II SA/Łd 14/25

Dnia 19 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 31 października 2024 roku znak: SKO.4141.120.24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia 21 maja 2024 roku nr GOPS-SP.5221.6.183.2024. dc Decyzją z 31 października 2024 r., znak: SKO.4141.120.24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej również jako: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 323, dalej również jako: "u.ś.r.") i art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia 21 maja 2024 r. nr GOPS-SP.5221.6.183.2024 odmawiającą przyznania A.M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na M.M. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2024 r. A. M. zwróciła się do GOPS w O. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem M.M. Legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] marca 2024 r., znak: [...]. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności M.M., znaczny stopień niepełnosprawności datuje się natomiast od dnia 1 lutego 2016 r. Orzeczenie wydano do dnia 31 marca 2026 r. A.M. do swojego wniosku dołączyła oświadczenie, z którego wynika, iż jest jedyną osobą, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Dwójka dzieci uczęszcza do szkoły, a dwójka najstarszych synów pracuje. Wnioskodawczyni zapewnia, że pomaga mężowi w codziennych czynnościach, np. przygotowuje posiłki, podaje leki, dokonuje pomiaru cukru oraz ciśnienia, podaje zastrzyki insulinowe, a także organizuje wizyty lekarskie oraz załatwia sprawy urzędowe, zaś z dochodów, które posiada z mężem, nie jest w stanie opłacić opiekunki, która mogłaby świadczyć usługi opiekuńcze, gdyby wnioskodawczyni podjęła zatrudnienie. A.M. na mocy decyzji Wójta Gminy O. z dnia 6 marca 2023 r., znak: GOPS-SP.5221.22.183.2023 przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 marca 2024 r. i osoba niepełnosprawna złożyła wiosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w terminie wynikającym z art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm). W dniu 16 maja 2024 r. w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni i jej męża przeprowadzono wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że małżonkowie M. mają czwórkę dzieci, dwoje z nich uczęszcza do szkół, jeden ze starszych synów mieszka i pracuje w N., drugi aktualnie pozostaje w domu na zwolnieniu lekarskim. M.M. leczy się na cukrzycę, nadciśnienie, nie widzi na jedno oko, na drugie widzi tylko w 15% oraz ma niestabilną dławicę piersiową. Od momentu wypadku w pracy, który miał miejsce w 2010 r., stracił jedną nerkę, wymaga pomocy ze strony drugiej osoby. Wnioskodawczyni podała, że stan zdrowia męża w ostatnim czasie uległ pogorszeniu, ma on duże ograniczenia w samodzielnym funkcjonowaniu, po dializach na lewej ręce pojawiły się duże guzy, które uniemożliwiają mu pracę. Ze względu na to, że M.M. niedowidzi, nie jest w stanie samodzielnie zbadać sobie cukru (odczytać wyniku), ani naszykować odpowiedniej dawki insuliny i zrobić zastrzyk, czy też zakropić oczu specjalnymi kroplami. Funkcjonalność nerki zmniejszyła się, w związku z czym mąż wnioskodawczyni wymaga dializowania 3 razy w tygodniu po 4 godziny. Niewydolność nerek jest przewlekła i nieodwracalna. M.M. na dializy dowożony jest samochodem z Ośrodka Dializ nr [...] w W.. Dializy odbywają się trzy razy w tygodniu w poniedziałki środy i piątki - w te dni męża wnioskodawczyni nie ma w domu przez ok 7 godzin. Opiekę nad mężem A.M. sprawuje samodzielnie, wykonując w ten sposób obowiązek alimentacyjny. Z tego powodu nie może podjąć żadnego zatrudnienia, zrezygnowała także z pracy w gospodarstwie rolnym, wcześniej jednak nie pracowała zawodowo ze względu na wychowywanie 4 dzieci. W związku z posiadanym gospodarstwem rolnym, choć wydzierżawionym ok. [...] lat temu (brak umowy notarialnej), wnioskodawczyni i jej mąż pobierają dopłaty obszarowe, a także od niedawna wnioskują o zwrot akcyzy w gminie O. Rodzina zamieszkuje oddzielnie w domu jednorodzinnym i funkcjonalnym. Ojciec M.M. zamieszkuje w miejscowości E. i prowadzi gospodarstwo rolne, matka nie żyje. A.M. opiekuje się mężem, pomaga mu w codziennych obowiązkach higienicznych, życiowych, zawozi do lekarza rodzinnego a także raz w miesiącu do okulisty w Ł., wykupuje i podaje leki na nadciśnienie 2 razy dziennie, zakrapia oczy 2-3 razy dziennie, robi opatrunki na stopy w zależności od potrzeby (minimum 2 razy dziennie), gotuje posiłki specjalnie dostosowane do diety cukrzycowej, lecz mąż spożywa posiłki samodzielnie. Ponadto wnioskodawczyni przygotowuje i robi zastrzyki z insuliny minimum 4 razy dziennie, mierzy poziom cukru przynajmniej 6 razy podczas dnia. Z informacji uzyskanych od A.M. wynika, że mąż nie może pozostać w domu sam ze względu na spadki cukru. Nie jest w stanie zapobiec temu skutecznie a nawet zrobić sobie wody z cukrem lub zjeść coś słodkiego. Wnioskodawczyni pomaga także mężowi w utrzymaniu higieny osobistej, tzn. pomaga przy zabiegach pielęgnacyjnych, zwłaszcza kąpieli, przycinaniu paznokci czy przygotowywaniu odzieży. Poza tym M.M. ubiera się sam, nie jest pieluchowany, po domu i obejściu często porusza się przy pomocy laski bądź wspiera go żona. Wskazaną powyżej decyzją z 21 maja 2024 r. nr GOPS-SP.5221.6.183.2024 Wójt Gminy O. odmówił przyznania A.M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na M.M.. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż nie podważa opieki A.M. nad mężem, natomiast, w ocenie organu, wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.M. Pismami z dnia 26 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wezwało skarżącą do wskazania, czy osoba niepełnosprawna złożyła wniosek o świadczenie wspierające, zaś organowi I instancji zleciło przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów poprzez zwrócenie się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o udzielenie informacji, czy wnioskodawczyni za rok 2023 pobrała płatności bezpośrednie i obszarowe w związku z posiadanym gospodarstwem rolnym, jak również, czy stosowny wniosek złożyła także za rok 2024. Ponadto organ odwoławczy zlecił organowi I instancji ustalenie, jaka jest powierzchnia gospodarstwa rolnego, w którym wnioskodawczyni zaprzestała wykonywania pracy oraz ustalenie czy wnioskodawczyni uzyskiwała zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, a jeżeli tak, to za jaki okres ostatnio wystąpiła z wnioskiem o jego zwrot. W piśmie z dnia 3 lipca 2024 r. A.M. wskazała, iż ani ona, ani jej mąż nie wystąpili z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Przy piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. Wójt Gminy O. przekazał organowi odwoławczemu zaświadczenie, zgodnie z którym A.M. figuruje jako właściciel gospodarstwa rolnego na terenie Gminy O. o powierzchni 2,2931 ha fizycznych, 0,6259 ha przeliczeniowych. Ponadto wnioskodawczyni miała wypłacony zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2021 r. w wysokości 229,31 zł, w 2022 r. w wysokości 104,01 zł, w 2023 r. w wysokości 376,46 zł, zaś w 2024 r. nie złożyła wniosku w I terminie, jednak przysługuje jej prawo złożenia wniosku w II terminie. Organ I instancji przesłał również kopię decyzji Wójta Gminy O. z dnia 16 stycznia 2024 r. nr 3113/3123.40133.1.2024, dotyczącą podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2024 rok, a także kopię pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 3 lipca 2024 r., z którego wynika, iż A.M. nie figuruje w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, o którym mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o Krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 885). W dniu 28 sierpnia 2024 r. organ przesłuchał w charakterze świadka M.M., który wskazał m.in., iż z powodu słabego wzroku nie może zmierzyć sobie sam poziomu cukru i podać insuliny, rozłożyć leków, naszykować ubrań, jego żona musi pilnować ilości spożywanych przez niego płynów przed dializami. Skarżący raczej nie wychodzi poza dom, wyłączając wizyty lekarskie, dializy, bądź wizyty u rodziny (w towarzystwie żony), praktycznie nigdy nie zostaje również w domu sam. M.M. podkreślił także, że nikt nie pomaga wnioskodawczyni w opiece nad nim, choć jak synowie są w domu i poprosi ich o pomoc, to pomagają. A.M. nigdy nie pracowała ani zawodowo, ani dorywczo. Odnośnie gospodarstwa rolnego mąż wnioskodawczyni wskazał, iż to A.M. składa wnioski o dopłaty unijne w imieniu męża. Wcześniej to M.M. składał wnioski jako małżonek właściciela gospodarstwa, ale odkąd zachorował i nie może już składać wniosków, to jego żona wnioskuje o dopłaty, wskazując we wniosku dane męża, bo tak było zgłoszone gospodarstwo, kiedy M.M. był jeszcze zdrowy. A.M. nie zrobiła aktualizacji danych w ARiMR i składa wnioski jako pełnomocnik męża, mimo że to nie mąż jest właścicielem gospodarstwa. Również 28 sierpnia 2024 r. w siedzibie organu odwoławczego stawiła się i złożyła wyjaśnienia A.M. Wskazała ona m.in., iż jej mąż po domu porusza się samodzielnie i samodzielnie wychodzi przed dom. Jak chce iść gdzieś dalej to trzeba mu towarzyszyć. Jest osobą komunikatywną, samodzielnie spożywa posiłki i korzysta z toalety. Wnioskodawczyni pomaga mężowi wejść do wanny i umyć się w okolicach ran. Czasami też poprawia po nim jak się ogoli. Wnioskodawczyni wskazała, że jej mąż nie powinien sam zostawać w domu, trzeba go pilnować. Leki przyjmuje samodzielnie, lecz trzeba mu je naszykować. Skarżąca cztery razy dziennie robi mu zastrzyk z insuliny, trzy razy dziennie zakrapia oczy. A.M., opisując swoje czynności opiekuńcze, wskazała, że kiedy jej mąż wstaje rano, wnioskodawczyni mierzy mu ciśnienie i cukier, zrobić mu zastrzyk z insuliny i zakropić oczy. Następnie wnioskodawczyni szykuje mężowi leki i zmienia opatrunek na ranie, stawia śniadanie na stole i szykuje ubranie, w które mąż ma się ubrać. Później mąż siedzi na łóżku i słucha telewizji. Czasami skarżąca zaprowadza go do łazienki. Jeżeli jedzie do miasta w sprawach urzędowych czy na zakupy, a nie ma w domu żadnego z synów, to wnioskodawczyni zabiera męża ze sobą. W porze obiadowej znowu zakrapia mu oczy, mierzy cukier i podaje insulinę. Po obiedzie mąż siedzi lub śpi, chyba że A.M. coś robi w ogródku, wtedy idzie z nią. W porze kolacji skarżąca znowu mierzy mężowi poziom cukru, ciśnienia, zakrapia oczy i o 22.00 podaje ostatni zastrzyk insuliny - dawkę nocną. W ciągu dnia, jak mąż źle się poczuje, to skarżąca też mierzy mu cukier. Skarżąca podała również, że wraz z mężem mają 4 dzieci. Najstarszy syn ma 23 lata i mieszka za granicą. Drugi syn ma 21 lat i pracuje w W.. Jeżeli nie jest w pracy, a skarżąca musi gdzieś jechać, to zostaje z ojcem w domu. Córka ma 19 lat, uczy się, ale nie mieszka ze skarżącą i jej męża. Mieszka około 1 km dalej, ale nie pomaga przy ojcu, gdyż nie przychodzi w odwiedziny. Najmłodszy syn ma 17 lat, uczy się i podobnie jak średni syn, zostaje w domu z ojcem, kiedy skarżąca musi gdzieś wyjść. Nikt więcej nie pomaga w opiece nad M.M. Natomiast kiedy listonosz doręczał jej wezwanie na przesłuchanie, nie było jej w domu, gdyż najprawdopodobniej była w mieście, a w domu z mężem został syn. Wreszcie A.M. wskazała, iż nigdy nie pracowała, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni około 2,931 ha. W gospodarstwie nie ma inwentarza. Ziemię użytkuje sąsiad – wnioskodawczyni ma z nim spisaną umowę, ale nie jest ona nigdzie zgłoszona. W 2023 r. i 2024 r. skarżąca składała w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wnioski o dopłaty z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W roku 2024 składała wniosek o dopłaty pod koniec marca. W 2024 roku nie składała wniosku o zwrot akcyzy na olej wykorzystywany do produkcji rolnej. W dniu 11 września 2024 r. do organu odwoławczego wpłynęły nadesłane przez skarżącą dokumenty w postaci: – zaświadczenia ARiMR z 10 września 2024 r., iż M.M. jest wpisany do ewidencji producentów i posiada numer identyfikacyjny: [...]; – zaświadczenia ARiMR z 10 września 2024 r., zgodnie z którym A.M. nie jest zarejestrowana w ewidencji producentów, w związku z czym nie mogła składać wniosków o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego; – kopię wniosku z 13 października 2017 r. o wpis do ewidencji producentów, który skarżąca A.M. złożyła jako pełnomocnik swojego męża wraz z kopią pełnomocnictwa. W dniach 19, 20 i 24 września 2024 r. pracownicy socjalni odwiedzili miejsce zamieszkania wnioskodawczyni i jej męża, lecz nie zastali A.M. w domu. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 października 2024 r., znak: SKO.4141.120.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie swoich rozważań organ odwoławczy wskazał, iż z dniem 1 stycznia 2024 r. mająca zastosowanie w sprawie ustawa o świadczeniach rodzinnych uległa zmianie na mocy ustawy o świadczeniu wspierającym. Jednakże z uwagi na fakt, że A.M. przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 marca 2024 r. (na mocy decyzji Wójta Gminy O. z 6 marca 2023 r., znak: GOPS-SP.5221.22.183.2023) i osoba niepełnosprawna złożyła wiosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w terminie wynikającym z art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, należało przeanalizować stan faktyczny pod kątem spełnienia przez nią przesłanek wynikających z art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. W dalszej kolejności organ podkreślił, iż jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, lub zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. We wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego A.M. oświadczyła, że jest rolnikiem oraz że 1 lutego 2016 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Oświadczenie rolnika podlega jednak weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ ocenił, że skarżąca nie spełnia przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że A.M. jest wyłącznym właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,2931 ha. W latach wcześniejszych, gdy M.M. był jeszcze zdrowy, wystąpił on do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o wpisanie go jako producenta do ewidencji producentów rolnych. Z zaświadczenia ARiMR z 10 września 2024 r. wynika, że M.M. jest wpisany do ewidencji producentów rolnych i został mu nadany numer identyfikacyjny producenta. Jak ustalił pracownik socjalny podczas wywiadu środowiskowego, w związku z posiadanym gospodarstwem państwo M. pobierają dopłaty obszarowe, a także od niedawna wnioskują o zwrot akcyzy w gminie O. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z dnia [...] lipca 2024 r. wynika, że A.M. za lata 2021-2023 wnioskowała i otrzymywała zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Wnioskodawczyni wskazała również, że ziemię użytkuje sąsiad, gdyż ma z nim spisaną umowę oraz że w roku 2023 i 2024 składała do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o dopłaty z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (za rok 2024 pod koniec marca). Kolegium oceniło, iż nie można dać wiary wyjaśnieniom A.M., że nie prowadzi działalności rolniczej. Przesłanki pobierania płatności są bowiem ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Skoro to A.M., a nie sąsiad składa wnioski o płatności do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, oznacza to, że gospodarstwo jest w posiadaniu samoistnym jej i jej męża, a nie w posiadaniu zależnym sąsiada oraz że to A.M. lub jej mąż prowadzą na tych gruntach działalność rolniczą. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie można uznać również, że A.M. nie jest jako producentem rolnym, gdyż producentem rolnym, wpisanym do ewidencji producentów rolnych, jest jej mąż, a ona składa wnioski o płatności jedynie jako jego pełnomocnik. Jak wyjaśnił M.M. podczas wysłuchania, po tym jak zachorował, jego żona w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie dokonała aktualizacji - nie podała swoich danych, tylko dalej składa wnioski, podpisując się jedynie jako jego pełnomocnik. Skoro M.M. wymaga, jak wynika z jego orzeczenia o niepełnosprawności - stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to nie można jednocześnie przyjąć, że jest zdolny, w zastępstwie swojej żony, która jest jedynym właścicielem gospodarstwa, do prowadzenia działalności rolniczej. Natomiast w myśl przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Zatem w przypadku małżonków numer identyfikacyjny nadany temu małżonkowi, co do którego współmałżonek wyraził zgodę, identyfikuje producenta rolnego - małżonków. Dopiero z chwilą ustania małżeństwa przez śmierć jednego z małżonków, ustaje także byt prawny tego producenta rolnego. Zatem w przypadku małżonków producentem rolnym nie jest każdy z małżonków, ani małżonek wpisany do ewidencji producentów rolnych. Małżonków należy traktować jako "grupę osób fizycznych" w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115, którym nadaje się jeden numer identyfikacyjny, Ponadto skoro to A.M., a nie jej mąż lub sąsiad, składała wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, oznacza to, że gospodarstwo jest w jej posiadaniu samoistnym, a nie w posiadaniu zależnym sąsiada oraz że to A.M., a nie jej mąż lub sąsiad, prowadzi na tych gruntach działalność rolniczą, do wykonywania której kupowała olej napędowy. W świetle powyższych ustaleń, zdaniem Kolegium, bezspornym jest, że oświadczenie skarżącej jakoby zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie jest wiarygodne. Skoro numer identyfikacyjny producenta rolnego, mimo że został nadany M. M., gdy był on jeszcze zdrowy i prowadził gospodarstwo żony, został tak naprawdę nadany, jak wynika z przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, grupie osób fizycznych - małżonkom i małżeństwo to nie ustało przez rozwód lub śmierć jednego z małżonków, to producentem rolnym składającym co roku wnioski o płatności do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji M.M., ale jego żona. Fakt, że to ona, a nie jej niezdolny do samodzielnej egzystencji mąż prowadzi to gospodarstwo, którego A.M. jedynym właścicielem, potwierdza wnioskowanie przez nią o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, który jest przez nią wykorzystywany do produkcji rolnej oraz oświadczenie jej męża, że żona składa wnioski o dopłaty wpisując we wniosku jego dane (bo tak było to gospodarstwo zgłoszone jak był jeszcze zdrowy), gdyż nie dokonała w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa aktualizacji - nie podała swoich danych. Ponadto zarówno zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, jak i płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przysługują osobom, które nie tylko są właścicielami gospodarstwa rolnego, ale które rzeczywiście wykonują pracę w gospodarstwie rolnym. Wobec tego uznać należy, że skarżąca jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne oraz że nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym, a co za tym idzie nie jest uprawniona do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. W ocenie organu II instancji w niniejszej nie zachodzi również związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego przez wnioskodawczynię, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W niniejszej sprawie zakres opieki został ustalony na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 16 maja 2024 r., wysłuchania wnioskodawczyni oraz przesłuchania M.M., które odbyły się w siedzibie Kolegium w dniu 28 sierpnia 2024, dokumentacji medycznej M.M., informacji o chorym dializowanym z dnia 10 maja 2024 r. oraz protokołów wizyt w terenie z dnia 19, 20 i 24 września 2024 r. Zdaniem Kolegium, pomimo posiadania przez męża skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez A.M.. Żadne z czynności, które wykonuje przy mężu, nie wymaga całodobowej, bądź nawet wielogodzinnej w ciągu dnia obecności wnioskodawczyni (pomoc przy kąpieli, rozłożenie leków, zakrapianie oczu, robienie zastrzyków, mierzenie poziomu cukru, przygotowanie ubrań, opatrywanie ran). Niektóre z tych czynności nie muszą być też wykonywane codziennie (wizyty lekarskie). Mąż skarżącej nie jest osoba leżącą - porusza się w obrębie własnego domu i po obejściu samodzielnie, samodzielnie korzysta z toalety. Wynika z tego, że zakres samodzielności męża wnioskodawczyni jest na tyle duży, że pozostawiony sam w domu spożyje przygotowany wcześniej posiłek, samodzielnie skorzysta z toalety. Niepełnosprawny bez wątpienia wymaga pomocy osoby drugiej, jednakże pomoc ta, w ocenie Kolegium, nie jest na tyle intensywna, że koliduje z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni nie wykonuje przy mężu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej lub wielogodzinnej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życia codziennego (niepełnosprawny nie jest osobą leżącą, pampersowaną, cewnikowaną), nie wymaga szczególnej pielęgnacji i obsługi (karmienia, podłączania kroplówek), ponadto trzy razy w tygodniu (w poniedziałki, środy i piątki) przez około 7 godzin niepełnosprawny przebywa poza domem w Centrum Dializ, gdzie jest dowożony i odwożony transportem medycznym. Zakres samodzielności męża wnioskodawczyni, choć ograniczony, to jednak nie wyklucza podjęcia przez A.M. zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, lub dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego. O znacznej samodzielności męża wnioskodawczyni, w ocenie Kolegium, świadczy również częsta nieobecność A.M. w domu podczas pobytu w nim jej męża. Przykładowo M.M. pod nieobecność żony odbiera kierowaną do niej korespondencję (pod nieobecność żony odebrał skierowane do niej wezwanie na wysłuchanie z dnia 26 lipca 2024 r. oraz wezwanie do złożenia dokumentów z dnia 5 września 2024 r.). Również pracownicy socjalni Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., podczas wizyt w miejscu zamieszkania małżonków w dniach 20 i 24 września 2024 r., zastali jedynie M.M., który oświadczał, że żony nie ma w domu. Z powyższego powodu Kolegium uznało, że zakres samodzielności męża wnioskodawczyni, choć ograniczony, to jednak nie wyklucza dalszego prowadzenia przez A.M. gospodarstwa rolnego, choćby przy pomocy innych osób. Ponadto jak wskazał NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, rolnik przy właściwej organizacji pracy może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Organ II instancji podkreślił również, iż podopieczny wraz z żoną mają czworo dzieci. Natomiast pomoc Państwa jest możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ewentualnie zatrudnienie opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych). Reasumując, w ocenie Kolegium wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. Ponadto zakres sprawowanej nad mężem opieki nie wyklucza możliwości dalszej pracy w gospodarstwie rolnym przez A.M., gdyż stan zdrowia jej męża wywołany niepełnosprawnością nie wymaga jej całodobowej lub chociażby wielogodzinnej obecności przy niepełnosprawnym podopiecznym. W okresie zaś, gdy mąż wnioskodawczyni okresowo wymaga zwiększonej opieki, A.M. skorzystać może z pomocy w postaci usług opiekuńczych, których współfinansującymi winny być, zobowiązane także do alimentacji ojca, jego dorosłe, zarobkujące dzieci. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że A.M., w związku z opieką nad mężem, przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane jej na mocy decyzji Wójta Gminy O. z dnia 6 marca 2023 r., znak: GOPS-SP.5221.22.183.2023. Skoro bowiem wnioskodawczyni nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym i brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a ewentualną rezygnacją z dalszego zarobkowania, nie może być jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. tylko z tego powodu, że pobierała to świadczenie na mocy decyzji Wójta Gminy O. z dnia 6 marca 2023 r. Skargę na powyższą decyzję wniosła A.M., wskazując, iż jest jedyną osobą, która sprawuje opiekę nad mężem, ponieważ dwójka dzieci uczęszcza do szkoły, jeden syn pracuje, a drugi przebywa za granicą. Skarżąca podkreśliła, że pomaga mężowi we wszystkich czynnościach życiowych, gdyż jest on osobą schorowaną i niepełnosprawną – cukrzykiem, osobą prawie niewidomą i dializowaną, a po każdej dializie stan jego zdrowia się pogarsza. Dlatego wymaga on całodobowej opieki, gdyż ma skoki ciśnienia i cukru, a przez problemy ze wzrokiem nie może sam sobie zmierzyć ciśnienia i cukru oraz podać insuliny. Sam nie zakropi sobie oczu i nie zmieni opatrunków na nogach, zaś po dializach są chwile, że nie ma siły wstać do toalety. A.M. wskazała również, że z dochodów, które rodzina posiada, niemożliwe jest opłacenie usług opiekuńczych, które miałyby być świadczone, gdyby ona podjęła pracę. Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w tak trudnej sytuacji życiowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 31 października 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia 21 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad mężem M.M.. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.". W pierwszej kolejności należy wskazać, że od dnia 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.). Zmiany objęły m.in. art. 17 u.ś.r., który w nowym brzmieniu przyznaje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonym w tym przepisie osobom, jeżeli sprawują one opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W stanie faktycznym ustalonym w kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że niepełnosprawny M.M. nie spełnia wymogu wieku a w konsekwencji skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Jednakże stosownie do art. 63 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Natomiast art. 63 ust. 3 stanowi, że osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Zatem w sytuacjach objętych dyspozycją art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym ustawodawca przewidział przypadki, w których przepisy dotychczasowe, tj. obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., znajdują zastosowanie na zasadach kontynuacji. M.M. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] marca 2024 r., znak: [...]. Wcześniej skarżąca miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia z tytułu opieki sprawowanej nad mężem, do dnia 31 marca 2024 r., zaś z wnioskiem o przyznanie świadczenia w niniejszej sprawie wystąpiła w dniu 16 kwietnia 2024 r. W sprawie znajduje zatem zastosowanie art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym a materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Należy jednak podkreślić, że ustawodawca w art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym ustalił zasady ochrony praw nabytych dla osób, którym wcześniej przyznano prawo do przedmiotowego świadczenia. Zasada ta zapewnia ochronę praw podmiotowych, zarówno publicznych jak i prywatnych nabytych w drodze skonkretyzowanych decyzji, przyznających świadczenia, jak i praw nabytych in abstracto (zgodnie z ustawą przed zgłoszeniem wniosku o ich przyznanie), a także ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych, tj. takich, które spełniają wszystkie zasadnicze przesłanki ustawowe nabycia praw pod rządami danej ustawy bez względu na stosunek do nich późniejszej ustawy (Trybunał Konstytucyjny: orzeczenie z 11 lutego 1992 r. sygn. K 14/91, wyrok z 22 czerwca 1999 r. sygn. K 5/99). Powyższa zasada sprowadza się do nakazu takiego stanowienia i stosowania prawa, by obywatel mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 1999 r. sygn. K 34/98, por. wyrok WSA w Kielcach z 19 lutego 2025 r., sygn. II SA/Ke 555/24, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądow Administracyjnych, dalej jako "CBOSA"). W ocenie Sądu, w świetle regulacji zawartych w art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, w sytuacji gdy wniosek skarżącej jest kontynuacją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to o ile nie zaszły zmiany w okolicznościach faktycznych uzasadniających przyznanie dotychczasowego świadczenia, organ nie może traktować wniosku strony tak, jak gdyby skarżąca po raz pierwszy złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad mężem M.M.. Do przyczyn odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego wskazywanych przez organ w kontrolowanej sprawie w kontrolowanej sprawie należy niespełnienie przesłanki z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w postaci zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Stosownie bowiem do art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17 ust. 2 u.ś.r.). Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest zatem w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r., stosowne oświadczenie złożone przez rolnika, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Jednakże - jak podkreśla się w orzecznictwie - jest to jedynie ułatwienie dowodowe, które nie oznacza, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Celem wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy należy w tym miejscu powołać znany Sądowi z urzędu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2022 r. (sygn. II SA/Łd 656/22), na mocy którego Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 30 maja 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. w przedmiocie odmowy przyznania A.M., będącej skarżącą w niniejszej sprawie, świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym mężem M.M.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż nie podziela stanowiska organów orzekających w sprawie, że sprawowanie przez skarżącą opieki nad osobą niepełnosprawną (mężem) nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia. Tym samym, w ocenie Sądu, Kolegium błędnie przyjęło, że w sprawie nie zachodzą podstawy do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem a rezygnacją (niepodejmowaniem) z zatrudnienia przez skarżącą. Odnośnie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego Sąd zwrócił uwagę, że Kolegium dopiero w odpowiedzi na skargę przywołało nową argumentację uzasadniającą odmowę przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia dotyczącą kwestii posiadanego przez nią gospodarstwa rolnego, podczas gdy skarżąca z uwagi właśnie na konieczność sprawowania opieki nad mężem zrezygnowała z jego prowadzenia już w 2015 roku, aktualnie zaś wskazane gospodarstwo stanowiło przedmiot umowy dzierżawy. Następnie skarżącej przyznane zostalo prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 marca 2024 r. na mocy decyzji Wójta Gminy O. z dnia 6 marca 2023 r. Wobec powyższego organy w niniejszej sprawie winny wziąć pod uwagę korzystającą z domniemania legalności decyzję Wójta Gminy O. przyznającą co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, co odpowiada wymogom ustawowym zastosowania zasady kontynuacji wyrażonej w art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Oznacza to bowiem, że ustalenia faktyczne dokonane przez Wójta Gminy O. w decyzji z 6 marca 2023 r. doprowadziły do wniosku, iż zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad mężem wskazuje na istnienie związku przyczynowo-skutkowego między tą opieką a niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oznacza to również tyle, że ewentualna weryfikacja i ocena rzetelności oświadczenia skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie doprowadziła do ustalenia, iż oświadczenie to nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Decyzja ta nie została uchylona, nie stwierdzono też jej nieważności; korzysta z waloru ostateczności i prawomocności. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, w ocenie Sądu, nie oznacza automatyzmu wynikającego z rozstrzygnięcia z 6 marca 2023 r., natomiast wymaga jednoznacznego ustalenia czy skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w roku 2024, także poprzez rozważenie oświadczeń skarżącej i dowodów dotyczących poprzednich okresów. Zwrócić uwagę należy na zasadność zwrócenia się przez organ do właściwej jednostki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o udzielenie informacji dotyczącej płatności na rok 2024. Należy bowiem zważyć, że przepisy art. 9 ust. 1 pkt 1 – 8 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885) stanowią, że w ewidencji wniosków o przyznanie płatności zamieszcza się, w odniesieniu do każdego wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie płatności, dane dotyczące: terminów złożenia wniosków o przyznanie płatności; tytułów, na podstawie których wnioskodawca ubiega się o przyznanie płatności, a także sposobu rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności, ze wskazaniem przyczyn ewentualnej odmowy przyznania płatności, zastosowania redukcji lub sankcji; przeprowadzonych kontroli, w tym wyników tych kontroli; wysokości przyznanych płatności, z podaniem dat ich przyznania; wysokości wypłaconych płatności, z podaniem dat ich wypłacenia; okresów, za które przyznano i wypłacono płatności. Takich pełnych ustaleń i oceny materiału dowodowego zabrakło w kontrolowanej sprawie już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Nie zostały wyjaśnione sprzeczności, jakie pojawiają się w materiale dowodowym, przy czym sprzeczności te dotyczą okoliczności mających znaczenie dla ustalenia, czy skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego zgodnie ze złożonym oświadczeniem. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się bowiem oświadczenie złożone przez skarżącą, z którego wynika, iż będąc świadomą odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia podaje, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1 lutego 2016 r. Jednakże jak wynika z protokołu odebrania wyjaśnień od strony sporządzonego w dniu 28 sierpnia 2024 r. w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, skarżąca oświadczyła, że w roku 2023 oraz 2024 składała wnioski o dopłaty z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W tym samym dniu M.M. przesłuchiwany w charakterze świadka podał, że o wnioski o dopłaty unijne składa skarżąca w jego imieniu, jako pełnomocnik. Oświadczył także, iż skarżąca składa wnioski podając jego dane bo tak było gospodarstwo zgłoszone jak był jeszcze zdrowy. To ostatnie stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z datą wniosku o wpis do ewidencji producentów. Wniosek ten został złożony 13 października 2017 r. a jako producent rolny wskazany jest M.M.. Jednocześnie jednak, jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w dniu 20 marca 2024 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W., znaczny stopień niepełnosprawności M.M. datuje się od 1 lutego 2016 roku. Powyższe oświadczenia skarżącej oraz M.M. prowadzić zatem muszą do wniosku, że od 1 lutego 2016 roku żadne z nich nie prowadzi gospodarstwa rolnego, a pomimo tego w aktach postępowania przed organem drugiej instancji znajduje się kierowany do ARiMR Biuro Powiatowe w W. wniosek o wpis M.M. do ewidencji producentów, datowany na 13 października 2017 r. Ponadto z oświadczenia skarżącej z 28 sierpnia 2024 r. wynika, że w gospodarstwie rolnym, którego jest właścicielką "ziemię uprawia sąsiad", z którym skarżąca ma spisaną umowę. Jednocześnie skarżąca otrzymywała zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w latach 2021, 2022 oraz 2023 natomiast nie złożyła wniosku za rok 2024 (zaświadczenie wystawione z upoważnienia Wójta Gminy O. w dniu [...] lipca 2024 r.). Organ nie wyjaśnił tych sprzeczności. Wypada w tym miejscu zauważyć, że prawodawca nie zdefiniował pojęcia "zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym". Przyjmuje się, że brak prowadzenia gospodarstwa rolnego związany jest z kryterium faktycznego działania i rzeczywistych korzyści. Wskazuje się, że jeśli dana osoba nie wykonuje określonych, konkretnych czynności związanych z typowymi pracami w rolnictwie w danym jego dziale, jak też nie uzyskuje w związku z powyższym jakichś konkretnych korzyści, w tym finansowych, to trudno twierdzić, że prowadzi gospodarstwo rolne. W sytuacji, gdy organy kwestionują przyjęty w tym zakresie przez ustawodawcę dowód w postaci składanego przez ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, to muszą przeprowadzić w tym przedmiocie należyte postępowanie wyjaśniające, które w sposób jednoznaczny wykaże, że oświadczenie to nie jest zgodne z prawdą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. II SA/Po 226/24, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że objęte art. 17b u.ś.r. oświadczenie stanowi dowód na okoliczność rezygnacji z opisywanej formy aktywności zawodowej podlegający ocenie na zasadach ogólnych (kpa). W sytuacji zaś, gdy strona składa do akt sprawy dokumenty zawierające rozbieżne (czy przeciwstawne) twierdzenia - zadaniem organu administracji, prowadzącego postępowanie dowodowe, jest dokonanie ustaleń jednoznacznie takie rozbieżności wyłączających (por. wyrok NSA z z 24 lutego 2025 r., sygn. I OSK 889/24, CBOSA). W realiach analizowanej sprawy oznacza to konieczności jednoznacznego ustalenia czy skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, przy czym organ winien zważyć na treść decyzji Wójta Gminy O. z 6 marca 2023 r. oraz zakres dokonanych wówczas ustaleń faktycznych. Odnośnie wskazywanego w zaskarżonej decyzji braku związku przyczynowo-skutkowego między nieprowadzeniem gospodarstwa rolnego a sprawowaną opieką organ winien ustalić czy doszło do zmiany okoliczności faktycznych, w szczególności co do zakresu opieki, jaką skarżąca sprawuje nad niepełnosprawnym mężem, w stosunku do ustaleń dokonanych w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 6 marca 2023 r. Organ nie wskazał bowiem na czym polega zmiana ustaleń odnośnie stanu faktycznego, która umożliwia zajęcie w niniejszej sprawie odmiennego stanowiska niż w poprzedniej decyzji Wójta Gminy O.. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że wydając zaskarżone decyzje organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest bowiem obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a.). Powyższe rozważania świadczą także o naruszeniu przez organ przepisu art. 17b ust. 2 u.ś.r. oraz art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy To spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. cd