II SA/Łd 1419/02

WyrokWSA w Łodzi2004-10-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, gdy decyzja nakładająca obowiązek jest przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie wydano postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo nałożył grzywnę w celu przymuszenia. Wniesienie skargi kasacyjnej do NSA na decyzję nakładającą obowiązek nie wstrzymuje jej wykonania, chyba że sąd wyda takie postanowienie. Ponieważ postanowienie o wstrzymaniu nie zostało wydane, decyzja miała walor ostatecznej i podlegała wykonaniu, a organ egzekucyjny nie był władny jej merytorycznie badać.
Stan faktyczny
H.W. został zobowiązany ostateczną decyzją do rozbiórki zbiornika na nieczystości. Po niewykonaniu obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia. H.W. złożył zażalenie, podnosząc, że decyzja została zaskarżona do NSA i postępowanie egzekucyjne jest przedwczesne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy. H.W. wniósł skargę do WSA, powtarzając zarzuty. Na rozprawie okazał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale nadal popierał skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie : Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. - IISA/Łd 1419/02 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 64a § 1 pkt 1, art. 1a pkt 12 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. nr 36 z 1991r., poz. 161 ze zm. ) nałożył na H.W. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł z uwagi na uchylanie się przez zobowiązanego od obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, który polega na rozbiórce zbiornika ( dołu ) na nieczystości na działce położonej w miejscowości H. nr 9, wykonanego bez pozwolenia na budowę, a wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]. Postanowieniem tym określono jednocześnie wysokość opłaty egzekucyjnej i warunki wpłaty oraz skutki nieuiszczenia grzywny oraz opłaty. W zażaleniu na postanowienie H.W. zarzucił, iż jest ono niedopuszczalne, gdyż decyzja organu o rozbiórce została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem nałożenie grzywny jest przedwczesne. Stwierdził ponadto, że wystąpił do organu o zalegalizowanie dołu na nieczystości, jak również to, że nie ma innej możliwości usytuowania go na działce. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego i w zw. z art. 20, 64, 121 § 4 i 122 wskazanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że wobec niewykonania nałożonego na H.W. ostateczną decyzją obowiązku rozbiórki zbiornika na nieczystości organ I instancji wystosował do niego upomnienie. W związku z dalszym uchylaniem się od zobowiązania organ wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne, wystawiając tytuł wykonawczy z dnia [...], którego odpis wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia został mu doręczony. Rozpatrując zażalenie organ odwoławczy podniósł, że kwestią bezsporną jest, iż H.W. nie wykonał obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], dlatego też obowiązek ten - zgodnie z art. 3 wymienionej wyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. - podlega egzekucji administracyjnej. Tym samym zasadne było nałożenie na zobowiązanego grzywny zgodnie z art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ podkreślił, że postępowanie było prowadzone stosownie do obowiązującej procedury, dlatego nie znalazł podstaw uchylenia bądź zmiany prawidłowo wydanego postanowienia. Wyjaśnił ponadto, że wniesienie przez H.W. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję nakazującą rozbiórkę, nie świadczy o tym, że organ nadzoru budowlanego podjął przedwcześnie postępowanie egzekucyjne, co zarzuca skarżący w zażaleniu, gdyż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji, chyba że sąd na wniosek lub z urzędu wyda w tym zakresie postanowienie. Nie miało to jednak miejsca w niniejszej sprawie, dlatego też decyzja podlega wykonaniu. Stwierdził ponadto, że Starosta Powiatu S. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w przedmiocie zalegalizowania samowoli, a Wojewoda [...] rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy decyzją z dnia [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] H.W. ponowił zarzuty z zażalenia. Stwierdził ponadto, iż z uzyskanych informacji wiadomo mu, że nie jest potrzebne pozwolenie na obetonowanie ścian dołu po wapnie w celu przeznaczenia go na nieczystości z gospodarstwa, dlatego też postanowienie uważa za niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji podniesionej w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 7 października H.W. okazał postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], umarzające z urzędu postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] dotyczącego rozbiórki zbiornika na nieczystości, jednakże mimo to skargę nadal popierał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów w sposób, o którym mowa wyżej, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Należy ponadto stwierdzić, iż ponieważ Sąd bada legalność zaskarżonych aktów administracyjnych według stanu na dzień ich wydania, fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie – wobec podtrzymania skargi – nie ma procesowego znaczenia. Sąd podziela stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że podnoszone przez H.W. zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. nr 36 z 1991r. , poz. 161 ze zm. ). Wierzyciel – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wobec tego, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] nakazująca rozbiórkę, była decyzją ostateczną, utrzymaną w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], doręczył zobowiązanemu H.W. upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku rozbiórki wierzyciel w dniu [...] wystawił prawidłowo sporządzony tytuł wykonawczy, którego odpis wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia został doręczony zobowiązanemu ( art. 122 § 1 i 2 ustawy ). Grzywna została ustalona stosownie do treści art. 121 § 4 tejże ustawy. W tym miejscu należy podnieść, iż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać lub w inny sposób weryfikować decyzję administracyjną, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej ( od której nie przysługują zwykłe środki odwoławcze ) podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może się zatem sprowadzać do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a których nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wszelkie zarzuty zgłoszone w trakcie postępowania egzekucyjnego winny dotyczyć tylko tego postępowania. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna, będąca tytułem wykonawczym w danym postępowaniu, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 lutego 1998r. sygn. IVSA 2081/97 – LEX nr 43846 i z dnia 15 marca 2000r. sygn. IISA/Ka 1199/98 – nie publik. ). Dlatego też, w ocenie Sądu, nie miał znaczenia podnoszony przez H.W. zarzut, iż złożył on skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], nakładającą na skarżącego obowiązek rozbiórki zbiornika na nieczystości. Decyzja ta w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego miała bowiem walor decyzji ostatecznej, a ponadto nie zapadło postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania. Z tych samych względów nie miał znaczenia zarzut dotyczący postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie legalizacji tego zbiornika, które zakończone zostało ostateczną i prawomocną decyzją Starosty Powiatu S. o umorzeniu postępowania. Reasumując, Sąd oddalił przedmiotową skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ). Na marginesie należy jedynie podnieść, iż uchylenie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2003r. sygn. II SA/Łd 286/00 decyzji nakładającej na H.W. obowiązek rozbiórki zbiornika na nieczystości, skutkowało ostatecznie umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie, jednakże kasacja tych decyzji nastąpiła po wydaniu kwestionowanego przez skarżącego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło