II SA/Łd 142/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-04-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i rodzinną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ łączna sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, obejmująca korzystanie z szeroko zakrojonej pomocy społecznej, niespłacanie zaciągniętych kredytów oraz konieczność zapewnienia utrzymania trojgu dzieci, przemawia za spełnieniem przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 PPSA. Pomimo pewnych braków w dokumentacji, całokształt okoliczności uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J.P. złożył skargę na decyzję Dyrektora ARiMR wstrzymującą płatności dla jego gospodarstwa. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przedstawił oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, wskazując na bezrobocie swoje i żony, posiadanie domu i działki rolnej, otrzymywanie zasiłku rodzinnego oraz korzystanie z pomocy społecznej. Po kolejnym wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, skarżący przedstawił zaświadczenia z PUP i GOPS potwierdzające jego sytuację, jednak nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, np. wyciągów bankowych czy informacji o dochodach z działalności rolniczej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. AG J.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 11 lutego 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem dzieci. Skarżący oświadczył, iż oboje małżonkowie są osobami bezrobotnymi, zarejestrowanymi w Urzędzie Pracy. Skarżący posiada dom o powierzchni 50 m kw. i działkę rolną o powierzchni 3.026 m kw. Jako źródło dochodów skarżący wskazał zasiłek rodzinny otrzymywany przez żonę w wysokości 307 złotych. Dodatkowo strona podała, że z uwagi na podstawowe wykształcenie jest trudno o pracę, "a jeśli się trafi to dorywczo, sezonowo", korzysta zatem z pomocy społecznej. Strona nie zadeklarowała posiadania majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W wykonaniu zarządzenia z dnia 26 marca 2010 r. strona została wezwana do nadesłania dodatkowych informacji, w tym: 1) zaświadczenia z właściwego ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu z pomocy społecznej; 2) zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o statusie osoby bezrobotnej; 3) informacji o dochodach osiąganych z tytułu działalności rolniczej; 4) wyciągów z rachunków bankowych, których skarżący jest posiadaczem lub współposiadaczem za ostatnie 3 miesiące; 5) informacji o wysokości miesięcznych wydatków oraz źródłach i ch finansowania; 6) informacji o wysokości zaciągniętych zobowiązań. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. o statusie osoby bezrobotnej skarżącego i jego żony. Z zaświadczenia tego wynika m.in., iż M.P. otrzymuje stypendium za staż. Z zaświadczenia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wynika natomiast, że rodzina skarżącego otrzymała pomoc finansową w formie zasiłków celowych i okresowych w roku 2009 w wysokości 5.411,50 złotych, a ponadto otrzymała pomoc rzeczową w formie żywności i paczek świątecznych dla dzieci. W roku 2010 r. pomoc polega na przyznaniu zasiłku okresowego w miesięcznej wysokości 724 złotych oraz zakupie węgla w styczniu 2010 r. Skarżący przedstawił również kopię decyzji o przyznaniu żonie zasiłku rodzinnego na dzieci wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (100 złotych jednorazowo) i z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (80 złotych miesięcznie). Jednocześnie skarżący podał, że zaświadczenia o dochodach osiąganych z tytułu działalności rolniczej nie posiada, gdyż go na takie zaświadczenie nie stać. Ponadto Gmina P. nie wystawia zaświadczeń o dochodach. Skarżący nie przedstawił również wyciągów z rachunków bankowych, oświadczając, iż Bank A., w którym posiada konto "nie mógł mu dać takiego wyciągu, ponieważ nie było żadnych obrotów." Strona oszacowała miesięczne wydatki na kwotę 1800 złotych. Wskazała także, że posiada kilka kredytów, których nie spłaca. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Mając na uwadze przedstawione przez skarżącego okoliczności związane z sytuacją osobistą i majątkową, należy uznać, iż wniosek strony musi zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, iż oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątku, złożone na urzędowym formularzu nie spełniało warunków do oceny zdolności płatniczych strony. Z informacji zawartych w oświadczeniu nie wynikała łączna wysokość dochodów osiąganych przez skarżącego oraz jego żonę. Strona ograniczyła się bowiem jedynie do wskazania jako źródła dochodów zasiłku rodzinnego w wysokości 307 złotych oraz ogólnikowego twierdzenia o korzystaniu z pomocy społecznej. Stąd też konieczne było wezwanie skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Z nadesłanych informacji wynika, iż rodzina skarżącego utrzymuje się ze środków pomocy społecznej, której rozmiary przekraczają deklarowaną na formularzu kwotę zasiłku rodzinnego. Z zaświadczenia GOPS w P. wynika bowiem, że w samym tylko roku 2009 rodzina skarżącego otrzymała pomoc finansową na kwotę 5.411,50 złotych. Ponadto z zaświadczenia PUP w Ł. wynika, iż żona skarżącego od kwietnia 2010 r. podjęła pracę na stażu, z tytułu czego otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 740 złotych miesięcznie. Mimo wezwania Sądu skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunku bankowego, oświadczając, iż nie było na nim żadnych obrotów i odsyłając tut. Sąd do sprawdzenia prawdziwości tego twierdzenia we właściwym banku. Skarżący nie przedstawił również informacji o wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności rolniczej, twierdząc, że nie stać go na zaświadczenie z właściwego urzędu gminy. W tym miejscu warto zatem podkreślić, iż skarżący nie został zobowiązany do przedstawienia zaświadczenia, lecz informacji o wysokości dochodów. Za wystarczające zatem uznać należy oświadczenie strony o takich dochodach. Skarżący takiego oświadczenia jednak nie przedłożył. Mimo powyższych braków, wniosek skarżącego należy uwzględnić. Łączne dochody rodziny, korzystanie z pomocy społecznej w szeroko zakrojonej formie, fakt niespłacania zaciągniętych kredytów, a przede wszystkim konieczność zapewnienia utrzymania trojgu małym dzieciom przemawiają za stwierdzeniem, iż przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zostały spełnione. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło