II SA/Łd 137/17
WyrokWSA w Łodzi2017-04-27
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było zasadne, ponieważ organ ten nie dokonał oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sprzeciw lokalnej społeczności nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy kurnika, powołując się m.in. na sprzeciw lokalnej społeczności i potencjalne uciążliwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, zarzucając organowi pierwszej instancji brak analizy raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. M, M. K., K. L., M. L., J. P., A. G., Z. K., M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę. a.bł.
Decyzją z [...] Wójt Gminy C., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: k.p.a.), art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1 oraz 3, art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej jako: ustawa), § 3 ust. 1 pkt 103 i pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 – dalej jako: rozporządzenie) odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji pt. "Budowa kurnika wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania na działce nr 281/1 w miejscowości Ł.".
W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania i wystąpienia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (w skrócie RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R.(w skrócie PPIS) w sprawie wyrażenia opinii. Obszernie opisał szereg sprzeciwów zgłaszanych przez członków lokalnej społeczności, właścicieli terenów sąsiadujących z terenem inwestycji. Organ zaznaczył, że dokonując analizy wniosku inwestora oraz zebranych dowodów organ I instancji brał pod uwagę, czy planowane przedsięwzięcie spełnia wszystkie uwarunkowania zawarte w art. 82 ust. 1 ustawy oraz wnioski i uwagi, które wpłynęły podczas prowadzenia postępowania. W ocenie organu najbardziej problematycznymi z punktu widzenia negatywnego oddziaływania na środowisko ludzkie mogą okazać się: emisja pyłów i gazów oraz emisja hałasu. Zwrócił uwagę na brak normatywnego uregulowania parametrów wielkości dopuszczalnych stężeń substancji zapachowych w powietrzu, jednak stwierdził, iż analiza tych uciążliwości nie może zostać pominięta, w szczególności wobec konfliktu społecznego i niezadowolenia lokalnej społeczności. Organ podzielił stanowisko przedstawione przez mieszkańców, że skala planowanego przedsięwzięcia, kumulacja niekorzystnych oddziaływań, w połączeniu z kurnikami już istniejącymi może mieć wpływ na zdrowie i życie ludzi. Kończąc obszerną argumentację organ stwierdził, iż zgormadzony materiał dowodowy nie może wykluczyć uciążliwości niosącej przez planowane przedsięwzięcie dla mieszkańców, co nie pozwala na wydanie innego rozstrzygnięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. M. zarzucając naruszenie art. 81 ustawy poprzez odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań mimo braku ku temu przesłanek, art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie słusznego interesu strony wyrażającego się w możliwości korzystania ze swojej własności i interesu społecznego polegającego na rozwoju gminy; art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 85 ustawy poprzez niedostateczne wskazanie z jakich przyczyn i w jakim zakresie ustalenia zawarte w postanowieniach RDOŚ i PPIS uznano za niewiarygodne; art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego; art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez nieuzgodnienie stanowiska zawartego w decyzji ze stanowiskiem RDOŚ w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy treść postanowienia RDOŚ była wiążąca dla organu; art. 6 ust. 1,2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niewłaściwe zastosowanie zasad przezorności i prewencji polegające na faktycznym przyjęciu, że w okolicznościach sprawy wykluczają one realizacje przedsięwzięcia; art. 5 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady zrównoważonego rozwoju polegające na przyjęciu, że w okolicznościach sprawy wyklucza ona realizację przedsięwzięcia.
Odwołujący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Kolegium zarzuciło organowi I instancji naruszenie zasad postępowania i przepisów wynikających z ustawy, przede wszystkim brak jakiejkolwiek analizy przedłożonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko. W ocenie organu odwoławczego, dokument ten nie został w żadnym stopniu poddany badaniu przez organ I instancji, zarówno od strony formalnej jak i merytorycznych ustaleń z niego wynikających. Nadto organ I instancji pominął, iż RDOŚ nie kwestionował wyników badań, ani ocen zawartych w raporcie i choć postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią sprawy głównej, to jednak wyniki takiego postępowania są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie. Kolegium podało dalej, iż ustawa wskazuje na przesłanki odmowy zgody i o ile nie zachodzi żadna z wymienionych w ustawie, to organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Wśród tych przesłanek nie ma przesłanki opartej na niezadowoleniu, czy sprzeciwie lokalnej społeczności. Organ odwoławczy zaznaczył, iż z samej tylko uciążliwości zapachowej i powodowanego nią sprzeciwu lokalnej społeczności nie sposób wywodzić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. Kolegium wyjaśniło, iż przesłanki odmowy zgody polegać mogą wyłącznie na niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy (art. 81 ust. 1 ustawy), wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy o ochronie przyrody (art. 18 ust. 2 ustawy), wykazaniu że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j ustawy Prawo wodne (art. 18 ust. 3 ustawy). Organ podkreślił, iż o ile żadna z wymienionych okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Dodatkowo Kolegium wskazało na brak wykazu imiennego stron postępowania, organ I instancji nie wykazał jakimi kryteriami kierował się przy ustalaniu kręgu stron postępowania. Wobec powyższego trudno ocenić czy zastosowany przez organ I instancji sposób zawiadamiania stron odpowiada regulacjom prawnym obowiązującym w tej mierze.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. M., M. K., K. L., J. P., A.G., Z. K., M. P., zrzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasad słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, dokonanie wadliwej oceny materiału dowodowego i dokonanie błędnych i sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleń; art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału sprawy. Wskazali również na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 80 ust. 1 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji przyjął jako nadrzędną przesłankę wynik postępowania przeprowadzonego z udziałem społeczeństwa, że nie zachodzą przesłanki do odmowy ustalenia uwarunkowań; art. 80 ust. 2 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań; art. 6 prawa ochrony środowiska poprzez wadliwe przyjęcie, że organ w sposób niewłaściwy zastosował zasadę przezorności i prewencji; art. 5 Konstytucji RP poprzez uznanie, że organ w sposób niewłaściwy zastosował zasadę zrównoważonego rozwoju. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalanie, odwołując się do motywów kwestionowanego rozstrzygnięcia, nie podzielając zarzutów i argumentów w skardze zawartych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Zdaniem sądu, biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, brak jest podstaw do stwierdzenia by zaskarżone rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] naruszało prawo w stopniu skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, iż w świetle okoliczności faktycznych i prawnych sprawy koniecznym było rozstrzygnięcie stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. Przywołany przepis stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle powyższego zapisu, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, iż zasadnie przyjął organ odwoławczy, przeprowadziwszy własne, obiektywne postępowanie wyjaśniające i analizę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (art. 138 § 2 w związku z art. 15 k.p.a.), iż decyzja organu I instancji jest wadliwa w stopniu przekraczającym możliwości organu odwoławczego wynikające z art. 136 k.p.a. i co najmniej przedwczesna.
Tytułem wstępu przypomnieć należy, iż Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji pt. "Budowa kurnika wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania na działce nr 281/1 w miejscowości Ł.". W toku kontroli instancyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżoną decyzją uchyliło w całości decyzję organu I Instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy słusznie wskazał, iż wyłączną okolicznością uzasadniającą negatywne rozpoznanie wniosku inwestora nie może być sprzeciw lokalnej społeczności, co wywodził w swoim rozstrzygnięciu Wójt Gminy C., nadto organ I instancji zupełnie nie podjął się oceny głównego dowodu w sprawie tj. raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. W ocenie sądu stanowisko wywiedzione przez organ odwoławczy w pełni zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze w ślad za ugruntowanym już stanowiskiem sądów administracyjnych, niewątpliwie sprzeciw społeczności lokalnej w żadnym razie nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej, a wniosek taki nie koliduje z zasadą udziału społeczeństwa w postępowaniu kwestii tej dotyczącym. Zaznaczyć bowiem należy, że zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei art. 80 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało ono przeprowadzone.
Przytoczone wyżej przepisy przesądzają, iż organ wydający decyzję środowiskową, zapewnia udział społeczności lokalnej w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji środowiskowej, a po wtóre wyniki udziału społeczeństwa uwzględnia w decyzji (pozytywnej) środowiskowej. Rację ma więc Kolegium, że brak jest jakichkolwiek podstaw by uznać, że negatywna postawa lokalnej społeczności może samoistnie przesądzać o odmowie wydania decyzji środowiskowej. Organ winien jedynie stanowisko to uwzględnić przy określeniu warunków środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia tj. ram w jakich przyszła inwestycja może być realizowana. Negatywne stanowisko społeczeństwa może wpłynąć na konkretne uwarunkowania i wymogi danej inwestycji, co winno znaleźć wyraz w konkretnych zapisach decyzji nakładających na inwestora dodatkowe obowiązki mające przeciwdziałać, tudzież ograniczać negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej gwarantuje udział w nim (postępowaniu) społeczeństwa, co z kolei winno przełożyć się na samą treść decyzji. Taki był zresztą cel powyższych unormowań mający swoje źródło w przepisach unijnych. Mianowicie przepisy krajowe stanowią wynik implementacji przepisów wspólnotowych, w omawianym zakresie dyrektywy 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidującej udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającej w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywę Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz.Urz.UE.L 156 z dnia 25 czerwca 2003r.). Uzupełnieniem tych regulacji na etapie w szczególności postępowania sądowego jest art. 11 dyrektywy parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE.L 26 z dnia 28 stycznia 2012r.). Wskazania zawarte w dyrektywach unijnych nie oznaczają jednak związania organów krajowych i sądów stanowiskiem społeczności względem projektowanego przedsięwzięcia. We wskazanych dyrektywach chodzi bowiem o realne i rzeczywiste zapewnienie udziału społeczeństwa na wszystkich etapach stosowania prawa z zagwarantowaniem możliwości wypowiadania się, nie zaś związania organu tymi wypowiedziami. Jeżeli zatem organ krajowy znajdzie przekonującą argumentację w oparciu o dowody przeprowadzone według krajowej procedury, aby uwzględnić negatywne stanowisko społeczności ma obowiązek to uczynić poprzez stosowne zapisy w decyzji, chyba że dojdzie do wniosku, że inwestycja w wariancie proponowanym przez inwestora jest niemożliwa do realizacji, a wnioskodawca nie wyrazi zgody na zaproponowany przez organ wariant (art. 81 ust. 1 ustawy). Podkreślić trzeba, iż organ nie ma prawnej możliwości badania kwestii racjonalności stanowiska tj. czy rzeczywiście obawy społeczności lokalnej mają uzasadnione podstawy np. na podstawie opinii biegłego. Stanowisko społeczeństwa organ ocenia na podstawie raportu i zawartych w nim ustaleń (ewentualnie proponuje inwestorowi inny wariant dla przedsięwzięcia) i uwzględnia je w wydanej przez siebie opinii, a nie przeprowadza dodatkowe dowody na okoliczność, czy stanowisko tej społeczności jest uzasadnione okolicznościami obiektywnymi (vide. wyroki WSA: w Łodzi z dnia 20 maja 2016 r., sygn.akt II SA/Łd 273/16, z dnia 8 lipca 2016 r., sygn.akt II SA/Łd 1086/15, z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 886/12 oraz z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 354/15; w Krakowie z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1363/14; w Warszawie z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1092/13; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1566/13 - dostępne, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego stwierdzić trzeba, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy zasadnie argumentował, że decyzja nie może być oparta w istocie o niejasne, pozaprawne kryteria i rozważania. Jej podstawą i uzasadnieniem nie mogą być również informacje o charakterze ogólnym, dotyczące szeroko rozumianych pojęć szkodliwości i uciążliwości inwestycji, bez odniesienia ich do konkretnych rozwiązań i parametrów ocenianej inwestycji, w szczególności zawartych w ustaleniach raportu, sporządzonego w oparciu o wymogi ustawowe dla indywidualnego zamierzenia. Organ II instancji prawidłowo i wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przypadki, w których dopuszczalne jest wydanie negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Taką przesłanką niewątpliwie nie jest sprzeciw lokalnej społeczności. Kolegium wskazało na przypadki prawem przewidziane, które uzasadniają odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia i prawidłowo stwierdziło, iż wśród tychże brak przesłanki opartej jedynie na sprzeciwie lokalnej społeczności. Przypadki negatywnego rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco, ale przede wszystkim prawidłowo przywołane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – przytoczone w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia - godzi się jedynie podkreślić, iż organ uprawniony jest do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia po wyczerpującym zgromadzeniu materiału, jego analizie w kontekście każdej z tych podstaw. W okolicznościach niniejszej sprawy od takiej analizy materiału dowodowego organ I instancji niezasadnie odstąpił, naruszając przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, co dyskwalifikuje jego decyzję. Tym samym bezsprzecznie zasadne było w okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygnięcie w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Lektura uzasadnienia organu I instancji potwierdza bowiem, iż organ prawidłowo wywiódł, iż wnioskowane przedsięwzięcie, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wykonanie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane. Jednocześnie, wobec oceny organów opiniujących co do konieczności przedłożenia raportu oddziaływania na środowiska, postanowienia RDOŚ zakreślającego zakres raportu, organ I instancji zobowiązał do przedłożenia takiego dokumentu, by następnie zupełnie odstąpić o jakiejkolwiek jego analizy, co jednoznacznie wynika zarówno z przebiegu postępowania, jak i uzasadnienia decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań.
Podkreślić należy, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co nie jest kwestionowane ani w doktrynie ani w orzecznictwie, chociaż jest dokumentem prywatnym oraz opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalistyczne, musi być kompleksowy, spójny, rzetelny. Oznacza to, że raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle art. 66 ustawy, ponieważ jest kluczowym dowodem w sprawie. Do raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych. W piśmiennictwie wyraźnie nawiązuje się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, według którego w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej; obligująca organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym w praktyce, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ musi samodzielnie ocenić raport. Jest to ważne, gdyż ze względu na cel prowadzenia postępowania w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji, etap ten jest najbardziej właściwy do oceny konkretnych wymagań ochrony środowiskowa (por. A. Kozieradzka-Federczyk, Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, ZNSA 2012, nr 1, s. 41-56 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych; K. Gruszecki, Komentarz do art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, System Informacji Prawnej Lex pkt 1, 2, 3, 4 oraz powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). Dokonywana dla potrzeb indywidualnej sprawy ocena raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji i ewentualnie odnieść te zagrożenia do zgłaszanych w toku postępowania wątpliwości w zakresie możliwego oddziaływania planowanej inwestycji. Powyższe jest niezbędne również do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, w tym także w pozwoleniu na budowę. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien w sposób zbiorczy (kompleksowy) odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, wskazywać na obowiązujące standardy ochrony środowiska oraz określać czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach i od takiej oceny raportu organ orzekający nie może odstąpić (por.wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 946/12; wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1858/13 oraz z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2313/13).
Reasumując, w świetle powyższego sąd w pełni podziela stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pominięcie przez organ I instancji głównego dowodu w sprawie, nie tylko uzasadnia rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ale i uzasadnia wywiedziony przez organ odwoławczy zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 66 ustawy – jak i zasad postępowania dowodowego – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodzić należy się z Kolegium, że dopiero wnikliwa analiza materiału dowodowego podjęta przez organ I instancji z uwzględnieniem uwag organu odwoławczego i w kontekście opisanych w ustawie przypadków, w których możliwe jest wydanie decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, da podstawy do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i otworzy możliwość jego ewentualnego kwestionowania. W kontekście powyższego zdaniem sądu za zasadne uznać należało zarzuty organu II instancji, skutkujące wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy C.. Dodatkowo, jak słusznie zauważyło Kolegium, organ I instancji obowiązany będzie wyjaśnić przesłanki jakimi kierował się przy ustalaniu kręgu stron postępowania oraz udokumentować proces weryfikacji przysługującej poszczególnym podmiotom legitymacji do występowanie jako strona niniejszego postępowania.
Z tych wszystkich względów, sąd stwierdza, iż merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy było co najmniej przedwczesne. Takie też w okolicznościach sprawy byłoby w tej sytuacji odniesienie się do merytorycznych zarzutów skargi.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
JK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło