadniono proponowany przez wnioskodawcę wariant i wskazano jego oddziaływanie na środowisko. Z uwagi na związek planowanego przedsięwzięcia z lokalizacją złoża kopaliny nie przewidziano innych wariantów przedsięwzięcia. Przeanalizowano warianty przedsięwzięcia z uwagi na stosowaną technologię wydobycia. W raporcie zawarto również opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę i opis przewidywanych znaczących oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, a także opisano przewidywane działania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Stwierdzono w raporcie również, że dla przedsięwzięcia nie jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska. Ponadto poddano analizie możliwe konflikty społeczne. Autorzy raportu stwierdzili, że opracowując raport nie napotkali na trudności wynikające z niedostatków techniki. W raporcie znajduje się ponadto streszczenie w języku niespecjalistycznym, podano źródła informacji stanowiących podstawę do sporządzenia raportu i przedstawiono zagadnienia w formie graficznej i kartograficznej. Podano również nazwiska osób sporządzających raport. Dla inwestycji nie występuje ryzyko poważnych awarii i dlatego odstąpiono od nałożenia na wnioskodawców obowiązku przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że kwestia wpływu planowanego przedsięwzięcia na przejście dla zwierząt wykonywane w ramach budowy autostrady była szczegółowo analizowana w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W przedłożonym raporcie wskazano, iż oddziaływanie skumulowane pomiędzy projektowaną kopalnią, a projektowaną autostradą dotyczyć może negatywnego oddziaływania na szlaki migracyjne zwierząt. Z uwagi jednak na planowane zakończenie wydobycia (do końca 2012 roku), a więc przed rzeczywistym rozpoczęciem funkcjonowania przejść, nie istnieje ryzyko negatywnego oddziaływania analizowanego przedsięwzięcia na funkcjonujące szlaki migracyjne oraz nie istnieje ryzyko obniżenia rangi projektowanych przejść. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska prowadząc postępowanie uzgodnieniowe dysponował pełnym materiałem dowodowym uzupełnianym, zarówno przez inwestora, jak i stronę odwołującą się. Dokonana została analiza wpływu planowanego przedsięwzięcia na przejście dla zwierząt. Określono w wydanym postanowieniu warunki dotyczące zapewnienia pełnej funkcjonalności przejścia dla zwierząt, w tym dokonanie nasadzeń mających pełnić funkcje naprowadzające na przejście. Warunki te zostały uwzględnione w decyzji I instancji. Określony w decyzji termin zakończenia rekultywacji pola północnego – do końca 2012 roku – jest zgodny z warunkami określonymi przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uwzględniającymi racjonalne i kompleksowe gospodarowanie złożem oraz termin oddania przejścia dla zwierząt. W uzasadnieniu postanowienia organ uzgadniający wskazał, że eksploatacja oraz rekultywacja pola północnego wraz z realizacją nasadzeń izolacyjnych w formie remiz zakończy się do czasu oddania przejścia dla zwierząt. Żądanie strony odwołującej się dotyczące skrócenia tego terminu do 30 kwietnia 2012 roku nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Odnosząc się do podniesionych przez stronę odwołującą się kwestii spełnienia przez eksploatację kruszywa wymagań art. 54 ust. 1 pkt 1 i art. 64 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego oraz art. 125 i 126 Prawa ochrony środowiska organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 22 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 roku, Nr 228, poz. 1947 ze zm.), to w koncesji określa się rodzaj i sposób prowadzenia działalności objętej koncesją, przestrzeń, w granicach której ma być prowadzona ta działalność, inne wymagania dotyczące wykonywania działalności objętej koncesją, w szczególności w zakresie ochrony środowiska. Będzie to przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ koncesyjny. W konkluzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że określenie doboru typu i rodzaju maszyn oraz sprzętu wykorzystywanego w trakcie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż wynikający z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, skutkowało odpowiednią modyfikacją decyzji I instancji. W tym zakresie organ odwoławczy uchylił decyzję I instancji i orzekł w odpowiednim zakresie. W skardze na powyższą decyzję Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. wniosła o jej uchylenie w całości podnosząc, iż wcześniejsza decyzja organu I instancji, która była uchylona w toku postępowania odwoławczego stanowiła podstawę do wydania przez Departament Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego w Ł. koncesji na wydobywanie kopalin. Innymi słowy, koncesja została wydana na podstawie wyeliminowanej w obrotu prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która nigdy nie stała się ostateczna. W dniu 26 października 2011 roku strona skarżąca zauważyła, iż prowadzona jest przez inwestora działalność polegająca na eksploatacji kopalin. Na tej podstawie organ stwierdził, że prowadzenie postępowania w sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż koncesja została wydana w oparciu o uchyloną decyzję środowiskową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem postępowania jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Przy czym planowana do realizacji inwestycja to eksploatacja kopalin pospolitych - kruszywa naturalnego. Organy obu instancji zgodnie uznały, że spełnione zostały warunki do wydania w sprawie decyzji pozytywnej dla inwestora. Stanowiska tego nie zmienia treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który uchylił decyzję I instancji w części i w tym zakresie orzekł, w pozostałej części utrzymując kwestionowaną w odwołaniu decyzję w mocy. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Stosownie do regulacji art. 59 ust. 7 w/w ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Kwalifikacja przedsięwzięć następuje na podstawie zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Zgodnie z zapisami § 3 ust. 1 pkt 40 lit. "a" rozporządzenia planowana inwestycja może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przepis ten bowiem stanowi, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może wymagać przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, czyli m. in. wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową, w zakresie niewymienionym w § 2 ust. 1 pkt 26 lit. "a", z wyłączeniem wydobywania kopalin pospolitych na obszarze o powierzchni nieprzekraczającej 2 ha i wydobyciu nieprzekraczającym 20.000 m3 rocznie, jeżeli działalność jest prowadzona bez użycia materiałów wybuchowych i poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania (art. 63 ust. 1 ustawy) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem jego skali i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wykorzystywania zasobów naturalnych, emisji i występowania innych uciążliwości, ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii. Organ musi mieć także na względzie usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do wymienionych uwarunkowań, wynikających z zasięgu oddziaływania – obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, prawdopodobieństwa oddziaływania, jak i czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania. Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 w/w ustawy). W stanie faktycznym sprawy inwestor występując z wnioskiem inicjującym postępowanie dołączył do niego dokument zatytułowany "Karta informacja przedsięwzięcia". Po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, organ I instancji w drodze postanowienia nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na dalszym etapie postępowania inwestor złożył raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. "Podpowierzchniowa eksploatacja kopaliny pospolitej udokumentowanej jako złoże kruszywa naturalnego". Organ I instancji, po uzyskaniu opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia wraz z określonymi warunkami, wydał decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W tym miejscu podkreślić należy, iż strona, która złożyła odwołanie, a następnie skargę do Sądu nie kwestionowała żadnych zapisów wynikających z raportu, w szczególności strona nie podniosła argumentu o negatywnym, czy niekorzystnym wpływie inwestycji na środowisko. W toku postępowania administracyjnego strona odnosiła się tylko do planowanej daty zakończenia eksploatacji złoża wskazując na kolizję między tym zdarzeniem, a planowaną budową przejścia dla zwierząt pod realizowaną autostradą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji powołując się na planowaną datę oddania przejścia do użytku wykazało, iż kwestia ta nie koliduje z datą zakończenia rekultywacji złoża. Sąd podziela to stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że skoro inwestor wystąpił o uzyskanie koncesji na wydobywanie kopalin na podstawie nieostatecznej decyzji, która następnie została uchylona przez organ odwoławczy, to nie świadczy to o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Argument taki może jedynie wpływać na utrzymanie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia przyznającego inwestorowi koncesję. Z tego też powodu powyższy argument skargi pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Reasumując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. ko