II SA/Łd 144/08

Dnia 27.czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska po rozpoznaniu w dniu 27.czerwca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – B.Z. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A.K. B.Z. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. We wniosku tym skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem K.Z.. Wskazała przy tym, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, który uzyskuje rentę w kwocie 597,46 zł brutto. Jednocześnie skarżąca podniosła, że cierpi na schorzenia serca; na serce choruje także jej mąż, który ma wszczepiony rozrusznik i orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy. Podkreśliła, że oboje z mężem ponoszą wydatki na zakup lekarstw w kwocie 280 zł oraz na opłaty za energię elektryczną i gaz w wysokości 180 zł. W związku z tymi wydatkami "na życie" pozostaje im kwota 180-200 zł. miesięcznie. Ponadto skarżąca oświadczyła, że majątek małżonków stanowi nieruchomość w postaci domu jednorodzinnego, w którym zamieszkują jednak dwie rodziny. Do małżonków należy zatem, mieszczące się w tym budynku, mieszkanie o pow. 96 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 230 m2, pod tymże budynkiem. We wniosku skarżącą zawarła także oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...], przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia sprzeciw złożyła uczestniczka postępowania J.Ż. Podniosła, iż dochody skarżącej są w rzeczywistości wyższe niż wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż syn skarżącej pracuje za granicą i wspiera ją finansowo. Wskazała nadto, iż skarżąca handluje na rynku, skąd uzyskuje dodatkowe dochody. Podniosła również, iż niemożliwe jest aby dwie osoby (skarżąca i jej mąż) przeżyły za 137,46 zł przez cały miesiąc. Okoliczności, wskazane w sprzeciwie potwierdziła również uczestniczka postępowania W.Ż. w piśmie z dnia 17.kwietnia 2008r., opatrzonym tytułem "oświadczenie". W piśmie z dnia 12.czerwca 2008 roku, B.Ż. podniosła natomiast, iż nie jest prawdą, iż jej syn prowadzi wraz z nią gospodarstwo domowe. Zanegowała również, zawarte w sprzeciwie twierdzenia, jakoby posiadała dodatkowe źródła dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, K.Ż. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu męża, który uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie 597,46 zł. Małżonkowie cierpią na schorzenia serca. W związku z tymi schorzeniami ponoszą wydatki na zakup lekarstw w kwocie 280 zł. Ponadto, obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki związane z opłatami za energię elektryczną i gaz w wysokości 180 zł. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, wniosek skarżącej uznać należy za usprawiedliwiony, uzasadniający przyznanie jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa rodziny oraz jej wpływ na zdolności płatnicze skarżącej powoduje bowiem, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Brak było jednocześnie podstaw do zakwestionowania, w oparciu o zastrzeżenia złożone przez uczestniczki postępowania, wiarygodności oświadczeń skarżącej w zakresie jej sytuacji majątkowej. Zastrzeżenia te, sprowadzały się bowiem w istocie do spekulacji i przypuszczeń, niepopartych dowodowymi. Z kolei cechy charakteru skarżącej, wskazywane przez uczestniczki postępowania, nie mogą mieć znaczenia przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niezależnie od tego, podkreślić należy, iż przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru "ostatecznego". Po myśli art. 249 p.p.s.a. bowiem, prawo pomocy może być cofnięte, jeśli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. A.K.