II SA/Łd 1413/11

Dnia 23 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi – Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. lf II SA/Łd 1413/11 Uzasadnienie A zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej wynika, że A jest organizacją pożytku publicznego działającą na rzecz ochrony środowiska naturalnego oraz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Wartość własnego majątku A określiła na 5048,80 zł, a wartość środków trwałych – na 32 146,05 zł netto. W ostatnim roku obrotowym A osiągnęła zysk w wysokości 403 877,54 zł. A zgromadziła na sześciu kontach bankowych łączną kwotę 28 429,28 zł. W uzasadnieniu wniosku A podała, że działa na zasadzie non profit, a jej bieżąca działalność opiera się głównie na aktywności jej członków oraz wolontariuszy, którzy bezpłatnie, świadomie i dobrowolnie wspierają Federację swoją pracą. A nie ma zarezerwowanych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Konieczność uiszczenia wpisu i innych opłat ograniczy możliwość wykonywania zadań statutowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie prawnej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, jeżeli wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że wbrew twierdzeniem A, że nie ma zarezerwowanych środków na pokrycie kosztów sądowych, zgromadziła na rachunkach bankowych kwotę ponad 28 000 zł. W żaden sposób nie można wiec uznać, że skarżącej A nie stać na opłacenie wpisu od skargi (w niniejszej sprawie wynoszącego 500 zł), czy też pozostałych ewentualnych kosztów sądowych (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia, wyniosłaby 100 zł, a wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej – 250 zł). Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że w poprzednim roku obrotowym A osiągnęła znaczny zysk, wynoszący ponad 400 000 zł. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej A nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z funkcjonowaniem A, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia tej zasady powoduje, że strona wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych. Nie może wówczas skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa przyznania prawa pomocy czy to w zakresie całkowitym, czy tylko częściowym jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Tym bardziej, że strona skarżąca ma środki na pokrycie kosztów postępowania. Nie mogły znaleźć w związku z tym aprobaty argumenty, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych ograniczy możliwość wykonywania statutowych zadań. Pomijając już fakt, że wniesienie skargi do sądu jest właśnie takim zadaniem, co z kolei pociąga za sobą konieczność uwzględniania kosztów z tym związanych w strukturze wydatków, to zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z utrwaloną w judykaturze i piśmiennictwie wykładnią, stanowi w istocie formę "kredytu" udzielonego przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wszczęcia postępowania przed sądem i wykładania ze środków budżetowych wydatków w jego toku. Reguły tego "kredytowania" stanowią elementy polityki gospodarczej Państwa i mają istotne znaczenie dla podmiotów, które nie dysponują środkami pieniężnymi umożliwiającymi im dochodzenie swoich praw przed sądem. Z drugiej strony "zwolnienie od kosztów sądowych" nie może prowadzić do sytuacji, w której Skarb Państwa stałby się w skali całego kraju "kredytodawcą" pokrywającym koszty dochodzenia praw skarżących przed sądem administracyjnym w sposób całkowicie niezamierzony i pozbawiający dopływu istotnych środków budżetowych z tytułu opłat sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. lf