II SA/Łd 1344/13

Dnia 21 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant : Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z Funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. Ś. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., postanowieniem z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 57 § 1 i 5, art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 267), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] orzekającą o przyznaniu M. M. świadczenia z funduszu alimentacyjnego i jednocześnie orzekł o odmowie przyznania tego świadczenia od dnia 1 października 2012 r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 3 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 6 listopada 2013 r. M. M. wniosła odwołanie, domagając się uchylenia tej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wraz z odwołaniem strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając uchybienie 14-dniowego terminu do złożenia odwołania wskazało, że postanowieniem z dnia [...] odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M. M.. W jej treści wyjaśniła, że o decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dowiedziała się w dniu 6 listopada 2013 r. przeglądając akta sprawy w siedzibie organu. Dodała, że wcześniej nie miała możliwości zapoznania się z treścią decyzji, bowiem została ona odebrana przez E. C., ale nie przekazana stronie. Podkreśliła, że E. C. od 1993 roku jest pod stałą opieką psychiatryczną i nie była świadoma co podpisuje i komu ma przesyłkę przekazać. Strona dodała, że nie upoważniała E. C. do odbioru przesyłek, zatem w jej ocenie decyzja nie została skutecznie doręczona adresatowi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r., II SA/Łd 1341/13, WSA w Łodzi uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu, a wyrok ten jest prawomocny od dnia 15 sierpnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 5 września 2014 r. sąd podjął zwieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., nr [...], z dnia [...], stwierdzające uchybienie terminu do złożenia przez skarżącą odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Istotne znaczenie dla wyniku tej sprawy ma fakt, iż prawomocnym wyrokiem sądu z dnia 24 czerwca 2014 r. uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], o odmowie przywrócenia M. M. terminu do wniesienia odwołania. Pozostał więc do rozpoznania wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy w obrocie prawnym znajduje się ostateczne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. Należy więc wyeliminować postanowienie stwierdzające uchybienie terminu jako przedwczesne. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek rozpoznać prośbę strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i winien to uczynić w pierwszej kolejności. Albowiem od rozstrzygnięcia tej kwestii zależą dalsze losy odwołania, a w szczególności to, czy odwołanie to będzie rozpatrywane merytorycznie, czy też postępowanie odwoławcze zostanie zakończone postanowieniem, o jakim mowa w art. 134 k.p.a. tj. stwierdzeniem, że wniesione zostało z uchybieniem terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 9 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Gd 312/94, niepublikowany, którego teza dostępna jest na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe wówczas, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (zob. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., I OSK 408/09, LEX nr 595368). Rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania winno więc poprzedzać postępowanie administracyjne dotyczące rozpoznania odwołania w tej sprawie, a właściwie jego wstępne badanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Również w literaturze przedmiotu podnosi się, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu. Dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu - organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, opublikowany w LEX/el., 2014 i cyt. tam W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 153). Natomiast postanowienie przywracające termin wyłącza możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu odwołania. Zatem zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jako wydane przed rozpatrzeniem sprawy o przywrócenie terminu odwołania narusza prawo i podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej postanowiono zaś na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). LS