II SA/Łd 1442/02

PostanowienieWSA w Łodzi2004-03-09

Skład orzekający: Anna Stępień, Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie ustalenia warunków zabudowy powinno zostać umorzone, jeśli decyzja o warunkach zabudowy utraciła ważność w trakcie postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie decyzji o warunkach zabudowy staje się bezprzedmiotowe, jeżeli decyzja ta utraciła ważność w trakcie postępowania, ponieważ decyzja ta stanowi promesę uprawniającą do uzyskania pozwolenia na budowę, a po upływie jej ważności traci byt prawny. W takiej sytuacji sąd umarza postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący H. S. i F. S. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie schodów zewnętrznych i wykonaniu tarasu. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz braku analizy wpływu inwestycji na ich uprawnienia. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że decyzja o warunkach zabudowy utraciła ważność z dniem 31 grudnia 2002 r., ponieważ inwestorka nie wystąpiła o pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie : del. NSA Małgorzata Stahl, WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant ref.staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi H. S., F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Prezydent Miasta S. na podstawie art.107 k.p.a., art. 1 ust 2, art. 39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 oraz art. 46 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 154, poz. 1804) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. z dnia [...] uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] ze zm.) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania inwestycji polegającej na przebudowie istniejących schodów zewnętrznych oraz wykonaniu tarasu dla części usługowej – zakładu fryzjerskiego na działce nr 145/2 położonej przy ul. A 5 A w S. W jej uzasadnieniu podał, że w dniu 25 stycznia 2002r. E. T. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejących schodów zewnętrznych oraz wykonaniu tarasu dla części usługowej – zakładu fryzjerskiego na działce nr 145/5 położonej przy ul. A 5 A w S. Do wniosku tego załączyła zgodę Zarządu Dróg Miejskich na zbliżenie się zabudową w kierunku ulicy B. Realizacji w/w zamierzenia inwestycyjnego sprzeciwili się F. S. i H. S., którzy z uwagi na jego lokalizację przy granicy z ich działką, uznani zostali przez organ I instancji za stronę postępowania. Zakwestionowali oni kompletność wniosku inwestora oraz wskazali na fakt samowolnego wzniesienia ściany pomiędzy obu posesjami. Prezydent Miasta S. podał także, iż po uzupełnieniu przez inwestora treści wniosku zgodnie z wymaganiami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdził, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż dotychczasowa usługowo – mieszkaniowa funkcja obiektu jest zgodna z planem i nie ulegnie zmianie na skutek planowanej rozbudowy. Zakres rozbudowy nie wpłynie na rozszerzenie prowadzonej działalności usługowej w związku z czym, nie zwiększy się zapotrzebowanie na miejsca parkingowe w stosunku do stanu obecnego. Deklarowany we wniosku sposób realizacji inwestycji nie narusza ustalonych planem linii rozgraniczających. Natomiast ustalone w planie nieprzekraczalne parametry zabudowy dotyczące wysokości oraz udziału powierzchni zabudowanej w powierzchni terenu odnoszą się do zabudowy jednorodzinnej i nie są limitowane w planie zabudowy usługowej w zabudowie szeregowej, do jakich należy istniejący obiekt. Ponadto, organ I instancji wskazał, że istnieje możliwość realizacji inwestycji w sposób nie naruszający obwiązujących przepisów prawa przy spełnieniu wymagań określonych planem oraz innych warunków wynikających z tej decyzji. Odnosząc się do podnoszonego przez H. S. i F. S. faktu samowolnego wzniesienia ścianki działowej, Prezydent Miasta S. wskazał, iż stanowi on przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego rozstrzyganego przez inny organ. W konkluzji zaś stwierdził, iż na podstawie art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie znalazł podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Od powyższej decyzji odwołali się F. S. i H. S. domagając się jej uchylenia. W jego uzasadnieniu wskazali, że w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji zmienił adres wnioskodawcy na ul. A 5 A zamiast ul. B 5 A, co w ocenie strony skarżącej, ma zaciemnić sprawę i sprawić wrażenie, jakoby nie było bezpośredniego związku sąsiedzkiego z ich działką o adresie ul. B 2. Odwołujący się zarzucili jej także, że narusza ona ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a organowi I instancji, iż nie przeprowadził analizy wpływu planowanej inwestycji na ich uprawnienia, co ich zdaniem, uniemożliwia jej merytoryczną kontrolę. Zakwestionowali oni także stanowisko Prezydent Miasta S., iż sprawa samowoli budowlanej nie ma związku z niniejszą sprawą i należy do kompetencji innego organu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. Nr [...] z [...] poz. [...] ze zm.) oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. (publikacja: Dz. U. W. S. Nr [...], poz. [...] ze zm.) utrzymało w mocy w/w decyzją Prezydenta Miasta S. W jej uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż zaskarżona decyzja jest już drugą decyzją organu pierwszej instancji w tej sprawie, bowiem pierwsza, po wniesieniu odwołania przez H. S. oraz F. S., została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku jej analizy nie stwierdzono uchybień zarówno merytorycznych jak i formalnych, które mogłyby stanowić przesłanki skutkujące jej uchyleniem. Decyzja Prezydenta Miasta S., zdaniem organu odwoławczego, odpowiada wymaganiom stawianym jej przez art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a rozstrzygnięcie jest oparte na obowiązującym dla miasta S. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miejską w S. w dniu [...] uchwałą Nr [...] opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...]. Zgodnie z tym planem, z którego wypis i wyrys znajduje się w aktach sprawy, działka przy ul. B róg ul. A jest położona na terenie oznaczonym w tym planie symbolem A.29 M/Z opisanym jako tereny mieszkalnictwa rodzinnego. Z dalszych ustaleń planu wynika, że jest to teren istniejącego osiedla budownictwa jednorodzinnego z pasem usług wzdłuż ulicy A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesiono się do wszystkich ustaleń, które ten plan zawiera w odniesieniu do terenu nią objętego. Z planu tego nie wynikają, ponad określone w decyzji, jakiekolwiek inne obowiązki, które należałoby nałożyć na wnioskodawcę, aby chronić interes prawny sąsiada i jego sferę prywatności. Poglądy w tym zakresie na tę sferę są zresztą zróżnicowane i zależą raczej od osobowości stron niż są określone w przepisach materialnych, jakim jest plan miejscowy. Organ odwoławczy w konkluzji stwierdził więc, że Prezydent Miasta S. nie miał podstaw, aby odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na wniosek złożony przez E. T. Zmiana adresu działki (noszącej zresztą taki sam numer ewidencji gruntów 145/5) w decyzji, wniesiona została w ślad za zmianą adresu na wniosku i nie ma wpływu na istotę rozstrzygnięcia, bowiem dotyczy tej samej działki z tymi samymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wkreślonymi na załączniku graficznym do decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podzieliło również, formułowany już wcześniej, pogląd organu pierwszej instancji, że podnoszony przez odwołujących się fakt samowolnie wzniesionej ścianki działowej - stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego toczącego się przed innym organem i nie stanowi przeszkody do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odpowiadając z kolei na zarzut nie wzięcia w obronę interesów strony, która działa zgodnie z prawem i wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia korzystnego dla strony, która już naruszyła prawo, organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ściśle wynika z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i przepisów k.p.a. Wydaje się ją na wniosek strony i na podstawie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie ma w tym postępowaniu miejsca na osąd, kto i w jakim zakresie naruszył wcześniej prawo. Decyzję dla tego samego terenu można wydać równocześnie dla więcej niż jednego wnioskodawcy i nie musi być nim właściciel terenu. W dniu 18 września 2002r. H. S. i F. S. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. domagając się ich uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu skarżący zarzucili, iż w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniosło się w ogóle do podniesionych przez nich w odwołaniu zarzutów. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż na obecnym etapie postępowania nie stwierdzono, aby planowana inwestycja mogła wpłynąć na naruszenie interesu faktycznego i prawnego skarżących. Nie wkracza ona na ich działkę, w żaden sposób nie pozbawia prawa do korzystania z istniejących urządzeń infrastruktury komunalnej, dojazdu i dojścia do działki, jak też dopływu światła słonecznego, a więc elementów zagospodarowania, o których mowa w art. 5 ust. 2 prawa budowlanego. Zdaniem organu II instancji, nie są także naruszone ich uprawnienia do równego i odpowiadającego potrzebom każdej osoby korzystania ze środowiska naturalnego, gdyż nie jest znany obecnie techniczny projekt tarasu i szczegóły dotyczące jego zakończenia przy granicy z działką F. S. i H. S., a więc te elementy, które mogą, ale nie muszą mieć wpływu na jakąkolwiek ingerencję w sferę prywatności sąsiadów. Kwestia rozstrzygnięcia rozbiórki samowolnie wzniesionej ścianki działowej pomiędzy posesjami, będzie też dopiero konieczną na etapie pozwolenia na budowę. W dniu 26 lutego 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nadesłało pismo informując, że inwestor E. T. w okresie ważności decyzji będącej przedmiotem skargi nie wystąpiła z wnioskiem do Starosty S. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła ważność z dniem 31 grudnia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 (skarżący cofa skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania) stało się bezprzedmiotowe. Przesłankę bezprzedmiotowości rozumieć należy jako brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający wydanie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty. Nie zawsze zachodzi konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanej decyzji lub postanowienia. Przyczyną bezprzedmiotowości takiej oceny może być również zdarzenie prawne następujące w toku postępowania. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący H. S. i F. S. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejących schodów zewnętrznych oraz wykonaniu tarasu dla części usługowej – zakładu fryzjerskiego na działce nr 145/5 położonej przy ul. A 5 A w S. Z dołączonych do sprawy akt administracyjnych, a w szczególności z decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] wynika, że ważna jest ona do dnia 31 grudnia 2002r. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma szczególny charakter. Swój byt prawny wywodzi ona z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 39 i nast.). W piśmiennictwie prawniczym (por. B. Hauser, E. Mzyk, Z. Niewiadomski, M. Rzążewski - Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z komentarzem i przepisami wykonawczymi, WP, W-wa 1995, str. 105) określa się ją jako promesę uprawniającą do uzyskania pozwolenia na budowę, na określonych w niej warunkach. Takim warunkiem m.in. jest określenie okresu ważności decyzji (art.42 ust.2 pkt 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Po spełnieniu się tegoż warunku, a wiec z upływem okresu ważności decyzji, traci ona byt prawny. Z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 26 lutego 2004 r. wynika, że inwestorka w okresie ważności decyzji będącej przedmiotem skargi nie wystąpiła z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę i decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła ważność z dniem 31 grudnia 2002 r. i dalsze postępowanie stało się tym samym bezprzedmiotowe. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło