II SA/Łd 1408/11

Dnia 17 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zażalenia na przewlekłe załatwienie sprawy p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] M. W. wniósł do Wojewody [...] za pomocą telefaksu skargę na "opieszałość MOPS w B." w wydaniu decyzji dotyczącej zasiłku celowego na leki. Pismo to jako zażalenie na przewlekłość postępowania administracyjnego zostało przekazane według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Kolegium, po rozpoznaniu w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, dalej: K.p.a.) uznało zażalenie za nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie M. W. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne i niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 141 § 1 w zw. z art. 37 K.p.a. wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że rodzaj postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego jest ściśle określony i jest to katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Zaskarżone przez M. W. do Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. uznające za nieuzasadnione zażalenie skarżącego w sprawie dotyczącej wydania decyzji dotyczącej zasiłku celowego na leki, wydane zostało na podstawie art. 37 K.p.a.. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sytuacji, gdy w/w organ nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację bezczynności organu administracji publicznej w trybie administracyjnym. Zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. organem wyższego stopnia, o którym mowa także w art. 37 § 1 K.p.a., wobec organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze. Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą ( art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; Dz. U. nr 115 poz. 728 ze zm.). Gmina realizuje swoje zadania w tym zakresie, stosownie do treści art. 110 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy społecznej, poprzez upoważnione do tego ośrodki pomocy społecznej. Organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach art. 37 § 2 K.p.a.. Organ może uznać zażalenie za nieuzasadnione lub też uznać zażalenie za uzasadnione i wówczas podjąć czynności w postaci: 1) wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, 2) zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz 3) w razie potrzeby, zarządzenia podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art. 37 § 2). Zauważyć jednocześnie należy, iż strona zarzucając bezczynność czy opieszałość organu I instancji nie musi zatytułować swojego wniosku wprost jako zażalenie. Wystarczające dla uznania go za zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 K.p.a. jest, aby wynikało to jednoznacznie z treści złożonego do organu wniosku oraz okoliczności jego złożenia. W swym piśmie z dnia 26 września 2011 r. skarżący jednoznacznie wskazał, że pismo dotyczy opieszałości MOPS w załatwieniu jego sprawy poprzez wydanie decyzji dotyczącej zasiłku celowego na leki. W ocenie Sądu pismo strony w tym zakresie należało potraktować jako zażalenie wniesione w trybie art. 37 K.p.a.. W konsekwencji powyższych rozważań, wskazać należy, iż rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 K.p.a. następuje w drodze czynności nadzorczej, która nawet jeżeli jest ujęta w formę postanowienia nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Ponadto brak jest szczególnych unormowań kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia tego postanowienia. Stronie nie przysługuje więc prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2008 r. II OSK 560/08 oraz postanowienie NSA z 20 stycznia 2011 r. I OSK 33/11). W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt l OSK 306/05, stwierdził, że w/w postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Akt wydany na podstawie art. 37 § 2 K.p.a. nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie jest zaskarżalny zażaleniem. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a zatem nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono jak w sentencji. n.k.