II SA/Łd 1379/11
PostanowienieWSA w Łodzi2012-01-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który osiąga dochody z emerytur w łącznej wysokości 3116 zł miesięcznie przy wydatkach rzędu 1200 zł, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochody rodziny (3116 zł) przy wydatkach (ok. 1200 zł) pozostawiają kwotę pozwalającą na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza że ustanowienie adwokata nie jest obligatoryjne na tym etapie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą mu świadczenia pieniężnego. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wraz z żoną osiągają łącznie 3116 zł dochodu z emerytur, a ich miesięczne wydatki wynoszą około 1200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został wcześniej odmówiony przez referendarza sądowego, a skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc dodatkowo kwestię schorzenia i wydatków na leki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono skarżącemu uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej.
Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada dom o powierzchni 147 m 2. Skarżący wraz z żoną osiągają dochody z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3116 złotych. Skarżący nie deklaruje posiadania innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że średnie miesięczne wydatki wynoszą ok. 1000 złotych, a wydatki na remonty i utrzymanie wnuka, który z nim zamieszkuje to kwota 1200 zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2011 roku odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący powtórzył argumentację zawartą w przedmiotowym, wskazując dodatkowo, iż jest osobą schorowaną, a zatem dodatkowo wydatkuje posiadane środki finansowe na zakup niezbędnych lekarstw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Dodatkowo należy wyjaśnić, iż prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji daje podstawy do twierdzenia, iż jego wniosek nie może zostać uwzględniony.
Rodzina skarżącego składa się z dwóch osób, a przeciętny miesięczny dochód tejże rodziny to 3116 złotych. Z kolei miesięczne wydatki na utrzymanie domostwa oraz leki to ok. 1200 złotych. Wobec tego należy uznać, że do dyspozycji rodziny skarżącego pozostaje kwota ok. 2000 złotych miesięcznie na zakup żywności, ubrań i środków czystości itp. Podkreślić należy, iż strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W niniejszej sprawie skarżący tego wymogu nie spełnił, albowiem wobec treści złożonego przezeń oświadczenia należy dojść do wniosku, że środki pozostające do dyspozycji rodziny skarżącego, po uwzględnieniu wydatków związanych z kosztami wyżywienia, utrzymania i leczeniem pozwalają na poniesienie przez skarżącego kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, łącznie z kosztami ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, która to czynność na obecnym etapie postępowania nie jest obligatoryjna.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
M.O.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło