II SA/Łd 1418/01

WyrokWSA w Łodzi2004-04-02

Skład orzekający: Sędzia NSA E. Markiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który został następnie uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona przez sąd administracyjny na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. jako podstawa do wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu wyższego stopnia.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ umorzył postępowanie, powołując się na złożenie wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skarżący podniósł, że był chory i nie wiedział o terminie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10,00 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA E. Markiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego K. M. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. K. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] , Nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu orzekającego z dnia [...] , Nr [...] w sprawie umorzenia (na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego; Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm.) postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, z uwagi na złożenie wniosku w tym zakresie, po terminie, określonym w art. 22 ust. 3 powołanej ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ orzekający wyjaśnił, że skarżący nie przedstawił dowodów na złożenie wniosku w ustawowym terminie, to jest do dnia 31 grudnia 1998 roku. W skardze, wniesionej przez K. M. na wymienioną decyzję, skarżący wniósł o uwzględnienie jego wniosku w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich z uwagi na pobyt w hitlerowskim obozie przejściowym k. Ł.. Skarżący wyjaśnił, że jest poważnie chory, oraz że nie wiedział o obowiązywaniu terminu do składania wniosków. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, mogą być kierowane do organu właściwego w tym zakresie (ust. 1) do dnia 31 grudnia 1998 roku przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 roku przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02 (sentencja ogłoszona w: Dz. U. Nr 72, poz. 658; wyrok z uzasadnieniem: OTK ZU z 2003 r., z.4, poz. 31), Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o kombatantach..., jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż naruszył wskazane w tych przepisach, konstytucyjne wartości, wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości. Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu, a przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku. W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Oznacza to, że organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego samego organu orzekającego. Mając powyższe na uwadze, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 oraz art. 119 pkt 1 i art. 120 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przymiotu wykonalności, było w tej sprawie bezprzedmiotowe (art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło