II SA/Łd 1396/03

Dnia 20 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska /spr./, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant sekretarz sądowy Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi A.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania M.B. uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] nr. [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r Nr 87 poz, 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.B. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania M.B. z pobytu stałego z domu przy ul. A 56 w R. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na podstawie zebranego materiału organ administracji ustalił, iż A.B. jest właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w R. przy ul. A 56. W posesji zameldowany jest na pobyt stały ojciec właściciela M.B., o wymeldowanie którego zwrócił się do Prezydenta Miasta A.B. z uwagi na fakt, iż M.B. dobrowolnie wyprowadził się z lokalu i zamieszkał w lokalu przy ul. A 61 w R. M.B. zaprzeczył oświadczeniom składanym przez A.B., podając, że do opuszczenia lokalu został przymuszony. W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ I instancji ustalił, że opuszczenie lokalu przez M.B. nie było dobrowolne. A.B. wymienił zamki w lokalu i nie dał kluczy M.B., uniemożliwiając mu tym samym swobodny dostęp do mieszkania. W posesji miały miejsce liczne interwencje Policji.. Decyzją z dnia [...] Nr [...] organ I instancji orzekł o odmowie wymeldowania M.B. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Od powyższej decyzji, A.B. pismem z dnia 29 lipca 2003 r. odwołał się do Wojewody [...] z wnioskiem o jej uchylenie. Rozpatrując odwołanie, organ II instancji zważył, iż nie została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie M.B. W myśl art. 15 ust. 2 tejże ustawy organ gminy zobowiązany jest do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji administracyjnej w sprawie wymeldowania osoby. Skutek powyższy powinien nastąpić, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu (art. 9 ust. 2 ustawy) i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Decyzję o wymeldowaniu należy wydać także względem osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Mając na względzie treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r o niezgodności art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, organ przy rozstrzyganiu sprawy ogranicza się jedynie do badania i oceny przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Nie ulega jednak wątpliwości, że tylko dobrowolne opuszczenie lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się może skutkować wydaniem decyzji o wymeldowaniu. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jednoznacznie wynika, iż M.B. nie opuścił dobrowolnie lokalu. Powyższą decyzję organu II instancji, A.B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi, wskazano, iż M.B. dobrowolnie opuścił lokal i nie posiada żadnego prawa do przebywania w nim. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r Nr 87 poz. 960 ze zm.),w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W tym miejscu podnieść należy, iż w wyroku z dnia 27 maja 2002 r , wydanym w sprawie sygn. akt K 20/01 , którego sentencja została ogłoszona dnia 19 czerwca 2002 r. w Dz. U. nr 78 poz. 716 , Trybunał Konstytucyjny orzekł , że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r nr 87 poz. 960 ze zm. ) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ślad za tym wyrokiem zmianie uległa treść art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, którego treść aktualnie brzmi następująco: organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowo trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. ( zmiana opublikowana w Dz. U. z 2004 r nr 93 poz. 887 ). Obecnie zatem organ administracji zobowiązany jest do badania jedynie przesłanki opuszczenia lokalu. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż organy obu instancji nie zbadały stanu faktycznego w sposób wystarczający do przyjęcia, iż M.B. nie opuścił dotychczasowego miejsca pobytu. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż akta administracyjne nie są kompletne. Brak dokumentów załączonych przez skarżącego do odwołania. Zdaniem skarżącego stanowiły one dowody na okoliczności wymienione przez skarżącego w odwołaniu. Organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do tych dowodów, nie wiadomo zatem czy wziął pod uwagę i rozważył okoliczności podnoszone przez skarżącego w odwołaniu. Zdaniem Sądu w tym składzie stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości pomimo przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Skarżący niewątpliwie jest skłócony z ojcem. Obie strony tego konfliktu zarzucają sobie wzajemnie niewłaściwe zachowanie, a nawet agresję. Organy administracji nie powinny jednak kierować się oceną moralną konfliktu, a winny dążyć do ustalenia stanu faktycznego, który stanie się podstawą do zastosowania odpowiedniego przepisu prawa. Przede wszystkim podnieść należy, iż z wniosku skarżącego o wymeldowanie ojca wynika, iż M.B. od 1 września 2002 r zamieszkuje pod innym adresem, u swojej konkubiny i zabrał rzeczy osobiste. Organ administracji nie poczynił żadnych ustaleń dotyczących opuszczenia lokalu przez M.B. od dnia 1 września 2002 r. Z wyjaśnień M.B. złożonych do protokołu w dniu 9 maja 2003 r wynika, iż nie przebywa w domu syna , gdyż syn wymienił zamki 7 maja 2003 r ale już w dacie 8 maja 2003 r M.B. otrzymał klucze od furtki i od mieszkania, choć w dalszym ciągu tam nie mieszkał gdyż – jak twierdził – obawiał się awantur . Organy administracji nie ustaliły czy M.B. czynił starania na drodze prawnej o przywrócenie utraconego posiadania, lub czy zamierzał czynić jakiekolwiek starania o umożliwienie mu zamieszkania w lokalu, choć informowały M.B. o takiej możliwości. W piśmie z dnia 11 października 2004 r M.B. wspomina, iż występował do prokuratury i policji w R. Brak jednak w aktach administracyjnych jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż M.B. w pewnym okresie czasu swobodnie dysponował dostępem do przedmiotowego lokalu ( notatka z kontroli meldunkowej z dnia 10 czerwca 2003 r ) . W odwołaniu z dnia 15 czerwca 2003 r M.B. stwierdził iż cyt: " nie mieszka częściowo w domu syna". Organ zatem winien ustalić co oznacza to "częściowe nie mieszkanie" . W wyroku z dnia 12 września 2001 r V CKN 1827/00 ( nie publikowany ) Sąd Najwyższy stwierdził, iż o stałym zamieszkiwaniu w lokalu najemcy można mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostanie ześrodkowana w tym właśnie lokalu w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym, tzn. gdy w mieszkaniu tym będą koncentrowały się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe. Organ administracji nie zbadał w którym lokalu M.B. skoncentrował wszystkie swoje sprawy osobiste i majątkowe. W tym zatem zakresie zarzuty skarżącego są zasadne. Ponadto - zebrany w sprawie materiał nie pozwala na dokonanie jednoznacznej oceny czy M.B. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal, czy też został do tego opuszczenia przymuszony, a przede wszystkim kiedy nastąpiło to definitywne opuszczenie lokalu. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż nie zostało ustalone czy odmowa wymeldowania M.B. przez organy administracji była uzasadniona. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.