II SA/Łd 1386/10

Dnia 14 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę. A. I. pismem z dnia 10 stycznia 2010 roku wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 roku, Nr 96, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza K. z dnia [...] nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie generatora energii wiatrowej wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej na działkach nr ewid. 113 i 112 w obrębie [...], gm. K.. A. I. wskazał, że o decyzji dowiedział się dnia 28 grudnia 2009 roku. Nadto na wezwanie organu skarżący wyjaśnił, iż swojego interesu prawnego, a w konsekwencji uprawnienia do występowania w postępowaniu w charakterze strony, upatruje w tym, że jest właścicielem nieruchomości, znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, przewidzianego do realizacji na działkach nr ewid. 113 i 112. Burmistrz K. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 147 K.p.a., w związku z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania. Organ bowiem uznał, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania A. I., decyzją nr [...] z dnia [...], na mocy art. 138 § 2 i art. 145 § 1 K.p.a., uchyliło powyższą decyzję Burmistrza K. i zwróciło uwagę, że w niniejszej sprawie zasadnym jest wznowienie postępowania, bowiem wydanie rozstrzygnięcia o odmowie jego wznowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. z tej przyczyny, iż wnioskodawca nie jest stroną w sprawie, staje się możliwe tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista. Jeśli istnieją wątpliwości w tym zakresie, to badanie tej kwestii następuje po wznowieniu postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [...] nr [...] Burmistrz K., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie generatora energii wiatrowej wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej na działkach nr ewid. 113 i 112 w obrębie [...], gm. K.. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawcy nie przysługuje w sprawie przymiot strony. Organ ocenił, że A. I. jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanej poza zasięgiem oddziaływania przedsięwzięcia, dla którego określono środowiskowe uwarunkowania. Organ dalej wyjaśnił, że A. I. jest współwłaścicielem działek nr ewid.: 35/1, 35/3, 35/4 położonych w obrębie [...], gm. K.. Działki te w najbliższym punkcie są oddalone od przedmiotowej turbiny o ok. 380,0 m, a zabudowania o ponad 400,0 m. Zdaniem organu I instancji, rozważając oddziaływanie elektrowni wiatrowej wychodzące poza granice działek, na których jest realizowana inwestycja, w świetle obowiązujących przepisów, można brać pod uwagę głównie oddziaływanie na klimat akustyczny. Zgodnie zaś z kartą przedsięwzięcia oraz raportem oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko dla rozpatrywanego przypadku normy akustyczne zostały zachowane. Nieruchomości A. I. znajdują się poza zasięgiem izofon o wartościach 45 i 55 dB. Powołany przez A. I. "syndrom turbiny wiatrowej", negatywny efekt migotania cienia oraz wytwarzanie przez turbiny wiatrowe infradźwięków na poziomie szkodliwym dla ludzi i zwierząt, nie zostały jednoznacznie naukowo udowodnione, ani też usankcjonowane w polskim prawie. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożył A. I. podnosząc, że w decyzji tej powielono te same błędy i nieprawdziwe informacje zawarte uprzednio w uzasadnieniu decyzji Burmistrza K. z dnia [...]. o odmowie wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, że A. I. we wniosku o wznowienie postępowania wskazał zarówno termin, w którym dowiedział się o decyzji, jak też podstawę wznowienia - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W rezultacie Kolegium oceniło, że termin do wystąpienia z takim wnioskiem został przez zainteresowanego dotrzymany, a ponadto wnioskodawca wskazał, że jest stroną tego postępowania bowiem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, narusza jego interes prawny. Dalej, Kolegium podniosło, iż w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w ramach wznowionego postępowania oceniono czy lokalizacja nieruchomości skarżącego względem planowanej inwestycji uzasadnia twierdzenie, że posiada on interes prawny w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie generatora energii wiatrowej wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej na działkach nr ewid. 113 i 112 w obrębie [...], gm. K.. W tym celu organ poddał analizie dokumenty, które stanowiły podstawę do określenia środowiskowych uwarunkowań, w szczególności w zakresie zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, w celu zbadania istnienia przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Na podstawie treści raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzonego w kwietniu 2009 r. przez M. G. oraz mapy stanowiącej załącznik do tego opracowania, organ określił, że działki 35/1, 35/3, 35/4 położone w obrębie [...], gm. K., będące własnością A. I., w najbliższym punkcie są oddalone od przedmiotowej turbiny o ok. 380,0 m, a zabudowania o ponad 400,0 m. Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z kartą przedsięwzięcia oraz raportem oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko normy akustyczne dla terenu tych działek zostały zachowane, bowiem nieruchomości A. I. znajdują się poza zasięgiem izofon o wartościach 45 i 55 dB. W konsekwencji organ stwierdził, że realizacja przedmiotowej inwestycji, pozostaje bez wpływu na sytuację prawną wnioskodawcy, a tym samym nie zachodzi przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. I. zarzucił organom niewyjaśnienie stanu faktycznego, zaś raportowi o oddziaływaniu na środowisko spornego przedsięwzięcia nierzetelność i fałszywe informacje. Nadto skarżący wskazał, że przed wydaniem decyzji nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżący stwierdził, że sporna turbina została zbudowana niezgodnie z dokumentacją, na podstawie której orzekały organy. Jego zdaniem odległość między jego nieruchomością a turbiną wynosi 315,6 m, a nie 380 m. Zauważył również, że pomiędzy turbiną a jego nieruchomością nie ma naturalnego ekranu akustycznego (las), na który wskazano w raporcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza K. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie generatora energii wiatrowej wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej na działkach nr ewid. 113 i 112 w obrębie [...], gm. K.. Na wstępie należy wskazać, że każda decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą ogólną, trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów. Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyla się decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi się istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 K.p.a.). W razie ustalenia, iż powyższe trzy przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.): dopiero na tym etapie organ może badać czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją , a w razie pozytywnego ustalenia w dalszej kolejności bada czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej. Przekładając powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy uznać należy, że – po tym jak decyzją z dnia [...] Kolegium wytknęło błędy Burmistrzowi K. – dalej już postępowanie toczyło się zgodnie z wyżej omówionymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zbadał termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, ustalił iż decyzja była ostateczną, a skarżący wskazał podstawę prawną, wynikającą z art. 145 § 1 K.p.a. Prawidłowo ocenił, iż dopuszczalne było wznowienie postępowania, a po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie zbadał interes prawny A. I. do występowania w sprawie, w charakterze strony. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 k.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest w zasadzie jednolita, ugruntowana i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. W wyroku z dnia 27 września 1999 roku w sprawie o sygn. akt IV SA 1285/98 (opublikowany: LEX nr 47898) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "(...) mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (...)". Należy zatem stwierdzić, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego (vide wyrok NSA z dnia 27 września 2001 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 2326/00, opublikowany: LEX nr 54528). Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 1106/97, opublikowany: LEX nr 43360; wyrok NSA z dnia 13 marca 2002 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 2085/98, opublikowany: LEX nr 55752). Istotnym, w niniejszej sprawie, ze względu na oddziaływanie środowiskowe, jest badanie zgodności planowanej inwestycji z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826). Rozporządzenie to określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu, określone wskaźnikami hałasu, dla różnych rodzajów terenów, poziomy hałasu z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu oraz okresy, do których odnoszą się poziomy hałasu, jako czas odniesienia. Dla terenów zabudowy zagrodowej, bowiem na tego rodzaju terenie jest planowana inwestycja i takie przeznaczenie mają działki skarżącego, dopuszczalny poziom hałasu, w przedziale czasu odniesienia równym jednej najmniej korzystnej godzinie nocy wynosi 45 dB, a w przedziale czasu odniesienia równym ośmiu najmniej korzystnym godzinom dnia, kolejno po sobie następującym, 55 dB. Zgodnie natomiast z treścią art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska, eksploatacja instalacji (do której, w myśl art. 3 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zaliczyć należy elektrownię wiatrową) powodująca m.in. emisję hałasu nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3 (odnoszącego się do obszarów ograniczonego użytkowania), powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza trenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. W rozpoznawanej sprawie Kolegium wywiodło, iż określone w raporcie oddziaływania spornej elektrowni na środowisko wielkości dopuszczalnego poziomu hałasu są całkowicie zgodne z wymogami tego rozporządzenia. W istocie taki wniosek wypływa z załączonego do akt sprawy raportu. Z załącznika graficznego wynika, że działki skarżącego zlokalizowane są poza granicami obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, objętego poziomem hałasu ponad dopuszczalne normy (wskazane wyżej normy 45dB i 55dB). Z raportu wynika, że strefa poziomu hałasu poniżej 45 dB będzie znajdowała się (w zależności od kierunku wiatru, przeszkód naturalnych) w odległości 200m do 250 m od spornej turbiny. W tej sytuacji, nawet jeśli przyjąć – tak jak chce tego skarżący, że nieruchomość skarżącego znajduje się 315 m od turbiny, to w istocie nadal pozostaje poza strefą niedopuszczalnego poziomu hałasu. Powyższy wniosek ma przemożny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: skoro nieruchomość skarżącego nie jest zagrożona ponadnormatywnym poziomem hałasu, to niepodobna uznać, że w stosunku do skarżącego zaistniała potrzeba ochrony prawnej. Nie można zatem uznać, iż A. I. przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie generatora energii wiatrowej wraz z urządzeniami do przesyłania energii elektrycznej na działkach nr ewid. 113 i 112 w obrębie [...], gm. K., a zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza K. z dnia [...]. nr [...]. Na marginesie należy dodać, iż w karcie informacyjnej o przedsięwzięciu powołano się (co później powtórzył Burmistrz K. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) na nieobowiązujące już rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 178, poz. 1841). Niemniej, uchybienie to nie mogło mieć wpływu na sytuację prawną strony, bowiem normy dopuszczalnego hałasu w obecnie obowiązującym i poprzednim rozporządzeniu pozostały na tym samym poziomie, w odniesieniu do terenów zabudowy zagrodowej. Nadmienić też warto, że wbrew twierdzeniom skargi, organ dokonał wyczerpującej i wnikliwej oceny materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji. Wypada się natomiast zgodzić ze stroną, iż organy nie powiadamiały skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem. Jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza że skarżący zapoznał się z aktami sprawy, co wynika z treści skargi i szczegółowych zarzutów pod adresem raportu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił. LS