II SA/Łd 1437/10
WyrokWSA w Łodzi2011-02-22
Skład orzekający: Joanna Sekunda – Lenczewska, Anna Stępień, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia pieniężnego osobie wykonującej pracę przymusową w pobliżu miejsca zamieszkania, bez ustalenia czy doszło do deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ administracji nie dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych dotyczących przesłanki deportacji, w szczególności nie zbadał, czy praca przymusowa była połączona z wysiedleniem i wyrwaniem z dotychczasowego środowiska. W konsekwencji decyzje odmowne zostały wydane z naruszeniem prawa i zostały uchylone.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J.S. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej w okresie II wojny światowej. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca była wykonywana w pobliżu miejsca zamieszkania i nie miała formy deportacji. Skarżąca podniosła, że została zabrana ze swojego miejsca zamieszkania jako dziecko i miała ograniczony kontakt z rodziną. Sąd ustalił, że organ nie dokonał wyczerpujących ustaleń dotyczących przesłanki deportacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych; zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od organu – Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej – J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...]r. do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek J.Sz.o przyznanie świadczenia określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Wnioskodawczyni podała, że miejscem jej zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. była miejscowość L., powiat K., województwo W. Pracę przymusową na rzecz III Rzeszy wykonywała w okresie od 12 maja 1941 r. do 17 stycznia 1945 r. Mając 12 lat pracowała w niemieckiej rodzinie Z. jako opiekunka do dzieci. Pracowała w R. obecnie D.. Była źle traktowana, nie wolno jej było widywać się z rodziną.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z dnia 23 grudnia 2009 r. Nr 220, poz. 1734), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił J. Sz.przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego ww. ustawie.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż strona w okresie okupacji wykonywała pracę przymusową w pobliżu stałego miejsca zamieszkania. Praca ta nie przybrała zatem szczególnie dotkliwej formy, o której mówi Trybunał w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07, tzn. nie była połączona z wysiedleniem i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S. podniosła, że ojciec w 1942 r. został zabrany do więzienia, mama w 1944 r. została wywieziona do W., siostra została zabrana w 1943 r. do Niemiec i już nie wróciła, a ona została zabrana ze swojego miejsca zamieszkania i zabroniono jej widywać się z rodziną.
Decyzją z dnia [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż J.S. pracowała w R. w niewielkim oddaleniu od miejsca swojego zamieszkania (L. - obecnie dzielnica Ł.). Nie nastąpił więc fakt deportacji wskazany w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. Praca ta nie przybrała szczególnie dotkliwej formy, o której mówi Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. Przepisy ustawy nie przewidują świadczeń z ustawy dla wszystkich poszkodowanych przez pracę niewolniczą na rzecz III Rzeszy, lecz zawężają krąg podmiotów do tych spośród nich, wobec których okupant stosował represję pracy niewolniczej w zaostrzonej formie (deportacja) w stosunku do obowiązującego powszechnie obowiązku pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca powtórzyła argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniosła, że nie zgadza się z decyzją, gdyż rodzina jej była przez Niemców prześladowana, a deportowano ich pojedynczo. Widzenia z rodziną miała raz w miesiącu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Ponadto organ wskazał, że skoro strona wykonywała pracę w miejscowości R. (obecnie dzielnica Ł.), w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania (L – obecnie dzielnica Ł.), należało odmówić jej przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak zerwania więzi z dotychczasowym środowiskiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzający ją decyzja organu z dnia 7 lipca 2010 r. zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U Nr 87, poz. 395 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy świadczenie pieniężne, zwane dalej "świadczeniem", przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie. W myśl art. 2 wymienionej ustawy represją w rozumieniu ustawy jest:
1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych,
2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium:
a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945,
b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.
Wskazać jednocześnie należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 roku sygn. akt K 49/07 stwierdził, że art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tegoż wyroku Trybunał podniósł, że ustawodawca trafnie uznał, iż wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową na rzecz ZSRR i III Rzeszy, szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Trybunał ponadto wskazał, że obok niedogodności związanych z samym obowiązkiem zatrudnienia (często na granicy fizycznych możliwości), były one poddane dodatkowemu stresowi związanemu z rozłąką z najbliższymi i koniecznością samodzielnej organizacji od podstaw życia codziennego w nowym, z reguły nieprzyjaznym miejscu pobytu. Wśród czynników, które wskazują na zaostrzony charakter takiej represji w porównaniu do "zwykłej" pracy przymusowej w pobliżu dotychczasowego miejsca zamieszkania, można wymienić m.in.: niedostatek więzi społecznych z nowym otoczeniem (wrogość, nieznajomość języka), ogólnie trudniejsze warunki egzystencji (np. brak solidarności rodzinnej czy sąsiedzkiej, co najmniej utrudniony kontakt z rodziną i najbliższymi). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, ogólnie słuszny cel zaskarżonej ustawy (symboliczne zadośćuczynienie dla osób wywiezionych do pracy przymusowej) został wypaczony przez niepełne określenie kategorii osób uprawnionych do świadczenia deportacyjnego przewidzianego w art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu. Z przepisu tego wynika, że beneficjentami świadczeń mogą być wyłącznie osoby wywiezione z terytorium państwa polskiego (i to definiowanego na dwa różne sposoby - w granicach przedwojennych lub powojennych) na terytorium ZSRR, III Rzeszy lub terenów przez nie okupowanych. W taki sposób do rangi warunku uzyskania świadczenia (cechy relewantnej jego adresatów) podniesione zostało przekroczenie granicy państwa polskiego (nie zawsze zresztą istniejącej w sensie prawnym i faktycznym oraz zmieniającej swój przebieg w trakcie działań wojennych). Spowodowało to wykluczenie możliwości przyznania świadczeń deportacyjnych osobom deportowanym (wywiezionym) do pracy przymusowej w ramach terytorium państwa polskiego. Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż tak sformułowane, bardzo rygorystyczne przesłanki dostępu do świadczeń deportacyjnych w istotny sposób naruszają zasadę równości. Kryterium przekroczenia granic państwowych nie jest adekwatne do celu ustawy, którym było symboliczne zadośćuczynienie za pracę przymusową świadczoną na rzecz okupantów w szczególnie trudnych warunkach, spowodowanych oderwaniem od dotychczasowego otoczenia. Powoduje ono arbitralne zróżnicowanie prawa do świadczenia deportacyjnego. Osoby wywiezione do pracy przymusowej są bowiem dzielone na dalsze dwie kategorie, w zależności od tego, czy miejsce ich zamieszkania i miejsce wywiezienia dzieliła granica państwa polskiego, czy też nie. Tym samym cechą relewantną osób uprawnionych do świadczenia deportacyjnego jest nie tylko szczególna dolegliwość represji (wywiezienia do pracy przymusowej), lecz także sztuczne w istocie kryterium "geograficzne".
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca wykonywania pracy o charakterze przymusowym, oraz że okres jej wykonywania przekraczał sześć miesięcy. Kwestią sporną jest natomiast ustalenie, czy skarżąca została deportowana (wywieziona). Podkreślenia wymaga, iż Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że świadczenie mogą otrzymywać tylko te osoby, wobec których obowiązek pracy przymusowej podczas II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu przybierał szczególnie dotkliwą formę, tzn. był połączony z wysiedleniem (przymusową zmianą miejsca pobytu) i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska.
Podkreślić więc należy, że w warunkach konkretnych okoliczności sprawy ważnym jest ustalenie, czy osoba deportowana mogła odwiedzać dom rodzinny, znajomych, przyjaciół. Nie bez znaczenia pozostaje wiek osoby deportowanej, a co za tym idzie zdolność do samodzielnej egzystencji, jak i warunki, w których osoba musiała funkcjonować w miejscu deportacji (jak wyglądał dzień takiej osoby), czy zadania wykonywane przez osobę deportowaną adekwatne były do jej wieku. Należy również zwrócić uwagę na to, że art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) nie zawiera żadnych wskazań, co do odległości deportacji (wywiezienia). Trybunał Konstytucyjny stwierdził natomiast, że z deportacją mamy do czynienia w przypadku przymusowej zmiany miejsca dotychczasowego pobytu i wyrwaniem z dotychczasowego środowiska. Należy mieć dodatkowo na uwadze, że dla dzieci pojęcie odległości jest pojęciem względnym, oraz że każde rozstanie z rodzicami, czy też innymi osobami, z którymi są one silnie związane emocjonalnie, jest zdarzeniem wywołującym negatywne odczucia.
Wobec powyższego, warunkiem prawidłowego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pieniężnego było poczynienie wyczerpujących ustaleń pozwalających na stwierdzenie, czy w stosunku do niej miała miejsce deportacja (wywiezienia) do pracy przymusowej w rozumieniu art. 2 pkt 2 powołanej ustawy, nadanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r.
Wskazać zatem należy, że na organie administracji ciążył obowiązek podjęcia niezbędnych kroków, mających na celu stwierdzenie, czy obowiązek przymusowej pracy skarżącej przybrał szczególnie dotkliwą formę, gdyż był połączony z wysiedleniem, rozumianym jako przymusowa zmiana miejsca pobytu, a więc dokładnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy oraz jego wszechstronną ocenę, zgodną z zasadami logiki, a następnie załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W ocenie Sądu, organ administracji nie poczynił jednak wyjaśnień w odniesieniu do ww. kwestii, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i nie ustalił w dostateczny sposób, czy w sprawie miała miejsce deportacja w rozumieniu art. 2 pkt 2 powołanej ustawy, nadanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r. W uzasadnieniu decyzji z dnia 7 lipca 2010 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej uprawnienia do świadczenia pieniężnego, ograniczył się właściwie wyłącznie do stwierdzenia, że "strona w czasie okupacji wykonywała pracę przymusową w pobliżu stałego miejsca zamieszkania", co uznał za jednoznaczne z tym, iż nie przybrała ona szczególnie dotkliwej formy. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji nie przedstawił jednak żadnych okoliczności mających uzasadniać takie właśnie stanowisko w sprawie. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika nawet to, jakie ustalenia faktyczne poczynił organ administracji co do przebiegu deportacji i pracy przymusowej skarżącej. W szczególności brak jest ustaleń odnośnie tego, gdzie skarżąca wykonywała pracę przymusową i w oparciu o jakie dowody organ administracji stwierdził, iż praca ta była wykonywana w "pobliżu stałego miejsca zamieszkania", skoro nawet nie wskazał, gdzie to stałe miejsce zamieszkania się znajdowało. Nie badał także sytuacji bytowej skarżącej, warunków, w jakich przebywała oraz tego, czy jej kontakt z rodziną był w ogóle możliwy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. również braków tych nie usunięto. Organ ograniczył się do wskazania nazwy miejscowości, w której skarżąca pracowała (R.) i nazwy miejscowości zamieszkania (L. obecnie dzielnica Ł.) oraz stwierdzenia, że praca przymusowa wykonywana była w niewielkim oddaleniu od jej miejsca zamieszkania, a praca ta nie przybrała szczególnie dotkliwej formy. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika jednak, jaka była odległość pomiędzy ww. miejscowościami i dlaczego taka właśnie odległość nie mogła być oceniona jako przymusowa zmiana miejsca pobytu, "wyrwanie" dwunastoletniego dziecka z dotychczasowego środowiska, a więc dlaczego nie przybrała szczególnie dotkliwej formy.
Mając na uwadze rozważania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. nie można wykluczyć sytuacji, w której strona była deportowana, mimo iż znajdowała się w pobliżu dotychczasowego miejsca zamieszkania. Wbrew odmiennemu stanowisku organu, wykonywanie pracy przymusowej nawet w miejscowości położonej w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania, nie przesądza jeszcze o braku spełnienia przesłanki deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy. Obowiązkiem organu administracji było zatem, zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 7 i 77 k.p.a., dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do prawidłowego załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ustalenia organu winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienia wydanych w niniejszej sprawie decyzji, z przytoczonych wyżej względów, z pewnością wymogom tym nie odpowiadają. W tej sytuacji samo powołanie się na tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r. i zacytowanie jego fragmentów oraz orzeczeń sądów administracyjnych niewątpliwie jest niewystarczające.
Zauważyć należy, iż z akt sprawy wynika, że w toku postępowania przed organem administracji skarżąca podnosiła, że zabrana była od rodziców jako dwunastoletnie dziecko i pracowała przymusowo u Niemców w miejscowości R. od 12 maja 1941 r. do 17 stycznia 1945 r., jako opiekunka do dzieci. Ponadto podnosiła, że jej ojciec w 1942 r. został zabrany do więzienia, mama w 1944 roku została wywieziona do W., siostra została zabrana w 1943 r. do Niemiec i już nie wróciła, a ona została zabrana ze swojego miejsca zamieszkania i zabroniono jej widywać się z rodziną. Organ winien zatem między innymi ustalić, czy w tym czasie skarżąca miała możliwość powrotu do domu, czy mogła kontaktować się z rodziną, skoro ojciec przebywał w więzieniu, matka została wywieziona do okopów, a siostra została wywieziona do Niemiec. Do okoliczności tych organ administracji w ogóle się nie odniósł. W tej sytuacji trudno jest stwierdzić, czy stanowiły one podstawę jakichkolwiek ustaleń faktycznych, poczynionych przez organ administracji i w jakim zakresie.
Zauważyć należy, że miejsce zamieszkania skarżącej to L., który przed II wojną światową był podłódzką wsią, a niedługo po wojnie tylko jego część została włączona w obręb miasta Łodzi. Pozostałe obszary dzisiejszego L. włączano stopniowo do miasta do lat 80. Skarżąca jako dwunastoletnie dziecko została zabrana od rodziców i przymusowo pracowała w R. R. w latach 1923-1946 była miastem. W okresie międzywojennym R.nazywano także Małym Berlinem ze względu na duży odsetek ludności niemieckiej. Nazwę miasta zmieniono na E. (L.-E.), zaś samo miasto z dniem 1 kwietnia 1940 r. włączono w administracyjne granice Ł. (L.), od 11 kwietnia tego roku urzędowo nazwanej L.
Z ogólnikowych uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie decyzji natomiast wynika, że tylko odległość od dotychczasowego miejsca zamieszkania jest dla organu kryterium decydującym o tym, czy miała miejsce deportacja, czy też nie w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...). Organ nie ocenił, czy przymusowa zmiana miejsca zamieszkania przez skarżącą, tj. "wyrwanie" dziecka ze środowiska wiejskiego (L.) i przymusowe przeniesienie do miasta (R.), w znacznej części zamieszkałego przez ludność niemiecką nie było deportacją w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 roku, sygn. akt K 49/07. Lakoniczne stwierdzenie organu w zaskarżonej decyzji, że L.to obecnie dzielnica Ł., bez oceny stanu faktycznego na dzień przymusowej zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącą nie może być wystarczające do uznania, iż nie nastąpił fakt deportacji. Organ bowiem nie ustalił, czy skarżąca w nowym miejscu pobytu odczuwała wrogość, nieznajomość języka, ogólnie trudniejsze warunki egzystencji i miała utrudniony kontakt z rodziną.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że wniosek organu, iż skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania jej świadczenia pieniężnego określonego w powołanej ustawie, jest co najmniej przedwczesny i nie oparty na wyczerpującej analizie materiału dowodowego, nawet tego zgromadzonego w aktach sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, ustalając spełnienie przesłanki deportacji przy zastosowaniu powyższych wskazówek i przedstawionej oceny prawnej. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie powinien być uzupełniony o ustalenia, czy miały miejsce okoliczności, o których wyżej mowa. Organ powinien bowiem obiektywnie ustalić, czy świadczenie jest należne, czy nie.
Reasumując, w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że organ nie przeprowadził analizy okoliczności sprawy i nie dokonał szczegółowych ustaleń w tym zakresie, co doprowadziło do naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji bezprzedmiotowe stało się orzekanie w trybie art. 152 ustawy w sprawie jej wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło