II SA/Łd 143/05

Dnia 2 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz E. W. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność wniosku E. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż pismem z dnia 6.maja 2004 r. E. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej o odmowie przyznania wnioskodawcy uprawnień kombatanckich. Postępowanie administracyjne jest oparte na zasadzie dwuinstancyjności, której treścią jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tej samej sprawy administracyjnej. Wyczerpanie tej możliwości powoduje niedopuszczalność "odwołania". W badanej sprawie organ stwierdził zaś, że wniosek strony w sprawie uprawnień kombatanckich podlegał już dwukrotnemu rozpoznaniu. Decyzja Nr [...] wydana została na skutek złożenia przez stronę wniosku (pisma z dnia 26.02.2004 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Nr [...] z dnia [...]. Tym samym wyczerpana została możliwość dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż w decyzji z dnia [...] strona została prawidłowo pouczona "o prawie do złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego" Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył E. W., kwestionując zasadność odmowy przyznania mu "świadczeń pieniężnych z tytułu represji i przymusowej pracy na rzecz III Rzeszy Niemieckiej". Wskazując na dowody potwierdzające fakt wysiedlenia jego rodziny z gospodarstwa rolnego w 1940r. oraz wykonywanie przymusowej pracy "w majątku E. S." wniósł o "pozytywne rozpatrzenie" jego dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż treść skargi nie odnosi się do zaskarżonego postanowienia lecz do kwestii świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2005r. skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2005r., wdanym na rozprawie, dopuszczono do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Kombatancki Związek A z siedzibą w Ł. Uczestnik postępowania przyłączył się do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów wskazanych w jej treści. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Wskazać bowiem należy, iż pismo skarżącego z dnia 6 maja 2004, skierowane do "Urzędu do Spraw Kombatantów", złożone zostało przezeń w terminie otwartym do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Decyzja Nr [...] z dnia [...], doręczona została E. W. w dniu 19 kwietnia 2004r. wraz z pouczeniem o prawie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu. Faktem jest, iż wspomniane pismo skarżącego z dnia 6 maja 2004r., nie zostało skierowane do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Jego treść nie przesądza także, w sposób jednoznaczny, intencji autora. Organ powinien był zatem zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska, bowiem o tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu, decyduje ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości, mając na względzie postanowienia art. 7 – 9 ustawy z dnia 16 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organ powinien zażądać od strony sprecyzowania stanowiska (por. np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 4 kwietnia 2002r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex Nr 81741 oraz z dnia 5 grudnia 2001r., sygn.akt II SA/Gd 315/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex Nr 76101). W rozpoznawanej sprawie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sposób dowolny uznał, iż pismo E. W. z dnia 6 maja 2004r. stanowi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], uznając tym samym złożony wniosek za niedopuszczalny, w rozumieniu art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie wspomniane uznać należy wszakże za co najmniej przedwczesne, skoro z treści pisma skarżącego nie wynikał w sposób nie budzący wątpliwości jego charakter, zaś na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005r. E. W. oświadczył, iż jego intencją było wystąpienie ze skargą do sądu administracyjnego, na wskazaną wyżej decyzję. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi podnieść należy, iż ocena ich zasadności wykraczała poza kognicję sądu w badanej sprawie. Przedmiotem rozpoznania była bowiem zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, nie zaś merytoryczna zasadność decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Z uwagi na żądanie E. W., zawarte w piśmie z dnia 4 kwietnia 2005r., nie było natomiast możliwe uwzględnienie wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art.199 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc zaś pod uwagę charakter prawny zaskarżonego postanowienia (nie podlegającego wykonaniu), brak było podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania (art.152 p.p.s.a.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu ich zwrot na rzecz E. W.