II SA/Łd 1394/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Janusz Furmanek (spr.), p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Wojewoda [...] - po rozpoznaniu odwołania Z.P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego - decyzją z dnia [...],[...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podał, że "podstawą dla prowadzonego postępowania w sprawie zasiłku przedemerytalnego w roku 2002 stanowi art.11 ust.2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie... ustawy o zatrudnieniu o przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U Nr 154, poz. 1793/.Przepis ten stanowi, iż osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy/ tj. przed 1.01.2002 r./ zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego... - nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. Powyższy przepis odsyła zatem ocenę uprawnień do zasiłku przedemerytalnego do art.37j, mimo iż z dniem 1.01.2002 r. przepis ten został skreślony mocą art.3 pkt 13 ustawy zmieniającej. Zgodnie natomiast z art.37j ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunkiem przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego mężczyźnie posiadającemu status bezrobotnego i prawo do zasiłku było posiadanie okresu uprawniającego do emerytury /25 lat / oraz okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego co najmniej 35 lat lub co najmniej 30 lat w tym co najmniej 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W ust.1a art.37j ustawodawca zastrzegł, iż okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust.1, są uwzględniane po przedłożeniu dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. W sprawie ustalono, iż na dzień rejestracji w PUP Nr [...] w Ł. tj. na dzień 4.12.2001 r. Z.P. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 34 lata, 7 miesięcy i 4 dni w tym przedłożył odpowiednią dokumentację /zaświadczenie wykonywania prac w szczególnych warunkach/ pozwalającą na uwzględnienie okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przez okres 11 lat, 10 miesięcy i 20 dni. Na okoliczność wykonywanej pracy w Spółce A Z.P. przedłożył jedynie świadectwa pracy potwierdzające okresy zatrudnienia /od 2.02.1987 r. do 30.05.1988 r. i od 1.02.1989 r. do 30.11.2001 r./. Nie zawierają one jednak potwierdzenia, iżby w/w w czasie tego zatrudnienia wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Nie przedłożył Z.P. także odrębnego zaświadczenia wydanego przez zakład pracy A tyczącego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach - do czego zobowiązują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. /Dz.U z 1985 r. Nr 8, poz.43 z późn. zm./ w sprawie wieku emerytalnego ... Otrzymanych świadectw pracy Z.P. nie kwestionował i nie przedłożył w Urzędzie Pracy prawomocnego orzeczenia sądu tyczącego uznania jego zatrudnienia w Spółce A za pracę w szczególnych warunkach. W sprawie nie jest kwestionowane zatrudnienie na stanowisku wtryskiwacza tworzyw sztucznych i operatora wtryskarek w w/w Spółce. Istotę sprawy stanowi natomiast jednoznacznie zakreślony w art.37j ust.1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu sposób dokumentowania okresów pracy w warunkach szczególnych, aby mogły być uwzględnione przy ustalaniu uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego. Wobec braku stosownego zaświadczenia /świadectw pracy/ , w którym były pracodawca /Spółka A/ potwierdziłby wykonywanie pracy przez Z.P. w warunkach szczególnych i tym samym ten okres nie może być doliczony do wymaganych 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych jak to wynika z art.37j ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ I instancji prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie zasiłku przedemerytalnego dla Z.P. wystąpił do byłego pracodawcy Spółki A w Ł. o zajęcie stanowiska co do możliwości uznania zatrudnienia Z.P. za wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. W piśmie z dnia 2.07.2002 r. pracodawca jednoznacznie wypowiedział się o charakterze pracy i warunkach wykonywania pracy w tym zakładzie. Podaje, że zakład nie posiada prawa do wydawania świadectw pracy w warunkach szczególnych i nigdy nie wydawał świadectw potwierdzających wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Proces produkcyjny w tym zakładzie jest procesem całkowicie hermetycznym i nie zachodzą żadne zjawiska fizyko-chemiczne narażające zdrowie pracowników obsługi wtryskarek i wytłaczarek na zmiany chorobowe. Praca ta nie jest wykonywana w wymuszonej pozycji ciała. Zważając na zebrany w aktach sprawy materiał dokumentacyjny, ustalony stan faktyczny na tle obowiązujących przepisów prawa materialnego - organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji. Udokumentowany okres zatrudnienia /34 lata, 7 m-cy i 4 dni w tym uwzględniony okres zatrudnienia w warunkach szczególnych - 11 lat, 10 m-cy i 20 dni/ stanowi o braku podstaw do uznania na spełnione warunki jednoznacznie określone w art.37j ust.1 i ust.1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wymagane dla uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego przez Z.P. Z.P. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że w Spółce A pracował w takich samych warunkach jak w Spółdzielni Inwalidów B. A pracę w Spółdzielni potraktowano jako wykonywana w szczególnych warunkach. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Po myśli § 2 tego artykułu ta kontrola jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze tak określoną kognicję i przyczyny uchylania decyzji Sąd stwierdził, że organy administracyjne obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U Nr 154, poz.1793/ osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Zasady te to nie określenie środków dowodowych, które mogą być podstawą ustalenia okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zwrócić należy uwagę, że przepis art.37j ust.1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązywał do dnia 31 grudnia 2001 r., a decyzje obu instancji wydano, powołując się na nieobowiązujący przepis, w 2002 r. To zaś oznacza, że przepisy prawa nie wykluczają udowodnienia wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze innymi dowodami. Podnieść należy, że uznanie, iż praca była wykonywana w takich okolicznościach nie zależy od uznania pracodawcy, ale od tego, czy została wymieniona w wykazie stanowiącym załącznik do wymienionego w uzasadnieniu decyzji rozporządzenia. Z tych też względów Sąd na podstawie powołanych na wstępie przepisów orzekł jak w sentencji.