II SA/Łd 1368/02

Dnia 30 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 roku na rozprawie przy udziale - - - - sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 23 stycznia 2002 r. w sprawie II SA/Łd 880/00 oddalił skargę H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. H. W. w marcu 2002 r. złożył kolejny wniosek o "umorzenie spłaty nienależnie pobranego zasiłku", gdyż w tym czasie "zeszły pozostałe dokumenty". Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy, działający z upoważnienia Starosty [...], decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 4.907,70 zł. Wyjaśnił, że wnioskodawca mieszka wspólnie z żoną i wnukiem. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1347,26 zł. Stanowi go emerytura żony i zasiłek przedemerytalny wnioskodawcy. Rodzina H. W. nie korzystała z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. W tej sytuacji, zdaniem organu, nie ma podstaw do umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Warunki w których pozostaje strona nie są szczególnymi przypadkami w rozumieniu art. 28 ust. 8 ustawy. Również Powiatowa Rada Zatrudnienia na posiedzeniu w dniu 14 maja 2002 r. negatywnie zaopiniowała wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. H. W. w odwołaniu opisał swoją sytuację materialną i zdrowotną. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu opisał sytuację materialną odwołującego się. Podał wysokość wydatków ponoszonych przez stronę. H. W. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego opisał sytuację swojej rodziny. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdza, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu faktycznego sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji staja się prawami nabytymi (ich brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwiania sprawy. Stan faktyczny musi być natomiast brany pod uwagę w ocenie, czy ma miejsce tożsamość sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Elementy prawnie obojętne, nie wpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy. Organy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny orzekły już w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu całości nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Skarga H. W. na odmowę odstąpienia została przez Sąd oddalona. Organ administracyjny nie mógł ponownie orzekać w tej samej sprawie, jeżeli nie zmienił się stan prawny i okoliczności faktyczne. To zaś nie miało miejsca. Z wniosków skarżącego nie wynika, aby zaistniały nowe okoliczności, które nie były przedmiotem oceny organu administracji publicznej i Sądu. Organy nie przedstawiły nowych okoliczności, które uzasadniałyby wydanie merytorycznej decyzji. Nie zmienił się również przedmiot postępowania, mimo że w dniu wydania pierwszej decyzji starosta mógł, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, rozłożyć na raty lub, po zasięgnięciu opinii rejonowej rady zatrudnienia, odstąpić od żądania zwrotu w całości lub części, nienależnie pobranego świadczenia. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej i obecnej decyzji starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty lub umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia. Zmiana przepisów nie wprowadza żadnych zmian w sytuacji prawnej skarżącego. Przedmiot nadal pozostaje ten sam – odstąpienie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W tej sytuacji organy nie mogły ponownie rozstrzygać w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a zatem należało stwierdzić nieważność decyzji na podstawie powołanego na wstępie przepisu.