II SA/Łd 1430/02
WyrokWSA w Łodzi2004-05-21
Skład orzekający: Andrzej Kozerski, Janusz Furmanek, Malgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku likwidacji zakładu pracy i braku dokumentacji, zeznania świadków mogą stanowić podstawę do zaliczenia okresu pracy w szczególnych warunkach do stażu wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego, zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31.12.2001 r. i zasadą zachowania praw nabytych na dotychczasowych zasadach?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez błędną interpretację, nie dopuszczając jako dowodu zeznań świadków w sytuacji, gdy zakład pracy został zlikwidowany, a dokumentacja dotycząca pracy w szczególnych warunkach nie istnieje. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej, osoby zarejestrowane przed wejściem w życie ustawy zachowują prawo do świadczeń na dotychczasowych zasadach, co obejmuje również zasady dowodzenia okresów pracy w szczególnych warunkach, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
H.K. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego. Skarżący twierdził, że nie może udokumentować pracy w szczególnych warunkach z powodu likwidacji zakładu pracy, ale posiada świadków, którzy mogą potwierdzić ten fakt. Organy uznały, że brak odpowiedniego świadectwa pracy lub prawomocnego orzeczenia sądu uniemożliwia zaliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach, mimo spełnienia pozostałych warunków do zasiłku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Janusz Furmanek (spr.), p. o. sędziego WSA Malgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2004 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. z dnia [...] nr [...].
Wojewoda [...] - po rozpoznaniu odwołania H.K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego - decyzją z dnia [...],[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wyjaśnił, że zgodnie "z treścią przepisu art.37j ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący w przypadku mężczyzny 35 lat w tym co najmniej 15 lat wykonania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Przepis ten obowiązywał do dnia 31.12.2001 r. nowelizacją ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu został skreślony jednakże na mocy przepisu art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ... ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. Nr 154 poz.1793/ osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
H.K. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu 1.09.2000 r., nie spełnił warunków uzasadniających przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Jak wynika z akt sprawy H.K. udokumentował okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego wynoszący 29 lat 2 miesiące i 17 dni w tym 13 lat 5 miesięcy i 28 dni w warunkach szczególnych, co nie stanowi spełniania przesłanek określonych w treści przepisu art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r.
Okres zatrudnienia w Zakładach Przemysłu [...] A od 1.12.1984 r. do 31.08.1989 r. nie może zostać zaliczony do zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż odwołujący się nie posiada odpowiedniego świadectwa pracy, Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 12.04.2002 r. sygn. akt XI P 45/02 odrzucił pozew w/w o ustalenie zatrudnienia w szczególnych warunkach. Dołączone do wniosku o podjęcie postępowania, zeznania świadków nie mogą stanowić samoistnej podstawy do uznania zatrudnienia w Zakładach Przemysłu [...] A za zatrudnienie w warunkach szczególnych zgodnie bowiem z treścią ust.1a wcześniej powołanego przepisu art.37j okrasy wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy (§ 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. 83.8.43/)."
H.K. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sadu Administracyjnego wyjaśnił, że zakład pracy, w którym był zatrudniony, został zlikwidowany. W archiwum nie ma dokumentów świadczących o pracy w szczególnych warunkach. Zgłosił świadków, którzy pracowali z nim i którzy otrzymali świadectwa zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Po myśli § 2 tego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej.
Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze tak określoną kognicję i przyczyny uchylania decyzji Sąd stwierdził, że organy administracyjne obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, przez błędną jego interpretację, co miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w dniu 17 maja 2002 r.
Stosownie więc do art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U Nr 154, poz.1793/ osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Zasady uzyskiwania prawa do zasiłku przedemerytalnego, to nie określenie środków dowodowych, które mogą być podstawą ustalenia okresu pracy w szczególnych warunkach.
Oznacza to, że organy administracji publicznej miały obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy /art.75 § 1 kpa/.
Z tych też względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło