II SA/Łd 1405/02
WyrokWSA w Łodzi2004-04-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, p. o. sędziego WSA Krzysztof Szczygielski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rażąca dysproporcja między niskimi dochodami a stanem majątkowym wnioskodawcy, uzasadniająca odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego, może być stwierdzona na podstawie posiadania samochodu i drugiego, niezamieszkanego mieszkania, jeśli koszty ich utrzymania są minimalne lub ponoszone przez osoby trzecie, a remont mieszkania uniemożliwia jego wynajem?Ratio decidendi
Organy administracyjne przedwcześnie uznały istnienie rażącej dysproporcji między niskimi dochodami a stanem majątkowym wnioskodawcy, co uzasadniałoby odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Posiadanie samochodu i drugiego mieszkania, jeśli koszty ich utrzymania są minimalne lub ponoszone przez inne osoby, a remont uniemożliwia wynajem, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia, zwłaszcza gdy nie zebrano pełnego materiału dowodowego w tym zakresie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. G. ubiegała się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta S. odmówił przyznania dodatku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami rodziny a ich stanem majątkowym, w tym posiadaniem samochodu i drugiego mieszkania własnościowego. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję SKO, argumentując, że koszty utrzymania samochodu są minimalne, a drugie mieszkanie jest niezamieszkałe i wymaga remontu, a koszty jego utrzymania ponoszą dziadkowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, p. o. sędziego WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, poz.734/ utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Nr [...] - odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego W. G.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono:
W. G. wraz z mężem i dwojgiem pełnoletnich dzieci T. i A. zajmuje spółdzielcze mieszkanie własnościowe o powierzchni 53 m2. W deklaracji o dochodach wnioskodawczyni wykazała, że łączny dochód członków gospodarstwa w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosił 1.334,27 zł, co w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa miesięcznie wynosiło 110,97 zł. Wydatki za lokal za jeden miesiąc wynosiły 450,05 zł. Na kwotę dochodu składają się: wynagrodzenie za pracę męża wnioskodawczyni w sumie 1.084,47 zł oraz zasiłek rodzinny 249,80 zł. W. G. jest zarejestrowana jako bezrobotna od 30 grudnia 1997 r., a M. G. od 3 czerwca 2002 r. Wnioskodawczyni jest wraz z mężem właścicielką samochodu Dacia rocznik 1991, zakupionego także w 1991 r. Obecna wartość samochodu wynosi około 3.000 zł. Rodzina jest także dysponentem drugiego mieszkania własnościowego o powierzchni 46,9 m2, którego właścicielem jest syn T. T. G. nie zamieszkuje w tym mieszkaniu lecz z rodzicami. Koszty czynszu ponoszą jego dziadkowie.
Samochód nie jest niezbędny do wykonywania pracy zarobkowej, jak również nie służy do dojazdów związanych ze stałym leczeniem członków rodziny.
Zdaniem Kolegium decyzja Prezydenta odmawiająca W. G. przyznania dodatku mieszkaniowego jest prawidłowa w świetle przepisu art.7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Powołany przepis pozwala organowi na odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy.
Za rażącą dysproporcję należy uznać taki stan, kiedy z porównania wykazanych w deklaracji majątkowej dochodów rodziny i jej faktycznie posiadanego majątku wynika, że majątek ten nie znajduje pokrycia w uzyskiwanych dochodach rodziny, a ponadto określone składniki tego majątku nie są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny i powodują dodatkowe wydatki, których ponoszenie pozostaje w sprzeczności z jednoczesnym domaganiem się od Gminy pomocy finansowej w postaci dodatku mieszkaniowego. Posiadanie drugiego mieszkania i samochodu /niezależnie od jego wartości/ oraz ponoszenie z tego tytułu koniecznych do jego utrzymania i eksploatacji wydatków /paliwo, ubezpieczenie, naprawy/ w sytuacji, gdy miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi 111 zł - należy uznać, tak jak uczynił to Prezydent, za pozostające w rażącej dysproporcji w stosunku do wykazanych dochodów.
Samochód nie służy także do wykonywania pracy zarobkowej albo w celu zapewnienia stałej opieki lekarskiej choremu członkowi rodziny.
Dodatki mieszkaniowe, jako świadczenia o charakterze pomocy finansowej gminy są przeznaczone dla osób o najniższych dochodach, nie zaś dla osób, które stać na eksploatację samochodu i posiadanie drugiego mieszkania własnościowego niezamieszkałego.
W. G. w dniu 10 września 2002 r. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że wraz z mężem nie posiadają dochodów. Są zarejestrowani w urzędzie pracy jako bezrobotni bez prawa do zasiłku. Posiadany samochód marki Dacia zakupiony był przed 11 laty. Koszty związane z utrzymaniem samochodu wynoszą 30 złotych miesięcznie. Wszelkie usterki samochodu mąż skarżącej usuwa samodzielnie. Sugerowanie pozbycia się samochodu jest niegodziwe i w konsekwencji odbiera szansę na znalezienie pracy. Mieszkanie będące własnością syna skarżącej jest niezamieszkałe i wymaga przeprowadzenia generalnego remontu. Koszty związane z opłacaniem czynszu ponoszą dziadkowie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1259/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Decyzja stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
W rozpoznawanej przez sąd sprawie doszło do naruszeń przez organy administracyjne przepisów postępowania. Naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik postępowania.
Artykuł 7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz 734/ przewiduje wyjątkowy przypadek, gdy organ administracyjny może odmówić wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego, choć deklarowana wysokość dochodów nie przekracza kwoty wyliczonej według zasad ustalonych w artykułach 3 i 5 powołanej ustawy.
Zgodnie z art.7 ust.3 w/w ustawy odmowa przyznania dodatku może nastąpić, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalona zostanie rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej przez wnioskodawcę deklaracji, a jego faktycznym stanem majątkowym.
Organy I i II instancji uznały brak podstaw do przyznania Pani W. G. dodatku mieszkaniowego, gdyż stać ją na utrzymanie samochodu, a ponadto jej syn dysponuje spółdzielczym prawem do innego mieszkania.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż koszty utrzymania niezamieszkalnego mieszkania należącego do T. G. ponoszą jego dziadkowie.
W ocenie sądu organy przedwcześnie przyjęły istnienie rażącej dysproporcji między niskimi dochodami rodziny G. podanymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym tej rodziny.
Nie można wykluczyć, iż tak jak podnosi w skardze W. G., koszty utrzymania samochodu nie przekraczają kwoty 30 złotych miesięcznie, zaś przyczyną niewynajęcia wolnostojącego mieszkania jest konieczność przeprowadzenia jego remontu. W przypadku opłacania czynszu za to mieszkanie przez dziadków T. G. nie można uznać, że skarżąca występując o przyznanie dodatku na jedno mieszkanie ponosi jednocześnie koszty utrzymania innego lokalu mieszkalnego.
Organy prowadząc postępowanie dopuściły się naruszenia przepisów art.7 i 77 § 1 kpa. Nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego.
Ponownie prowadząc postępowanie organ dokładnie wyjaśni wysokość kosztów utrzymania samochodu osobowego, należącego do skarżącej. W szczególności ustali, jakie opłaty ponoszone są z tytułu ubezpieczenia pojazdu. Właściciel samochodu ma ograniczony wpływ na wysokość tych kosztów. Odmiennie natomiast przedstawia się odpłatność za naprawy pojazdu. Jeżeli rzeczywiście usterki pojazdu usuwa mąż skarżącej, to koszty związane z eksploatacją pojazdu ulegają znacznemu obniżeniu.
Organ rozpatrujący wniosek zajmie się również wyjaśnieniem dlaczego rodzina skarżącej ubiegając się o dodatek mieszkaniowy, nie wykorzystuje możliwości uzyskania dochodu z tytułu wynajęcia wolnostojącego mieszkania należącego do T. G.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Sąd w wyroku nie określił, w jakim stopniu zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Decyzje te dotyczyły odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, a zatem nie posiadały przymiotu wykonalności. Orzeczenie o wstrzymaniu ich wykonania jest bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło