II SA/Łd 143/01
WyrokWSA w Łodzi2004-04-06
Skład orzekający: T. Zbrojewski, J. Sekunda-Lenczewska, A. Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, której postępowanie odwoławcze zostało wszczęte przez osobę nieuprawnioną, może pozostać w obrocie prawnym?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania odwoławczego przez osobę nieuprawnioną stanowi przesłankę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 kpa. W takiej sytuacji, mimo że skarga do sądu administracyjnego mogłaby być niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, uchylenie zaskarżonej decyzji jest uzasadnione, aby nie pozostawić w obrocie prawnym decyzji wydanej w wadliwym postępowaniu odwoławczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, orzeczonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. T. O. zakwestionował bezprawność działań organu I instancji oraz wysokość orzeczonego odszkodowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. T. O. wniósł skargę do sądu, zarzucając m.in. podstępne wyłudzenie gruntu i brak negocjacji. W toku postępowania sądowego T. O. podtrzymał swoje stanowisko, że nie składał odwołania od decyzji organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, zasądzenie od Wojewody na rzecz T. O. zwrotu kosztów postępowania oraz stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski (spr.), Sędziowie : WSA J. Sekunda-Lenczewska, p.o. WSA A. Blewązka, Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi T. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. O. kwotę 30 (trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wywłaszczeniu z urzędu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 22, oznaczonej na mapie zaewidencjonowanej dnia [...] za nr [...] jako działki nr 25/4 o pow. 793 m2 i nr 25/5 o pow. 3 m 2. Jednocześnie powyższą decyzją orzeczono o ustaleniu odszkodowania dla T. O. z tytułu wywłaszczenia ww. części nieruchomości, w wysokości 6.540,00 zł, do zapłaty którego zobowiązano Skarb Państwa.
Pismem zatytułowanym odwołanie, podpisanym nazwiskiem T. O. , wszczęte zostało postępowanie II-go instancyjne. Zarzucono nim bezprawność działań organu I instancji, mających na celu pozbawienie T. O. własności nieruchomości. Odwołujący zakwestionował także wysokość odszkodowania orzeczonego w zaskarżonej decyzji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż wywłaszczenie nieruchomości w przedmiotowej sprawie następuje w celu regulacji rzeki A. , zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Ł. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...] , co niewątpliwie jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podniósł także, iż stosownie do wymagań stawianych w tym względzie, organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe czynił starania mające na celu nabycie przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy, co jednakże przy braku zgody właściciela nieruchomości nie dało pozytywnego rezultatu. Za prawidłowe i uzasadnione organ uznał także inne czynności postępowania, wśród których wymienił wyznaczenie 2-miesięcznego terminu na zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowego gruntu, wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego po bezskutecznym upływie tegoż terminu oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące wadliwości lub braku podstawy prawnej prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego, a także błędnego ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości nie znajdują uzasadnionych podstaw. Organ I instancji wywiązał się bowiem z nałożonego przez art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązku uzyskania operatu szacunkowego, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Kwestionowanie zaś przez odwołującego się wysokości przyznanego odszkodowania, przy braku dowodów wskazujących na inną wartość części nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu, uznać należy za niczym nie uargumentowaną polemikę z treścią tegoż operatu szacunkowego.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Ł. , wniósł T. O. . Podniósł w niej zarzut nie respektowania postanowień sądu oraz unikanie rozpraw przez Urząd Wojewódzki, a także zarzut podstępnego wyłudzenia gruntu, stanowiącego jego własność. Zakwestionował również fakt przeprowadzenia negocjacji zmierzających do porozumienia w kwestii ceny za grunt. Do skargi załączył odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, z dnia 4 lipca 2000 r., sygn. akt II SA/Łd 901/97.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] , podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowego, po rozprawie w dniu 9 grudnia 2003 r., która została odroczona na wniosek skarżącego z uwagi na to, iż wystąpił z prośbą o umożliwienie mu ustanowienia pełnomocnika procesowego, do Sądu wpłynęła informacja, iż skarżący złożył do organów ścigania zawiadomienie o przestępstwie, polegającym na sfałszowaniu jego podpisu na odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia.
Na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2004 r. T. O. , po okazaniu mu pisma z dnia 14 sierpnia 2000 r. (k. 117 akt administracyjnych) zawierającego jego odwołanie od decyzji organu I instancji podtrzymał stanowisko, iż nie on podpisał odwołanie. Wyjaśnił, iż w ogóle nie składał odwołania i nie pamięta by kogokolwiek upoważniał do działania w jego imieniu w postępowaniu administracyjnym. Potwierdził także, iż złożył skargę do Sądu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga T. O. wpłynęła do Sądu pod rządami ustawy z dnia 11 maja
1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc obowiązującą z dnia 31 grudnia 2004 r. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżący T. O. niewątpliwie był osobą uprawnioną do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy o p.s.a. Decyzją organu I instancji utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy, został wywłaszczony z części nieruchomości, co godziło w jego interes prawny. Skargę do sądu można jednak wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie - art. 52 § 1 powołanej ustawy o p.s.a.
Uwzględniając oświadczenie skarżącego, iż nie składał on odwołania należałoby uznać, iż skarga jego jest niedopuszczalna, co powinno zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o p.s.a. skutkować jej odrzuceniem.
Rozstrzygnięcie takie, w ocenie Sądu, nie jest jednak dopuszczalne. W jego wyniku pozostałaby bowiem w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, kończąca postępowanie II-go instancyjne, które zostało wszczęte przez nieuprawniony podmiot.
Fakt ten nie był znany organowi rozpatrującemu odwołanie i ujawniony został przez skarżącego dopiero w postępowaniu przed Sądem. Niemniej jednak nie zmiania to postaci rzeczy, iż postępowanie odwoławcze wszczęte zostało przez nieuprawniony podmiot, co stanowi przesłankę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. c i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Uwzględniając okoliczności zaistniałe w sprawie, Sąd nie był zobligowany do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji ani też decyzji organu I instancji. Niezłożenie odwołania przez skarżącego spowodowało, iż decyzja organu I instancji stała się ostateczna.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło