II SA/Łd 1443/02
WyrokWSA w Łodzi2004-05-07
Skład orzekający: Andrzej Kozerski, Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, opierając swoje rozstrzygnięcie na innych przesłankach prawnych niż organ pierwszej instancji, co skutkowało brakiem możliwości oceny stanu faktycznego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy, opierając swoje rozstrzygnięcie na innych przepisach prawa materialnego niż organ pierwszej instancji, nie rozpoznał sprawy w pełnym zakresie, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawa. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje.Stan faktyczny
Skarżący J.Ł. otrzymał decyzję Prezydenta Miasta Ł. o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej, ale odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Odwołanie od tej decyzji zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego podniósł, że nie zarejestrował się w urzędzie pracy w wymaganym terminie z powodu oczekiwania na decyzję ZUS w sprawie renty, która była mu potrzebna do rejestracji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. w części odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Janusz Furmanek, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2004 r. sprawy ze skargi J.Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] w części odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. Nr 6 poz. 56 z 2001r. z późń. zm.) Prezydent Miasta Ł. przyznał J.Ł. status osoby bezrobotnej od dnia 9 sierpnia 2002 roku i orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W bardzo lakonicznym uzasadnieniu decyzji podano, że wobec niespełnienia przesłanek wymienionych w art. 23 ust. 1 i ust. 2 ww ustawy orzeczono jak w sentencji.
W złożonym od tej decyzji odwołaniu skarżący kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia i udowadnia, że w jego ocenie przysługuje mu zasiłek uzupełniający, bowiem wcześniej pobierał zasiłek przez okres niepełnych 7 miesięcy ( tj. od 20 kwietnia do 30 listopada 2001 r.), a decyzją z dnia [...] przyznano mu zasiłek na okres 12 miesięcy. Podnosi, że w związku z wypadkiem jakiemu uległ, otrzymał rentę i został wyrejestrowany. W związku z zakończeniem okresu pobierania renty wystąpił o zasiłek na okres uzupełniający w przekonaniu, że przyznany mu zasiłek nie został wykorzystany w całości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie m.in. art. 23 i art. 25 ust. 11 i ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 z późń. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że w świetle art. 25 ust. 11 tej ustawy – bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w ciągu 7 dni od ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o pobieranie zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego.
W przedmiotowej sprawie ustalono, że J.Ł. nie dotrzymał warunku określonego w powyższym przepisie, bowiem nie zarejestrował się w ciągu 7 dni od daty utraty prawa do renty tj. do dnia 7 sierpnia 2002r. uczynił to dopiero w dniu 9 sierpnia 2002 roku, a więc nie ma prawa do zasiłku na okres uzupełniający.
Organ odwoławczy podnosi, że termin wskazany w art. 25 ust. 11 jako termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu.
Dodatkowo rozpatrując odwołanie dokonano analizy sytuacji skarżącego na tle przepisu art. 25 ust. 12 ww ustawy. Jednak po zbadaniu przesłanek wynikających z powyższego przepisu na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ odwoławczy stwierdził, że również na tej podstawie prawnej nie przysługuje J.Ł. prawo do zasiłku na okres uzupełniający.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wyjaśnia powodu, dla których nie zarejestrował się w ciągi 7 dnia od daty utraty prawa do renty. Podnosi, że oczekiwał na decyzję z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie renty, której nie chciano mu wydać wyjaśniając, że zostanie mu doręczona pocztą. Tymczasem bez tej decyzji, jak twierdzi, Powiatowy Urząd Pracy nie chciał go zarejestrować. W tej sytuacji był bezsilny i nic nie mógł zrobić, stąd podjętym rozstrzygnięciem czuje się pokrzywdzony.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.
Na wstępie należy podnieść , że decyzja organu I instancji została wydana m.in. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r, o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i rozstrzygała o statusie osoby bezrobotnej oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego. O powyższym świadczy zarówno sformułowanie decyzji, jak i powołana podstawa prawna jej wydania. Również wprawdzie bardzo lakoniczne uzasadnienie odnosi się do powołanej podstawy prawnej.
W odwołaniu od tej decyzji J.Ł. domagał się przyznania zasiłku na okres uzupełniający.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia m.in. art. 23 i art. 25 ust. 11 i ust. 12 ww ustawy. W uzasadnieniu powyższej decyzji przeanalizowano tylko przesłanki wynikające z art. 25 ust. 11 i ust. 12 ww ustawy.
W ocenie sądu podstawy materialnoprawne obu decyzji dotyczą innych przesłanek i innych okoliczności faktycznych, co przesądza o treści rozstrzygnięcia. Inne okoliczności bada organ mając na względzie art. 23 przedmiotowej ustawy , a inne są przesłanki uzyskania zasiłku na okres uzupełniający opisane w art. 25 ust. 11 lub art. 25 ust. 12 ww ustawy.
Lakoniczność uzasadnienia decyzji organu I instancji nie pozwala na ocenę przesłanek, które konkretnie organ miał na względzie wydając decyzje o odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Jednak mając na względzie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy należy domniemywać, że decyzja została wydana z pominięciem ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Z kolei wydanie przez organ II instancji decyzji powołującej się na podstawę prawną wynikającą z art. 25 ust. 11 przedmiotowej ustawy ( nie będącego podstawą wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji) należy potraktować jako naruszenie zasady dwuinstancyjności. Każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Oznacza to, że w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, która była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji. Tymczasem podstawy prawne i uzasadnienia decyzji organów administracji mogą świadczyć o tym, że w toku instancji badane były różne przesłanki.
W tej sytuacji przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organy administracji winny przede wszystkim prawidłowo ustalić stan faktyczny w sprawie, determinuje to bowiem prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. W tym kontekście bardzo istotne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy będzie odniesienie się do wyjaśnień strony dotyczących opóźnienia w rejestracji. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 1998r. w sprawie sygn. akt II S.A. 1188/98 Racjonalizacja przepisów, zaostrzenie dostępu do zasiłków, stosowanie przewidzianych przez ustawodawcę rygorów i środków dyscyplinujących nie oznacza rezygnacji z konieczności dokładnego rozważania wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu strony (art. 7 kpa.). Wyniki przeprowadzonego postępowania winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Uzasadnienie wydanej decyzji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec naruszenia przepisów art. 7, 15, 77, 107 § 3 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w trybie art. 152 ww ustawy jest bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło