II SA/Łd 1434/10

Dnia 8 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 roku sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy Z. ustalił A.H. jako ustawowemu przedstawicielowi małoletniej córki R. M. opłatę planistyczną w wysokości 7.715.10 zł. Decyzja ta została doręczona A. H. w dniu 3 sierpnia 2010 r. Pismem opatrzonym datą 18 sierpnia 2010 roku A. H. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. W uzasadnieniu wniosku podała, iż jej córka R. była ciężko poszkodowana w wypadku samochodowym, do którego doszło w dniu 10 czerwca 2004 roku. Wynikiem powyższego były rozległe urazy, następnie długotrwałe i kosztowne leczenie, zaś strona i jej mąż nie mają stałych zajęć zarobkowych. Dalej skarżąca podała, iż działkę należącą do córki R. sprzedała za zgodą Sądu Rodzinnego, aby mieć środki na leczenie córki oraz na spłatę zobowiązań. Strona zaznaczyła, że nie miała świadomości, iż będzie obciążona opłatą od wzrostu wartości nieruchomości i aby zapłacić tę opłatę musiałaby odjąć te pieniądze chorej córce. Wniosła również o odstąpienie od pobrania opłaty planistycznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniosku A.H. jako ustawowego przedstawiciela małoletniej córki R. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku, na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium ustaliło, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 3 sierpnia 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W treści decyzji znajdowało się pouczenie, iż od decyzji służy stronie odwołanie w terminie 14 dni do dnia jej doręczenia. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 17 sierpnia 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem A. H. nadała listownie dnia 19 sierpnia 2010 r. Po rozpatrzeniu niniejszej sprawy Kolegium ustaliło, że nie zostały spełnione wszystkie z wymienionych przez ustawodawcę w treści art. 58 k.p.a. przesłanek i dlatego organ odwoławczy nie mógł przywrócić stronie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Analizując mniejszą sprawę Kolegium ustaliło, że strona złożyła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r., jednocześnie z wniesieniem prośby dopełniono czynności, dla której określony był termin. Organ dostrzegł, że w piśmie z dnia 18 sierpnia 2010 r. razem z wnioskiem o przywrócenie terminu strona zawarła odwołanie od decyzji - a zatem uznał, że skarżąca spełniła również drugą ze wskazanych przesłanek; W ocenie Kolegium zainteresowana nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W ocenie organu we wniosku o przywrócenie terminu strona nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zdaniem Kolegium nie można uznać za spełnienie tej przesłanki samej trudnej sytuacji życiowej strony i jej rodziny. W ocenie Kolegium przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której wnioskodawca nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, uznając, że brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. W rezultacie organ stwierdził, iż trzecia ze wskazanych przesłanek nie została spełniona. Złożenie prośby nastąpiło w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednak analiza tej przesłanki byłaby możliwa tylko w sytuacji istnienia przyczyny uchybienia, a jak wykazano powyżej strona nie wskazała żadnej obiektywnej przyczyny uchybienia terminu. A. H. zaskarżyła powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając organowi naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez nie podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Zdaniem strony dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie ma trudna sytuacja rodzinna wywołana wypadkiem córki, którego konsekwencją jest brak samodzielności R. M., poważny uszczerbek na zdrowiu, liczne konsultacje lekarskie, długie i kosztowne leczenia oraz rehabilitacja. Skarżąca nadto podniosła, iż mąż skarżącej stracił pracę, więc dalsze ratowanie zdrowia dziecka staje pod znakiem zapytanie, a skarżąca nie jest w stanie myśleć o czym innym. W piśmie z dnia 21 stycznia 2011 roku A. H. podtrzymała, iż stres spowodowany jej sytuacją życiową uniemożliwił zajmowanie się sprawami życia codziennego, zaś okoliczności te miały miejsce w okresie upływu terminu do złożenia odwołania. Zdaniem strony zły stan psychiczny decyduje o braku winy strony w uchybieniu terminu. Strona zarzuciła organowi ocenę sprawy nie mieszczącą w granicach swobody uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest odmowa przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a zatem rozważania należy szczegółowo odnieść do treści art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a.. W myśl przywołanych przepisów w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak zatem którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje występowanie trzech z czterech wyżej wymienionych przesłanek, tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w przewidzianym przez prawo terminie, jak również to, że wraz z nim skarżąca dopełniła czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin, czyli złożyła odwołanie. Sporna pozostaje natomiast kwestia uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dokonując oceny braku winy organ administracji publicznej przyjmuje obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy, gwarantując tym samym pewność stosunków procesowych. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz mając na względzie uzasadnienie przedmiotowego w sprawie wniosku, podzielić należy stanowisko organów orzekających odnośnie braku podstaw do przywrócenia terminu do dokonania czynności - złożenia odwołania od decyzji ustalającej rentę planistyczną. Prawidłowo bowiem organy obu instancji uznały, że A. H. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy z jej strony. W treści wniosku skarżącej zostały przywołane okoliczności będące przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Jednakże w ocenie organu – tak jak i w ocenie sądu - okoliczności te nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie neguje, że poważna choroba bliskiej osoby - członka rodziny, jest okolicznością, która może wpłynąć na sposób postrzegania i wartościowania człowieka. Zaakcentowania jednakże wymaga, że okoliczności przywołane przez skarżącą określone przez nią jako stan stresu spowodowany wypadkiem i chorobą córki R., trwają już o dłuższego czasu (od 2004 roku). Z tego powodu nie sposób uznać, iż stan ten był nową i nagłą okolicznością, która w okresie upływu terminu do wniesienia odwołania stwarzałaby nowe ograniczenia dla A. H. W oparciu o wyjaśnienia skarżącej zawarte w skardze oraz w piśmie z dnia 21 stycznia 2011 roku można także ustalić, że stan taki trwa nadal, a nie stanowił on jednak już przeszkody dla A. H. do podejmowania czynności w imieniu małoletniej córki R. M. i skorzystania z kolejnych środków zaskarżenia. Z tego właśnie powodu nie sposób uznać, że A. H. zdołała uprawdopodobnić brak swej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Odnosząc się do zarzutu skargi stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zebrany w sprawie wyczerpująco i całościowo rozważony przez organ i tym samym brak jest też podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. art. 7 K.p.a. Wobec oceny, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić. m.ch.