II SA/Łd 1352/11

WyrokWSA w Łodzi2012-02-28

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając trudną sytuację dochodową i rodzinną dłużnika, a jeśli tak, to jakie okoliczności uzasadniają takie umorzenie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż przedstawione przez skarżącego okoliczności, takie jak czasowe trudności finansowe, przejściowe problemy zdrowotne czy bieżące płacenie alimentów na rzecz innego dziecka, nie uzasadniają umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a organy nie przekroczyły granic tego uznania, prawidłowo stosując przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. domagał się umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz swojej córki. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego, mimo trudności, nie uzasadnia zastosowania ulgi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenie zasady wysłuchania stron. Skarżący podnosił, że jego trudna sytuacja zdrowotna i finansowa uniemożliwia mu spłatę zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat H. S.-Z., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] odmówił R. P. umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. P. za okres od 1 października 2008r. do 30 września 2010r. w wysokości 2.766,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania niniejszej decyzji w wysokości 537,95 zł, co łącznie stanowi kwotę 3.304,65 zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że na skutek niedopełnienia przez stronę obowiązku alimentacji: decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], znak: [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. P. na okres od 1 października do 31 grudnia 2008r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie, decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] na okres od 1 stycznia do 30 września 2009r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie, decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] na okres od 1 października 2009r. do 30 września 2010r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie. Po uwzględnieniu wpłat dokonanych na konto organu właściwego wierzyciela, decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. P. w okresie od 1 października do 31 grudnia 2008r. Natomiast decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], orzeczono o obowiązku zwrotu przez R. R. zwrotu należności w kwocie 609,93 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień 1 marca 2010r. w wysokości 80,52 zł, co łącznie stanowiło kwotę 690,45 zł z tytułu otrzymanych przez R. P. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 stycznia do 30 września 2009r. Kolejną decyzją z dnia [...], Prezydenta Miasta [...] orzekł o obowiązku zwrotu należności w kwocie 2.766,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień 1 lutego 2011r. w wysokości 332,00 zł, co łącznie stanowiło kwotę 3.098,70 zł z tytułu świadczeń otrzymanych przez R. P. w okresie od 1 października 2009r. do 30 września 2010r. Po uwzględnieniu wpłat dokonanych na konto organu właściwego wierzyciela ustalono, iż na dzień 29 sierpnia 2011r. kwota należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych R. P. w okresie od 1 października 2008r. do 30 września 2010r. wynosi 2.766,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 537,95 zł, co łącznie stanowi kwotę 3.304,65 zł. W dniu 22 sierpnia 2011r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynął wniosek R. P. "o umorzenie w całości zaległości na rzecz funduszu alimentacyjnego w wysokości 3.654,05 zł w tym odsetek na fundusz w wysokości 360,58 zł". Pismo to zostało potraktowane jako wniosek do Prezydenta Miasta [...], tj. do organu właściwego wierzyciela o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. - Dz.U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.) W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż R. P. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Od dnia 5 maja 2008r. prowadzi działalność gospodarczą. W maju 2011r. wykazał dochód netto w wysokości 504,81 zł, w czerwcu 2011r. – 692,45 zł, natomiast w lipcu 2011r. poniósł stratę w wysokości 544,53 zł. Do stałych miesięcznych wydatków strony należą: opłata za czynsz 420,00 zł, opłata za energię elektryczną ok. 109,00 zł i opłata za gaz ok. 34,00 zł. Zgodnie z umową alimentacyjną z dnia 9 sierpnia 2011r. R. P. zobowiązał się do płacenia alimentów zaległych i bieżących córce R. P. w łącznej wysokości 500,00 zł miesięcznie. W związku z powyższym R. P. złożyła w dniu 9 sierpnia 2011r. w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] – [...] A. R. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Stosownie do oświadczenia z dnia 22 sierpnia 2011r. strona dokonuje również comiesięcznych dobrowolnych wpłat w wysokości 300,00 zł tytułem alimentów na rzecz córki N. P.. Dłużnik oświadczył nadto, iż nie pobiera dodatku mieszkaniowego, nie korzysta z pomocy społecznej oraz nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i zgłosiła problemy zdrowotne. Powyższe okoliczności – w ocenie organu – nie są wystarczające do zastosowania ulgi w postaci umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o której stanowi art. 30 ust.2 ustawy. Bezspornym jest fakt, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego były wypłacane na skutek niedopełnienia obowiązku alimentacji na rzecz R. P.. Pomimo deklarowanych dolegliwości zdrowotnych, strona nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Jest osobą w wieku aktywności zawodowej, aktualnie uzyskującą dochód. Dobrowolne wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego wobec N. P. nie może stanowić przesłanki warunkującej umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. P.. W myśl art. 7 k.p.a. granicą uwzględnienia słusznego interesu strony jest zaistnienie kolizji z interesem społecznym. Umorzenie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej oznaczałoby bowiem obarczenie wszystkich podatników osobistym długiem strony. Żądanie zwrotu kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może być postrzegane jako dodatkowa uciążliwość czy kara, ale jako prosty zwrot kwoty świadczeń wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej przez organ właściwy wierzyciela, powstałych wskutek niedopełnienia obowiązku alimentacji. Nadto organ pierwszej instancji zauważył, że stronie przysługuje prawo wniesienia powództwa o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego lub o obniżenie kwoty zasądzonych alimentów. W odwołaniu od tej decyzji R. P. wniósł o jej zmianę poprzez umorzenie pozostałej do spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odwołujący się zarzucił, że zaskarżona decyzja jest dla niego rażąco krzywdząca, gdyż obowiązek zapłaty należności pozbawia go i jego młodsze dziecko będące na jego utrzymaniu środków do życia. Organ w sposób nieprawidłowy dokonał analizy złożonych przez niego dokumentów. Jednocześnie w związku z wydaniem decyzji naruszono jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż przed zakończeniem sprawy nie miał możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz ewentualnie złożenia dalszych dokumentów, gdyby okazało się to konieczne. W uzasadnieniu R. P. podniósł, że wniosek o umorzenie należności napisał stosując się do instrukcji pracownika Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. Wydziału Świadczeń Alimentacyjnych. Pracownik ten wskazał, jakie dokumenty do wniosku musi załączyć oraz poinformował iż musi załączyć opłacone rachunki za mieszkanie i media za ostatnie 3 miesiące i nie mieć zaległości w bieżących alimentach. W tym też celu, aby nie mieć żadnych zaległości zapożyczył się u rodziny oraz znajomych i uiścił wszystkie bieżące opłaty, zawarł porozumienie z córką R. P., na podstawie którego zgodziła się ona na dobrowolne wpłaty alimentów bez pośrednictwa komornika. W czasie bezpośrednio poprzedzającym wniosek o umorzenie należności miał zaległości w opłatach za mieszkanie. Aby opłacić bieżące alimenty i spłacić zadłużenie za mieszkanie, musiał pożyczyć pieniądze od rodziny. Na utrzymaniu ma córkę N. P., która ma obecnie 5 lat. W obecnej sytuacji nie ma środków na spłatę zaległości na rzecz funduszu, jest chory, a działalność gospodarcza przynosi straty. Nie pożyczałby pieniędzy na spłatę tych zaległości, gdyby został poinformowany, iż musi wykazać, że posiada inne zaległości z tytułu bieżących opłat. Po złożeniu podania nie został powiadomiony o konieczności składania jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową. Nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia dalszych dowodów. Wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji, nigdy nie uchylał się od łożenia na utrzymanie starszej córki. Zaległości powstały wskutek jego trudnej sytuacji materialnej. Nie płacił alimentów na córkę, gdyż sam nie miał wtedy środków do życia. Z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na uznaniowy charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji stwierdziło, że okoliczności te nie są wystarczające do zastosowania ulgi w postaci umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności zaś dobrowolne wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego wobec N. P. nie może stanowić przesłanki warunkującej umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz R. P.. Wskazując na treść art. 7 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie jest niemożliwe podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. W skardze na powyższą decyzję R. P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż narusza ona prawo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, a w przypadku, gdyby wniosek ten nie został uwzględniony, o jej oddalenie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło, że skarżący nie sprecyzował na czym polega zarzucane naruszenie prawa. Skarga nie spełnia wymogów określonych w art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 13 lutego 2012r. pełnomocnik skarżącego z urzędu zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wobec błędnego przyjęcia, iż w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, dające podstawę do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego; 2. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, art.10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie rozważenie przez organ wszystkich istotnych okoliczności dotyczących sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, naruszenie zasady wysłuchania stron co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W związku z tak sformułowanymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w żadnej części. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Działalność gospodarcza, którą prowadzi, przynosi straty. Nie ma więc środków na spłatę zaległości na rzecz funduszu, zwłaszcza, że ma na utrzymaniu 5 – letnią córkę N. P., a także płaci bieżące alimenty na rzecz starszej córki. Od 4 miesięcy skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim. W związku z tym jego dochód to około 450 zł, które otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu zasiłku chorobowego. Pozostała część zasiłku chorobowego jest zajmowana przez komornika w związku z egzekucją świadczeń wypłaconych córce skarżącego z funduszu alimentacyjnego. W związku z dolegliwościami kręgosłupa skarżący nie może wykonywać pracy i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Skarżący obecnie przechodzi rehabilitację, ale najprawdopodobniej nie będzie mógł wrócić do wykonywanej wcześniej pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji podstawowej zasady z art. 10 K.p.a. i nie uzupełniło w tym zakresie postępowania. Nie rozpatrzyło sprawy na nowo, a jedynie ograniczyło się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Świadczy o tym uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które jest powieleniem uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W świetle tak zakreślonej kognicji sądu skargę należało oddalić Podstawę rozstrzygnięć organów administracji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. - Dz.U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Nie budzi wątpliwości, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy. Kontrola sądu administracyjnego prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę (vide np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2011r., sygn. akt I OSK 1794/10). Analiza akt sprawy oraz uzasadnień decyzji organów administracji prowadzi do wniosku, że obowiązkom tym organy administracji nie uchybiły w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonych decyzji. Wprawdzie trafny jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., ale skarżący nie wykazał wpływu tego uchybienia na wynik postępowania, zwłaszcza nie wykazał, aby to uchybienie uniemożliwiło mu przeprowadzenie czynności procesowych. Organ istotnie nie powiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania i prawie do zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją. Jednakże postępowanie toczyło się z wniosku skarżącego, przejawiał on inicjatywę w jego toku, składane przez niego dokumenty i oświadczenia dowodzą, że miał świadomość, jakie okoliczności wymagają udowodnienia. Nadto realizacja uprawnienia określonego w art.10 §1 k.p.a. służy zapewnieniu możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Skoro zaś organ dysponował przede wszystkim dowodami złożonymi przez skarżącego, nieudzielenie mu terminu na zapoznanie się z aktami sprawy nie miało wpływu na wynik postępowania. Brak podstaw do uznania, że organy uchybiły zasadzie zebrania materiału dowodowego i jego oceny. Po pierwsze uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji odwołują się do dowodów przedstawionych przez stronę. Organy ustaliły wysokość wszystkich dochodów na podstawie dokumentów złożonych przez stronę, uwzględniły obciążenia alimentacyjne oraz stałe wydatki, jak również sytuację rodzinną skarżącego. Dość lakonicznie organy odniosły się co prawda do sytuacji zdrowotnej skarżącego, ale trafnie zauważyły, że skarżący nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, że skarżący leczony był farmakologicznie i rehabilitacyjnie na jednostkę chorobową G – 54, co zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych oznacza zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych. Ze złożonych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich nie wynika, aby skarżący w sposób trwały był niezdolny do prowadzenia działalności gospodarczej. Wbrew wywodom zawartym w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego, zwolnienie lekarskie i czas pobierania zasiłku rehabilitacyjnego opiewały na okres do sierpnia 2011 roku. Jakkolwiek bezspornym są okoliczności, iż skarżący leczy się, nie ma podstaw do uznania, że charakter i rozmiar schorzeń całkowicie wykluczają skarżącego z możliwości podjęcia pracy odpowiadającej jego możliwościom fizycznym i psychicznym, a zwłaszcza ze jest to stan trwały i nieodwracalny. Skarżący jest osobą samodzielną, zaradną i nie wymagająca pomocy osób trzecich. Brak przy tym dowodów, aby skarżący w czasie niezdolności do pracy podjął kroki w celu zmniejszenia aktualnych obciążeń alimentacyjnych, co ułatwiłoby mu niewątpliwie uregulowanie zaległości. W tym stanie faktycznym przytoczona w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji argumentacja nie narusza ani zasady swobodnej oceny dowodów, ani granic logicznego rozumowania. Sam fakt, że organy z przedstawionych przez skarżącego dowodów wyciągnęły wnioski, które skarżącego nie satysfakcjonują nie dowodzi, że są to wnioski błędne. Niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ II instancji reguł postępowania odwoławczego. Wbrew zarzutom skarżącego (pismo pełnomocnika z dnia 10 lutego 2012 roku) Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ograniczyło się do kontroli decyzji organu I instancji, ale dokonało własnych ustaleń, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Fakt, że ustalenia te są tożsame z ustaleniami organu i instancji absolutnie ich nie dyskwalifikuje. Nie sposób odmówić zasadności argumentom organów, że skarżący nie wykazał takich okoliczności, które w świetle art. 30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obligowałyby organ do umorzenia należności. Nie należy do nich czasowe nieosiąganie dochodów, przejściowa trudna sytuacja zdrowotna czy fakt, że skarżący płaci alimenty bieżące oraz alimenty na rzecz innego dziecka. Również okoliczność, że skarżący wykazał większe wydatki miesięczne niż dochody nie stanowi przesłanki umorzenia należności, być może natomiast świadczy o większych niż wykazane możliwościach zarobkowych dłużnika. Należy podkreślić, że wniosek o umorzenie zaległych alimentów rozpatrywany winien być w kontekście celów tej ustawy. Regulacje ustawy niewątpliwie wypływają z konstytucyjnej zasady pomocniczości, która nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Jednocześnie, jak wskazuje preambuła do ustawy, wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zabezpieczenie społeczne nie ma na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców tychże dzieci na barki podatników. Powstanie zadłużenia i obowiązek jego uregulowania jest następstwem zaniechania przez stronę wywiązywania się wobec dziecka z obowiązku alimentacyjnego. Należy podkreślić, że sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Tym bardziej zatem zasadne jest stanowisko organów. Ubocznie można również podnieść, że umorzenie przedmiotowych należności nie wpłynęłoby na poprawę sytuacji skarżącego, gdyż ciąży na nim bieżące i stale powiększające się zadłużenie na rzecz dwóch córek. W tych okolicznościach zasadnie organ uznał, iż sytuacja dochodowa skarżącego, jakkolwiek jest trudna, to nie uzasadnia umorzenia ciążących na nim należności z tytułu wypłaconych na rzecz córki świadczeń. Tym samym organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego Z tych przyczyn sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu administracji, na które składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem w wysokości 240 zł wraz z podatkiem VAT, orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). n.k.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło