II SA/Łd 1353/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi K.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. Nr [...] z dnia [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z ze zm.) oraz § 1 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) oraz art. 104 kpa - nie uznał u skarżącego K.K. choroby zawodowej w postaci przewlekłego zatrucia dwusiarczkiem węgla. W uzasadnieniu podniesiono , iż podstawą decyzji były orzeczenia lekarskie wydane przez dwie jednostki organizacyjne, właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, zgodnie z § 7 i 9 wyżej wskazanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Prowadzone postępowanie dotyczyło następstw zdrowotnych związanych z narażeniem na dwusiarczek węgla. Organ I instancji w decyzji wziął pod uwagę orzeczenia, które wydały: Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z rozpoznaniem: - zespołu rzekomonerwicowego jako wstępnej fazy zespołu psychoorganicznego, - dyskopatii L4/L5, - zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa, - nadwzroczności obu oczu, - przebytego uraz głowy. Podkreślono , iż Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Ł. w wydanym orzeczeniu stwierdziła, że brak jest podstaw do orzeczenia związku przyczynowego między wymienionymi w rozpoznaniu schorzeniami, a warunkami pracy. Ponadto organ wziął pod uwagę opinię Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który w wydanym orzeczeniu Nr [...] rozpoznał: - nadciśnienie tętnicze chwiejne, - powiększenie wątroby do obserwacji, - chorobę wrzodową dwunastnicy w wywiadzie, - zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy, - przewlekły urazy głowy, - obustronny odbiorczy ubytek słuchu małego stopnia. IMP w Ł. stwierdził, iż wyniki przeprowadzonych badań nie ujawniły zmian w zakresie ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, które upoważniłyby do rozpoznania przewlekłego zatrucia dwusiarczkiem węgla. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że wyniki wykonanych badań nie dały podstaw do przyjęcia związku przyczynowego między stwierdzonymi zmianami chorobowymi, a pracą w narażeniu na dwusiarczek węgla. W przedmiotowej sprawie nie został spełniony podstawowy warunek wynikający z § l wyżej wskazanego rozporządzenia a mianowicie, nie dokonano rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organ uznał za bezsporny fakt narażenia na dwusiarczek węgla i stwierdził, że jest to jeden z warunków wynikających z definicji choroby zawodowej. Od decyzji organu I instancji skarżący odwołał się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., prosząc o ponowne wykonanie badań. W odwołaniu skarżący podniósł nowy fakt dotyczący pracy w Zakładach [...] A, gdzie był narażany na kontakt z fenolem. W związku z odwołaniem zostało przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne, które wykazało, iż w latach 1974 - 1977 K.K. zatrudniony był w Zakładach Chemicznych B S.A. w K. w narażeniu na substancje chemiczne o działaniu drażniącym. Całość dokumentacji przekazana została do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o dodatkową opinię w sprawie. IMP w piśmie z dnia [...] wyjaśnił, iż ujawnione nowe substancje chemiczne w środowisku pracy oraz ocena następstw zdrowotnych wynikających z działania tych substancji nie były przedmiotem postępowania diagnostyczno-orzeczniczego podsumowanego orzeczeniami WOMP w Ł., znak: [...] z dnia [...] i IMP w Ł. z dnia [...] znak: [...] a więc należałoby wszcząć postępowanie w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., aby ustalić obecność ewentualnych zmian klinicznych, które mogłyby być podstawą choroby zawodowej układu oddechowego. Decyzją dnia [...] nr. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 138 § l ust. l Kpa oraz § 10 ust. l i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294, ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji, iż brak klinicznego rozpoznania choroby zawodowej w analizowanym przypadku dotyczącym przewlekłego zatrucia dwusiarczkiem węgla wyklucza możliwość wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Ponadto organ mając na uwadze treść odwołania oraz wskazania IMP podane w piśmie z dnia [...] stwierdził, że ujawnione dodatkowe substancje chemiczne występujące w środowisku pracy skarżącego oraz ocena następstw zdrowotnych wynikających z działania tych substancji winno być przedmiotem odrębnego postępowania. Substancje chemiczne, które przedstawiono w wywiadzie środowiskowym z dnia 15.01.1997r. roku mogą być przyczyną choroby zawodowej układu oddechowego, co nie było przedmiotem decyzji wydanej przez organ I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.K. wniósł o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. i ponowił argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294, ze zmianami) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe ( ust. 2 ) . W wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod pozycją 1 wymienione są zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż w aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o tym kto i z jakim rozpoznaniem skierował skarżącego na badania do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. Nie wiadomo zatem jaka postać choroby związanej z zatruciem dwutlenkiem węgla powstała u skarżącego spowodowała u lekarza leczącego skarżącego podejrzenie istnienia choroby zawodowej. Tych wątpliwości nie rozwiewa żadne z załączonych do akt administracyjnych orzeczeń lekarskich. Odmowę uznania choroby zawodowej u skarżącego obu instancji oparły na dwóch orzeczeniach lekarskich wydanych przez Poradnię Chorób Zawodowych w Ł. i Instytut Medycyny Pracy im. [...] - Przychodnię Chorób Zawodowych w Ł. Oba orzeczenia lekarskie różnią się między sobą rozpoznaniem chorób u skarżącego. Ponadto stwierdzić należy, iż oba orzeczenia są niezmiernie lakoniczne. W swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone ( por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998r. sygn. akt I SA 1200/98 nie publikowany ). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju orzeczenia z uwagi na różnice w rozpoznaniu chorób i lakoniczność nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji nie uznającej choroby skarżącego za chorobę zawodową. Ponadto w postępowaniu odwoławczym organ ustalił, iż skarżący był narażony także na działanie m. inn. fenolu . Była to okoliczność bezsporna , lecz również brak jest informacji czy skarżący zgłaszał tę okoliczność w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i czy choroba skarżącego mogła wskazywać na zatrucie tą substancją. Organ odwoławczy pomimo prób nie doprowadził do wydania kolejnego orzeczenia lekarskiego uwzględniającego narażenie skarżącego na fenol i wydał swoją decyzję pomijając to bezsporne zagrożenie. Naruszył zatem § 6 , 7 i 9 w/w rozporządzenia i 107 § 3 kpa.. Nie zostało także wyjaśnione , czy organ I instancji wszczął odrębne postępowanie dotyczące narażenia skarżącego na działanie fenolu i z jakim skutkiem. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.